Ֆրանսիայի կինեմատոգրաֆ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Ֆրանսիայի կինեմատոգրաֆ ( ֆր.՝ Cinéma français), Ֆրանսիայի ազգային կինոն և կինոարտադրությունը:

Ֆրանսիական կինոյի տոմսը մինչ 1980-ականները

Նախապատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հենց Ֆրանսիայում է ստեղծվել կինեմատոգրաֆը, երբ 1895 թ. դեկտեմբերի 28-ին Փարիզի Կապուցիների բուլվարի «Գրան Կաֆե»-ի նկուղում կայացավ Լյումիեր եղբայրների գյուտի հրապարակային ցուցադրությունը: Ֆրանսիական կինոն այդ ժամանակներից սկսած պահպանել է իր ճանաչվածությունը Ֆրանսիայում ու արտասահմանում, վարձույթում զիջելով միայն ամերիկյան և հնդկական կինոյին:

Իր զարգացման սկզբնական շրջանում ֆրանսիական կինոն հիմնականում տրյուկային էր, և կարևոր դեր էր խաղում նրանում կինոտրյուկային նկարահանման հայտնագործող Ժորժ Մելիեսը և «Ֆիլմ դ’ար» ընկերությունը, որը հրավիրել էր կինոյում աշխատել ազդեցիկ դրամատուրգների, թատերային դերասանների և կոմպոզիտորների: 1910-ական թթ. միջազգային ճանաչում էր վայելում Մ. Լինդերի մասնակցությամբ կինոկատակերգությունը, Լ. Ֆեյադի արկածային շարքը: Մինչ Առաջին համաշխարհային պատերազմը ֆրանսիական կինոն թողարկում էր շուրջ համաշխարհային կինոարտադրանքի 90 %-ը:

Հետպատերազմյան տարիներին Ֆրանսիայում ձևավորվել էր շարժում, որը պայքարում էր առևտրային նպատակներով կինոյի օգտագործման դեմ: Շարժումը գլխավորում էին այդ ժամանակվա կինոավանգարդի ներկայացուցիչները: Զբաղվելով ֆորմալ փորձարկումներով, ավանգարդիստներն այդ ընթացքում զգալի ընդլայնում էին կինոյի արտահայտչական հնարավորությունները: Նրանց կողմից ստեղծվում էին կինոակումբներ, որենք քարոզում էին համաշխարահին կինոյի լավագույն ձեռքբերումները:

Ժամանակակից ֆրանսիական կինոյի պատմությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆրանսիական ժամանակակից կինոն ձևավորվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո:

Սկսած 1946 թ.-ից երկու տարին մեկ, իսկ 1951թ.-ից ամեն տարի անցկացվում են միջազգային կինոփառատոներ Կաննում:

1940-ականների վերջում, և 1950-ականների սկզբում ճանաչում են ձեռք բերում դերասաններ՝ Ժերար Ֆիլիպը, Ժան Մարեն, Մարիա Կազարեսը, Լուի դը Ֆյունեսը, Սերժ Ռեջանին և ուրիշները:

Պատերազմից հետո համաշխարհային ճանաչում ձեռք բերեցին ֆրանսիական կլասսիկայի էկրանավորումները՝ «Կարմիրը և սևը» (1954), «Թերեզա Ռակեն» (1953) Էմիլ Զոլայի ստեղծագործությունների հիման վրա: 1950-ականների վերջում ֆրանսիական կինոյի զարգացման մեջ կարևոր դեր խաղաց Ալեն Ռենեի «Հիրոսիմա, իմ սեր» (1959) ֆիլմը:

1950-ականներ, Նոր ալիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամենաթեժ պահին «նոր ալիքը» (50-ականների վերջ) կարճ ժամանակահատվածում ֆրանսիական նոր կինո են մտնում ավելի քան 150 նոր կինոռեժիսորներ, որոնց թվում կարևոր տեղեր զբաղեցրեցին Ժան-Լյուկ Գոդարը, Ֆրանսուա Տրյուֆոն, Կլոդ Լիլուշը, Կլոդ Շաբրոլը, Լուի Մալը.

Այդ ժամանակահատվածում առաջացան ռեժիսոր Ժակ Դեմիի ֆիլմ-մյուզիքլները՝ «Շերբուրգյան անձրևանոցներ» (1964) և Օրիորդները Ռոշֆորից (1967): 1950-ականների վերջի շատ ֆիլմեր զվարճալի բնույթ են կրում ու զուրկ են սոցիալական խնդիրների թեմաներից:

1960-ական թթ-ից 1970-ական տարիներին ֆրանսիական կինոյում ճանաչում ձեռք բերեցին բազմաթիվ նոր դերասաններ, որոնց թվում առավել հայտնի էին - Ժաննա Մորոն, Ժան-Լուի Տրենտինյանը, Ժան-Փոլ Բելմոնդոն, Ժերար Դեպարդիեն, Ալեն Դելոնը, Աննի Ժիրարդոն, Ժակ Փերրեն, Միշել Պիկոլին:

Ժամանակակից կինո[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ժամանակակից ֆրանսիական կինոն հաճախ բավականին հղկված կինո է, որտեղ սյուժեի հոգեբանությունը և դրամատիզմը զուգորդվում են բարձր գեղարվեստական օպերատորական աշխատանքի հետ: Ոճը միշտ սահմանում են նորաձև ռեժիսորները: ХХI դարի սկզբում նորաձև էին Լյուկ Բեսոնը, Ժան-Պյեր Ժենեն, Ֆրանսուա Օզոնը, Սերժ Բոզոնը, Ֆիլիպ Գարրելը: Ճանաչված էին դերասաններ Ժան Ռենոն, Օդրի Տոտուն, Սոֆի Մարսոն, Քրիստիան Կլավյեն, Լուի Գարրելը, Մեթյու Կասսովիցը:

Ֆրանսիայի կառավարությունը ակտիվորեն աջակցում է ազգային կինեմատոգրաֆի զարգացմանն ու արտահանմանը:

Ֆրանսիական կատակերգությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ճանաչում են ձեռք բերել Ֆրանսիայում կինոկատակերգությունը և նրանում նկարահանված կատակերգուները՝ Ֆեռնանդել (40-ական - 60-ական թթ.), Բուրվիլլ (50-ական - 60-ական թթ.), Լուի դե Ֆյունես (60-ական- 70-ական թթ.), Պյեր Ռիշար (70-ական - 80-ական թթ,).

Ֆրանսիական մուլտիպլիկացիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առաջին նկարված ֆիլմի ստեղծողը համարվում է Էմիլ Ռեյնոն 1892 թվականին, ով օգտագործեց յուրատեսակ պրակսինոսկոպ[1] : 1908 թ. Էմիլ Կոլը ստեղծեց մուլտֆիլմ, ձեռքով նկարված թղթի վրա:

Մեծ մուլիպլիկատորները, ովքեր համաշխարհային ճանաչում ձեռք բերեցին՝ Փոլ Գրիմոն, Ռենե Լալուն, Ժան-Ֆրանսուա Լագիոնին, և Ժան-Լուպ Ֆելիսիոլին էին:

Ֆրանսիայի կինոընկերությունները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Ֆրանսիա. անիմացիայի արվեստ // artanimation.ru - հեղինակային մուլտիպլիկացիայի ամսագիր

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]