Ֆյորդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ֆյորդ Քրիստիանիայում, Կլոդ Մոնե (1895 թ.)

Ֆյորդ կամ ֆիորդ (նորվ.՝ fjord, /ˈfjɔːrd, fˈɔːrd/ ( );[1]), ցամաքի խորքերը խրված, սառցադաշտային ծագմամբ, զառիթափ կամ ժայռոտ ափեր ունեցող, նեղ և ոլորուն ծովածոց[2]։ Ֆյորդի երկարությունը սովորաբար մի քանի անգամ (շատ դեպքերում՝ տասնապատիկ) մեծ է լայնությունից։ Ֆյորդի ափերը հիմնականում կազմված են մինչև 1000 մետր բարձրություն ունեցող ժայռերից։ Բազմաթիվ ֆյորդեր կան Ալյասկայի, Անտարկտիդայի, Բրիտանական Կոլումբիայի, Չիլիի, Դանիա, Գերմանիայի, Գրենլանդիայի, Իսլանդիայի, Իռլանդիայի, Կամչատկա, Կերգելեն կղզիների, Լաբրադորի, Նյուֆաունդլենդի, Նոր Զելանդիայի, Նորվեգիայի, Նոր Երկիր կղզու, Մեծ Բրիտանիայի, ամերիկյան Վաշինգտոն նահանգի ափամերձ ջրերում[3]։ Նորվեգիայի ափագծին, որ մոտավորապես 29.000 կիլոմետր է, 1.200 ֆյորդ կա, և ափագծի ընդամենը 2.500 կիլոմետրն է առանց ֆյորդերի[4][5]։

Հանրահայտ ֆյորդեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Անվանում Տեղագրություն Երկարություն (կմ) Լայնություն (կմ) Խորություն (մ)
Սոգնեֆյորդ Նորվեգիա Նորվեգիա 219 6 1308
Հարդանգեր-ֆյորդ Նորվեգիա Նորվեգիա 183 10 750
Տրոնհեյմս-ֆյորդ Նորվեգիա Նորվեգիա 137 24 600
Նուր-ֆյորդ Նորվեգիա Նորվեգիա 113 5 565
Կոլյան ծովածոց Ռուսաստան Ռուսաստան 57 7 300
Միլֆորդ Սաունդ Նոր Զելանդիա Նոր Զելանդիա 19 3 390
Պորթլենդ Քանալ Ալյասկա Ալյասկա (ԱՄՆ) 145 3 385
Լոհ Մորար Շոտլանդիա Շոտլանդիա (Մեծ Բրիտանիա) 19 3 310
Սագենեյ Քվեբեք Քվեբեք (Կանադա) 120 5 30

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. cite Merriam-Webster|fjord
  2. «What is a Fjord, and how is it formed»։ Norway Today (en-US)։ 2016-05-08։ Վերցված է 2017-12-30 
  3. Syvitsky James P. M., Burrell David C., Skei Jens M. (1987)։ Fjords: Processes and Products։ New York: Springer։ էջեր 46–49։ ISBN 0-387-96342-1։ «The NE coast, from Victoria Fjord to the Scoresby Sund fjord complex ..., has approximately 60 major fjords, some of them the world's largest and deepest. ... The SE coast, from Scoresby Sund to Kap Farvel ..., has approximately 100 fjords.» 
  4. «Geografiske forhold (Geography of Norway)»։ Statistics Norway։ Վերցված է 24 March 2016 
  5. Gregory J. W. (1913)։ The Nature and Origin of Fiords։ London: John Murray 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]