Jump to content

Ֆիլիպ Ալեն Շարփ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ֆիլիպ Ալեն Շարփ
Դիմանկար
Ծնվել էհունիսի 6, 1944(1944-06-06)[1][2][3] (81 տարեկան)
ԾննդավայրFalmouth, Կենտուկի, ԱՄՆ
Քաղաքացիություն ԱՄՆ
ԿրթությունՈւրբանա-Շամպեյնի Իլինոյսի համալսարան և Union Commonwealth University?
Գիտական աստիճանփիլիսոփայության դոկտոր
Մասնագիտությունգենետիկ, մոլեկուլային կենսաբան, համալսարանի դասախոս, քիմիկոս և կենսաքիմիկոս
ԱշխատատուՄասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտ և Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտ
Պարգևներ և
մրցանակներ
ԱնդամությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա, Մոլեկուլային կենսաբանության եվրոպական կազմակերպություն, Ամերիկական փիլիսոփայական ընկերություն[15] և Գիտության զարգացման աջակցության ամերիկյան ասոցացիա[15]
 Phillip Allen Sharp Վիքիպահեստում

Ֆիլիպ Ալեն Շարփ (հունիսի 6, 1944(1944-06-06)[1][2][3], Falmouth, Կենտուկի, ԱՄՆ) ամերիկացի գենետիկ և մոլեկուլային կենսաբան, ով Ռիչարդ Ռոբերտսի հետ համատեղ հայտնաբերել է ՌՆԹ-ի սպլայսինգը, ինչի համար Ռիչարդ Ռոբերտսի հետ արժանացել է 1993 թվականի ֆիզիոլոգիայի կամ բժշկության Նոբելյան մրցանակին։ Նրանք հայտնագործել են, որ «կորիզավորների գեները հարակից շղթաներ չեն, այլ պարունակում են ինտրոններ, և որ այդ ինտրոնները հեռացնելու համար մեսենջեր ՌՆԹ-ի սպլայսինգը կարող է տեղի ունենալ տարբեր ձևերով՝ նույն ԴՆԹ հաջորդականությունից տարբեր սպիտակուցներ առաջացնելով»։[16][17][18][19][20][21] He was awarded the 2015 Othmer Gold Medal.[22]

Շարփի ներկայիս հետազոտությունները կենտրոնացած են փոքր ՌՆԹ-ների և ոչ կոդավորող ՌՆԹ-ների այլ տեսակների վրա: Նրա լաբորատորիան աշխատում է միկրոՌՆԹ-ների (miRNA) թիրախային mRNA-ները նույնականացնելու ուղղությամբ և հայտնաբերել է miRNA-ների մի դաս, որոնք առաջանում են տրանսկրիպցիայի սկզբնակետերին հարակից հաջորդականություններից: Նրա լաբորատորիան նաև ուսումնասիրում է, թե ինչպես է miRNA գեների կարգավորումը գործում անգիոգենեզում և բջջային սթրեսում:[23][24][25][26]

Կենսագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շարփը ծնվել է Ֆալմութում, Կենտուկի, Քեթրինի (Քոլվին) և Ջոզեֆ Ուոլթեր Շարփի ընտանիքում։[27] 1964 թվականին նա ամուսնացել է Անն Հոլքոմբի հետ, և նրանք ունեն երեք դուստր։[28]

Շարփը սովորել է Յունիոն Քոմոնվելթ համալսարանում, որտեղ մասնագիտացել է քիմիայի և մաթեմատիկայի մեջ; 1969 թվականին նա ստացել է քիմիայի դոկտորական աստիճան Իլինոյսի Ուրբանա-Շամպեյնի համալսարանից:[29] Դոկտորական աստիճան ստանալուց հետո նա մինչև 1971 թվականը հետդոկտորական աշխատանք է կատարել Կալիֆոռնիայի տեխնոլոգիական ինստիտուտում, որտեղ ուսումնասիրել է պլազմիդներ:[30] Ավելի ուշ նա ուսումնասիրել է գեների արտահայտությունը մարդու բջիջներում Քոլդ Սփրինգ Հարբոր լաբորատորիայում՝ որպես ավագ գիտնական Ջեյմս Ուոթսոնի ղեկավարությամբ։[30]

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. ↑ 1,0 1,1 Encyclopædia Britannica
  2. ↑ 2,0 2,1 Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
  3. ↑ 3,0 3,1 Munzinger Personen (գերմ.)
  4. ↑ 1988 Winners — Lasker Foundation.
  5. ↑ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1993 — Nobel Foundation.
  6. ↑ Table showing prize amounts — Nobel Foundation, 2019.
  7. ↑ https://www.cuimc.columbia.edu/research/louisa-gross-horwitz-prize/horwitz-prize-awardees/1990-1981-awardees
  8. ↑ GM Cancer Previous Prize Winners
  9. ↑ https://www.nasonline.org/programs/awards/molecular-biology.html
  10. ↑ https://www1.villanova.edu/villanova/president/university_events/mendelmedal/pastrecipients.html
  11. ↑ https://web.archive.org/web/20140425020717/https://royalsociety.org/about-us/fellowship/new-fellows-2011/
  12. ↑ https://www.sciencehistory.org/historical-profile/phillip-sharp
  13. ↑ https://biologicalsciences.uchicago.edu/lecture-series/ricketts
  14. ↑ https://www.aacr.org/professionals/research/scientific-achievement-awards-and-lectureships/scientific-award-recipients/aacr-award-lifetime-achievement-recipients/
  15. ↑ 15,0 15,1 Notable Names Database — 2002.
  16. ↑ «The Nobel Prize in Physiology or Medicine 1993». Nobelprize.org. Nobel Media. Վերցված է 2014 թ․ նոյեմբերի 12-ին.
  17. ↑ Sharp, P (2011). «Q&A: Phillip Sharp on biomedical convergence». Cancer Discovery. 1 (5): 370. doi:10.1158/2159-8290.CD-ND11-08. PMID 22586619.
  18. ↑ Musgrave, E (2010). «Advancing science across the disciplines: An interview with Nobel Laureate Phillip A. Sharp, PhD». Clinical and Translational Science. 3 (3): 69–70. doi:10.1111/j.1752-8062.2010.00197.x. PMC 5350715. PMID 20590673.
  19. ↑ Sharp, P. A.; Sharp, P (2005). «Phillip Sharp discusses RNAi, Nobel Prizes and entrepreneurial science». Drug Discovery Today. 10 (1): 7–10. doi:10.1016/S1359-6446(04)03329-X. PMID 15676292.
  20. ↑ Shampo, M. A.; Kyle, R. A. (2004). «Phillip Sharp--Nobel Prize for discovery of "split genes"». Mayo Clinic Proceedings. 79 (6): 727. doi:10.1016/s0025-6196(11)62621-9. PMID 15182083.
  21. ↑ Raju, T. N. (2000). «The Nobel chronicles. 1993: Richard John Roberts (b 1943) Phillip a Sharp (b 1944)». Lancet. 355 (9220): 2085. doi:10.1016/s0140-6736(05)73547-9. PMID 10885388. S2CID 53265935.
  22. ↑ «Othmer Gold Medal». Science History Institute. Վերցված է 2015 թ․ փետրվարի 4-ին.
  23. ↑ Autobiography at the Nobel site
  24. ↑ Sharp's Research at MIT Արխիվացված Դեկտեմբեր 6, 2006 Wayback Machine
  25. ↑ Thackray, Arnold; Brock, David C.; Ashiya, Mona (2003 թ․ նոյեմբերի 20). Phillip A. Sharp, Transcript of Interviews Conducted by Arnold Thackray, David C. Brock, and Mona Ashiya at Massachusetts Institute of Technology Cambridge, Massachusetts on 28 January, 29 May, and 20 November 2003 (PDF). Philadelphia, PA: Chemical Heritage Foundation.
  26. ↑ «The Koch Institute: Phillip A. Sharp». ki.mit.edu. Վերցված է 2020 թ․ փետրվարի 11-ին.
  27. ↑ «Joseph W. Sharp -- Woodhead Funeral Home, Falmouth, KY». Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ հոկտեմբերի 28-ին. Վերցված է 2013 թ․ հոկտեմբերի 8-ին.
  28. ↑ «Phillip A. Sharp - Biographical». Nobelprize.org. Nobel Media AB. Վերցված է 2014 թ․ նոյեմբերի 12-ին.
  29. ↑ «Curriculum Vitae - Phillip A. Sharp, Ph.D.». Sharp Lab. Վերցված է 2014 թ․ նոյեմբերի 12-ին.
  30. ↑ 30,0 30,1 «Short Bio - Phillip A. Sharp». Sharp Lab. Վերցված է 2014 թ․ նոյեմբերի 12-ին.
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Ֆիլիպ_Ալեն_Շարփ&oldid=10604270» էջից