Ֆոգու (հրաբուխ)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Pico-94-117-13.jpg
Տեսակլեռ
ԵրկիրFlag of Cape Verde.svg Կաբո Վերդե
ՏեղադրությունSanta Catarina do Fogo?
Նյութfeldspathoid?
Բարձրություն (ԲԾՄ)2829 մետր մ
Ֆոգուի գագաթը

Ֆոգու (պորտ.՝ Pico do Fogo), ակտիվ հրաբուխ, տեղակայված Կաբո Վերդեում գտնվող համանուն կզղում:

Ծովի մակարդակից բարձրությունը կազմում է 2829 մետր:

Ֆոգուի մշտական հրաբխային գործունեությունը ստիպեց կղզում բնակվող մարդկանց ապաստան գտնել Բրավա կղզում, որը գտնվում է Ֆոգու կղզուց ընդամենը 20 կմ հեռավորության վրա: 1680 թվականի ժայթքումը շատերին ստիպեց հեռանալ կղզուց և հաստատվել Բրավայի վրա: Այնուհետև հետևեցին 1785, 1799, 1847, 1852, 1857, 1951 և 1995 թվականների ժայթքումները:

Վերջին ժայթքումը տեղի է ունեցել 2014 թվականի նոյեմբերի 23-ին: Արդյունքում որոշվեց փակել օդանավակայանը և տարհանել տեղի բնակիչներին[1]:

2015 թվականին Սանտյագո կղզում պեղումներ իրականացնող գիտնականները ենթադրում էին, որ Ֆոգուն դիմադրել է մեգացունամիի մոտավորապես 73 հազար տարի առաջ, որը Ֆուգու հրաբխի պայթունավտանգ ժայթքման հետևանքն էր: Հրաբխային ժայթքումը հանգեցրեց 160 կմ³[2] ժայռերի ազատ արձակմանը և նրա արևելյան պատերի փլուզմանը: Ալիքի հզորությանը ավելացվեց հրաբխի պատերի փլուզումը: Ըստ գիտնականների, ալիքի բարձրությունը 170 մետր էր, ինչը ավելին է, քան 1958 թվականին Ալյասկայի Լիտույա ծովում գտնվող մեգացունամիի ժամանակ, երբ սողանքից առաջացավ ցունամի, այն հասավ 150 մ բարձրության, իսկ ալիքը, անցնելով նեղուցը, բարձրացավ լանջին և բարձր արագության պատճառով բարձրացավ 525 մ բարձրության վրա[3][4]:


Հրաբխի խառնարանի տեսարան: Ֆոգուի գագաթը
Հրաբխի խառնարանի տեսարան: Ֆոգուի գագաթը


Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]