Ֆիլիպ V Երկարահասակ (Ֆրանսիայի թագավոր)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ֆիլիպ V Երկարահասակ
Philippe V Le Long.JPG
 
Մասնագիտություն՝ կառավարիչ
Դավանանք քրիստոնեություն
Ծննդյան օր 1293[1]
Ծննդավայր Վենսեն, Նոժան-սյուր-Մարն, Վալ-դը-Մարն, Իլ-դը-Ֆրանս
Վախճանի օր հունվարի 3, 1322[2]
Վախճանի վայր Լոնշան աբբայություն, Փարիզ, Ֆրանսիայի թագավորություն
Գերեզման Սեն Դենի աբբայություն
Թաղված Սեն Դենի աբբայություն
Դինաստիա Կապետինգներ
Քաղաքացիություն Bannière de France style 1500.svg Ֆրանսիա
Հայր Ֆիլիպ IV Գեղեցիկ[3]
Մայր Ժաննա I Նավառացի[3]
Ամուսին Ժաննա I[3]
Զավակներ Ժաննա III, Բուրգունդիայի կոմսուհի[3], Մարգարեթ I, Բուրգունդիայի կոմսուհի, Բլանկա Ֆրանսիացի և Իզաբելլա Ֆրանսիացի

Ֆիլիպ V Երկարահասակ (ֆր.՝ Philippe V le Long, Լոնշան աբբայություն 1293[1], Վենսեն, Նոժան-սյուր-Մարն, Վալ-դը-Մարն, Իլ-դը-Ֆրանս - հունվարի 3, 1322[2], Լոնշան աբբայություն, Փարիզ, Ֆրանսիայի թագավորություն), Ֆրանսիայի թագավոր 1316 թվականից, Ֆիլիպ IV Գեղեցիկի երկրորդ որդին:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գահ բարձրանալը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մինչ գահ բարձրանալը կրում էր Պուատիեի կոմս տիտղոսը:

Ավագ եղբոր՝ Լյուդովիկոս X-ի, հանկարծակի մահից հետո Ֆիլիպն իրեն հայտարարեց թագավորության ռեգենտ: Նա դարձավ գահաժառանգության կանոնների վերաբերյալ Սալիական օրենքի ընդունման հիմնադիրներից մեկը: Օրենքը նպատակ ուներ արգելել կանանց ժառանգել Ֆրանսիայի թագը կամ փոխանցել այն իրենց սերունդների միջոցով: Այդ քայլով Ֆիլիպը ձգտում էր զրկել գահից մահացած եղբոր ավագ դուստր Ժաննային, ինչպես նաև Լյուդովիկոսի դեռ չծնված երեխային, եթե աղջիկ ծնվեր, քանի որ Կլեմենսիա թագուհին հղի էր: Ֆիլիպն ամեն բան անում էր գահ բարձրանալու և այն հետագայում իր ժառանգներին փոխանցելու համար: Այրի թագուհին որդի ծնեց, որը սակայն ապրեց ընդամենը հինգ օր: Լուրեր էին պտտվում նորածին թագավորի մահվան մեջ Ֆիլիպի մասնակցության մասին: Հապճեպ հրավիրված Գլխավոր շտատները հաստատեցին կանանց գահից ընդմիշտ զրկելու Թագավորական խորհրդի ավելի վաղ ընդունած որոշումը և օրենքով Ֆիլիպ V-ին ճանաչեցին Ֆրանսիայի թագավոր:

Կառավարում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆիլիպ V Երկարահասակ-ը Ժան դե Թիլի «Ֆրանսիայի արքաներ» գրքից: Ֆրանսիայի ազգային գրադարան, Փարիզ:
Ֆիլիպի դրամը (1311 թ.):

Ֆիլիպ V-ի գահ բարձրանալը Սալիական օրենքի առաջին կիրառումն էր, ինչն էլ հետագայում Հարյուրամյա պատերազմի առիթը դարձավ: Ֆիլիպ V-ի կարճ կառավարման ժամանակ ներքին խնդիրները կարգավորելուն ուղղված շատ հրամանագրեր ընդունվեցին:

Ֆիլիպ V-ի գահակալությունը կարելի է դիտել որպես Կապետինգների գործունեության ամփոփման ժամանակաշրջան՝ այն, ինչը նախկինում ներառված չէր օրենսդրության մեջ, այժմ ենթակա էր կանոնակարգման: Այս աշխատանքն իրականացնելու համար Ֆիլիպ V-ը բազմիցս հրավիրում էր ամեն տեսակի խորհրդակցություններ: Նա խուսափում էր հաճախակի հրավիրել Գլխավոր շտատներ. նախընտրում էր հրավիրել ավելի մասնավոր բնույթի հանդիպումներ և հատկապես սիրում էր խորհրդակցել քաղաքների ներկայացուցիչների հետ:

Այս արքան, որը հաջողությամբ լրացրեց իր նախորդների հրամանագրերը, ձախողվեց իր երկու հիմնական բարեփոխումներում: Նա ուզում էր վերադարձնել արքայական իշխանությանը ֆեոդալական խառնաշփոթի ընթացքում կորցրած մետաղադրամներ հատելու բացարձակ իրավունքը և ներդնել միատեսակ կշռի ու չափի միավորներ: Ոչ մեկն էլ չհաջողվեց իրականացնել՝ հիմնականում ժամանակի սղության պատճառով:

Ֆիլիպ V-ի կողմից իր մահից վեց տարի առաջ կիրառված Սալիական օրենքը չար ծառայություն մատուցեց նրան, քանի որ Ֆիլիպը միայն դուստրեր ուներ: Գահն անցավ նրա կրտսեր եղբայր Կարլոս IV-ին, որն էլ շատ հարցերում հրաժարվեց իր նախորդի ներքին քաղաքականությունից՝ իրական իշխանությունը փոխանցելով իր հորեղբայր Կարլոս Վալուային, որին ժամանակին իշխանությունից հեռացրել էր Ֆիլիպ V-ը:

Ընտանիք և երեխաներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆիլիպ V-ը 1307 թվականից ամուսնացած էր Ժաննա Բուրգունդացու հետ (1293-1330): Նրանք ունեցան չորս դուստր և որդի, որը մահացավ մանկության տարիներին:

  • Ժաննա (1308-1347), Բուրգունդիայի պֆալցկոմսուհի, Արտուայի կոմսուհի, Բուրգունդիայի դուքս Էդ IV-ի կինը
  • Մարգարեթ I, Արտուայի կոմսուհի (1310-1382), Բուրգունդիայի պֆալցկոմսուհի, Արտուայի կոմսուհի, Ֆլանդրիայի ու Նևերայի կոմս Լյուդովիկոս I-ի կինը
  • Իզաբելլա (1312-1348), Վիենցի թագաժառանգի կինը
  • Բլանկա (1314-1358), հեռացավ Լոնշանի վանք
  • Ֆիլիպ (1316-1317)

Ֆիլիպ V-ը մշակույթում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆիլիպ V-ը ֆրանսիացի գրող Մորիս Դրուոնի «Անիծված թագավորներ» պատմական վեպերի շարքի հերոսներից է:

Ծագումնաբանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ֆրանսիայի միապետների ցանկը

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]