Jump to content

Ֆերդինանդ Բրուքներ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Ֆերդինանդ Բրուքներ
գերմ.՝ Ferdinand Bruckner
Ծննդյան անունգերմ.՝ Theodor Tagger
Ծնվել էօգոստոսի 26, 1891(1891-08-26)[1][2][2][…]
ԾննդավայրՍոֆիա, Բուլղարիա կամ Վիեննա, Ավստրո-Հունգարիա[3]
Վախճանվել էդեկտեմբերի 5, 1958(1958-12-05)[1][2][2][…] (67 տարեկան)
Վախճանի վայրԲեռլին[3]
ԳերեզմանՀեերշթրասեի անտառային գերեզմանատուն[4]
Մասնագիտությունդրամատուրգ, թատերական ռեժիսոր, գրող, բանաստեղծ և Theaterintendant
Լեզուգերմաներեն
Քաղաքացիություն Ավստրիա
Պարգևներ
 Ferdinand Bruckner Վիքիպահեստում
Հուշատախտակ Բեռլինի այն տան պատին, որտեղ ապրել է Ֆերդինանդ Բրուքները

Ֆերդինանդ Բրուքներ ( գերմ.՝ Ferdinand Bruckner, իսկական անունը՝ Թեոդոր Թագգեր ( գերմ.՝ Theodor Tagger, օգոստոսի 26, 1891(1891-08-26)[1][2][2][…], Սոֆիա, Բուլղարիա և Վիեննա, Ավստրո-Հունգարիա[3] - դեկտեմբերի 5, 1958(1958-12-05)[1][2][2][…], Բեռլին[3]), հրեական ծագմամբ ավստրիացի բանաստեղծ, արձակագիր և թատերագիր։

Կենսագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է ավստրիացի գործարարի և ֆրանսիացի թարգմանչուհու ընտանիքում[6][7][8]:

Ծնողների ամուսնալուծվելուց հետո ապրել է Վիեննայում, Փարիզում և Բեռլինում: Երաժշտություն է սովորել Ֆրանց Շրեկերի մոտ։ 1916 թվականին թողել է երաժշտությունը և անցել գրական գործունեության։ 1917 թվականից հրատարակել է «Մարսյաս» գրական ամսագիրը, որտեղ, ի թիվս այլոց, հրատարակվել են Ալֆրեդ Դյոբլինի և Հերման Հեսսեի ստեղծագործությունները[8]:

Նա իր գրական նորամուտը կատարել է որպես էքսպրեսիոնիստ: Մինչև 1920 թվականը իր իսկական անուն-ազգանվամբ հրատարակել է «Ջենտլմենը մշուշի մեջ» (1917) և «Կործանված Տասսոն» (1919) բանաստեղծությունների ժողովածուները, ինչպես նաև պատմվածքների մի ժողովածու ՝ «Փողոցում» վերնագրով (1920)[8]:

1922 թվականին տեղափոխվել է Բեռլին և հիմնադրել «Ռենեսանս / Վերածնունդ» թատրոնը։ 1928 թվականից տպագրվել է կեղծանվամբ, որը կազմավորել էր ավստրիացի դրամատուրգ Ֆերդինանդ Ռայմունդի անունից և ավստրիացի կոմպոզիտոր Անտոն Բրուքների ազգանունից[6][8]։

Նացիստների իշխանության գալուց հետո 1933 թվականին արտագաղթել է Փարիզ, երեք տարի անց էլ՝ Միացյալ Նահանգներ, որտեղ ապրել է մինչև 1953 թվականը։ Վերադառնալով Բեռլին՝ համագործակցել է Շիլլերի թատրոնի հետ[9][8]:

Երկեր

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Die Vollendung eines Herzens. Novelle von Theodor Tagger. Berlin: Verlag Heinrich Hochstim, 1917.
  • Das Neue Geschlecht. Berlin: Verlag Heinrich Hochstim, 1917.
  • Der Herr in den Nebeln. Berlin: Verlag Heinrich Hochstim, 1917.
  • Über einen Tod. Berlin: Verlag Heinrich Hochstim, 1917.
  • Der zerstörte Tasso. Ausgewählte Gedichte. Leipzig: Kurt Wolff, 1918.
  • Psalmen Davids. Berlin: Verlag Heinrich Hochstim, 1918.
  • Größe und Nichtigkeit des Menschen. München: Georg Müller, 1918.
  • Auf der Straße. Wien; Prag; Leipzig: Ed. Stache, 1920.
  • 1920, или Комедия о конце света/ 1920 oder die Komödie vom Untergang der Welt. Berlin: Oesterheld & Co. Verlag, 1920.
  • Ջահելության հիվանդություններ/ Krankheit der Jugend. Schauspiel in drei Akten. Berlin: S. Fischer Verlag, 1928.
  • Ոճրագործները/ Die Verbrecher. Schauspiel in drei Akten. Berlin: S. Fischer Verlag, 1928.
  • Die Kreatur. Schauspiel in drei Akten. Berlin: S. Fischer Verlag, 1930.
  • Էլիզաբեթ Անգլիացի/ Elisabeth von England. Schauspiel in fünf Akten. Berlin: S. Fischer Verlag, 1930[10].
  • Թիմոն/ Timon. Tragödie. Berlin: S. Fischer Verlag, 1932.
  • Մարկիզուհի ֆոն О./ Die Marquise von O. Schauspiel. Berlin: S. Fischer Verlag, 1933.
  • Ռասաներ/ Die Rassen. Schauspiel in drei Akten. Zürich: Verlag Oprecht & Helbling, 1934.
  • Mussia. Erzählung eines frühen Lebens. Amsterdam: Verlag Allert de Lange, 1935.
  • Մեր Ժամանակի դրամաներ/ Dramen unserer Zeit. Zürich: Steinberg-Verlag, 1945.
  • Die Befreiten. Schauspiel in zwei Teilen. Dramen unserer Zeit. Zürich: Steinberg-Verlag, 1945.
  • Denn seine Zeit ist kurz. Schauspiel. Dramen unserer Zeit. Zürich: Steinberg-Verlag, 1945.
  • Սիմոն Բոլիվար/ Simon Bolivar. (Der Kampf mit dem Engel.Schauspiel in drei Akten und zwölf Szenen. / Der Kampf mit dem Drachen. Schauspiel in zwei Teilen und 9 Szenen.) New York: Aurora Verlag, 1945.
  • Երկու պատերազմների ջահելությունը/ Jugend zweier Kriege. Ein Dramenzyklus. (Krankheit der Jugend. Schauspiel in drei Akten. / Die Verbrecher. Schauspiel in drei Akten. / Die Rassen. Schauspiel in drei Akten.) Dramatische Werke. Band I. Wien: Continental Edition. Verlag A. Sexl, 1947.
  • Jugend zweier Kriege. (Krankheit der Jugend. Schauspiel in drei Akten. / Die Verbrecher. Schauspiel in drei Akten. / Die Rassen. Schauspiel in drei Akten.) Dramatische Werke. Band I. Wien: Schönbrunn-Verlag, 1948.
  • Պատմական դրամաներ/ Historische Dramen. (Elisabeth von England. Schauspiel in fünf Akten. / Timon. Tragödie vom überflüssigen Menschen in fünf Akten. / Heroische Komödie. In drei Akten.) Dramatische Werke. Band II. Wien: Schönbrunn-Verlag, 1948.
  • Jugend zweier Kriege. (Krankheit der Jugend. Schauspiel in drei Akten. / Die Verbrecher. Schauspiel in drei Akten. / Die Rassen. Schauspiel in drei Akten.) Dramatische Werke. Band I. Berlin: Aufbau-Verlag, 1948.
  • Պատմական դրամաներ/ Historische Dramen. (Elisabeth von England. Schauspiel in fünf Akten. / Timon. Tragödie vom überflüssigen Menschen in fünf Akten. / Heroische Komödie. In drei Akten.) Dramatische Werke. Band II. Berlin: Aufbau-Verlag, 1948.
  • Fährten. Schauspiel in drei Akten. Wien: Schönbrunn-Verlag, 1948.
  • Հերոսական կոմեդիաներ/ Heroische Komödie. In drei Akten. Dramen der Zeit 17. Emsdetten: Verlag Lechte, 1955.
  • Пьесы на историческом материале/ Schauspiele. Nach historischen Stoffen. (Elisabeth von England. Schauspiel in fünf Akten. / Timon und das Gold. Tragödie vom überflüssigen Menschen in fünf Akten. / Pyrrhus und Andromache. Tragödie nach klassischen Motiven. / Napoleon der Erste. Komödie. / Heroische Komödie. In drei Akten.) Köln; Berlin: Verlag Kiepenheuer& Witsch, 1956.
  • Երկու ողբերգություն (Տիկնիկի մահը: Գոտեմարտ հրեշտակի հետ)/ Zwei Tragödien. (Der Tod einer Puppe. Tragisches Spiel. / Der Kampf mit dem Engel. Tragödie in zwei Teilen.) Köln; Berlin: Verlag Kiepenheuer & Witsch, 1956.
  • Das irdene Wägelchen. Spiel in zwei Teilen nach einem indischen Volksstück, dem König Sudraka zugeschrieben. Berlin, Gustav Kiepenheuer Bühnenvertrieb, 1957.

Մեծարում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Վիեննա քաղաքի գրական մրցանակ (1957)
  • Վիեննայի պատվավոր քաղաքացու կոչում
  • Վիեննայի 22-րդ շրջանի Դոնաուշտադտ թաղամասի նրբանցքներից մեկը ի պատիվ գրողի անվանվել է «Թագերգասե»՝ Թագերի նրբանցք:

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 Internet Broadway Database — 2000.
  3. 1 2 3 4 Գերմանիայի ազգային գրադարանի կատալոգ (գերմ.)
  4. ↑ https://www.berlin.de/ba-charlottenburg-wilmersdorf/ueber-den-bezirk/freiflaechen/friedhoefe/artikel.175680.php
  5. ↑ https://www.wien.gv.at/kultur/abteilung/ehrungen/preise/preistraeger.html#lit
  6. 1 2 «Брукнер Фердинанд». old.bigenc.ru. Արխիվացված օրիգինալից 2024 թ․ դեկտեմբերի 12-ին. Վերցված է 2025 թ․ մայիսի 23-ին.
  7. ↑ Monika Ziegler. «Ferdinand Bruckners Bühnenstück "Die Rassen"» (գերմաներեն). schoah.org. Վերցված է 2025 թ․ մայիսի 23-ին.{{cite web}}: CS1 սպաս․ url-status (link)
  8. 1 2 3 4 5 «BRUCKNER, Ferdinand» (իտալերեն). treccani.it. Վերցված է 2025 թ․ մայիսի 23-ին.{{cite web}}: CS1 սպաս․ url-status (link)
  9. ↑ Annelise B. Petersen. «Ferdinand Bruckner» (դանիերեն). lex.dk. Վերցված է 2025 թ․ մայիսի 23-ին.{{cite web}}: CS1 սպաս․ url-status (link)
  10. ↑ John London, ed. (2000). Theatre Under the Nazis. Manchester University Press. էջ 103. ISBN 9780719059919.

Գրականություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  • Doris Engelhardt: Ferdinand Bruckner als Kritiker seiner Zeit. Standortsuche eines Autors. Dissertation, RWTH Aachen 1984
  • Karin Hörner: Möglichkeiten und Grenzen der Simultandramatik. Unter besonderer Berücksichtigung der Simultandramen Ferdinand Bruckners. Lang, Frankfurt am Main u. a. 1986 (zugleich Dissertation, Universität Kiel 1985)
  • Eva Jurasz: Ferdinand Bruckner. Seine Stellung im Wiener Theaterleben. 1927–1967. Dissertation, Universität Wien 1973
  • Christiane Lehfeldt: Der Dramatiker Ferdinand Bruckner. Kümmerle, Göppingen 1975 (zugl. Dissertation, Universität Marburg 1971)
  • Hildegard Meise: Die Gestalt der Königin Elisabeth von England in der deutschen Literatur. Leuschner, Drebkau N.-L. 1941 (zugl. Dissertation, Universität Greifswald 1941)
  • Joaquin Moreno, Gunnar Szymaniak, Almut Winter (Hrsg.): Ferdinand Bruckner (1891–1958). (= MEMORIA, hrsg. von Hans-Gert Roloff; Band 10). Weidler Buchverlag, Berlin 2008, ISBN 978-3-89693-532-8
  • Ursula Renner: Marsyas – Zeitschrift und Pathosformel des Expressionismus. in Häutung.Lesarten des Marsyas-Mythos. Hrsg. von Ursula Renner und Manfred Schneider. Fink Verlag, München 2006. S. 293–326
  • Edith Rieder-Laska: Ferdinand Bruckner. Leben und Werk eines österreichischen Dramatikers bis zum Jahr 1949. Dissertation, Universität Wien 1949
  • Peter Roessler: Studien zur Auseinandersetzung mit Faschismus und Krieg im österreichischen Drama der Nachkriegszeit und der 50er Jahre. Pahl-Rugenstein, Köln 1987
  • Sibylle Selbmann: Die dramaturgischen Prinzipien Ferdinand Bruckners. Eine Untersuchung seiner theatralischen Wirkungsmittel. Dissertation, Berlin 1970
  • Walter H. Speidel: Tragik und Tragödie in der dichterischen Entwicklung Ferdinand Bruckners. Dissertation, University of Kansas, 1963
  • Rolf Tauscher: Literarische Satire des Exils gegen Nationalsozialismus und Hitlerdeutschland. Von F. G. Alexan bis Paul Westheim. Verlag Dr. Kovač, Hamburg 1992, ISBN 3-86064-062-3 (zugleich Habilitations-Schrift, Universität Halle 1991), S. 34–42 (zu Die Rassen).
  • Alfred Weber-Ebenhof: Bruckners Elisabeth-Drama im Lichte der historischen und dramaturgischen Wissenschaft. Franzmathes, Frankfurt am Main 1931
  • Weber-Ebenhof A. Bruckners Elisabeth-Drama im Lichte der historischen und dramaturgischen Wissenschaft . Frankfurt-Main: Franzmathes, 1931 թ.
  • Meise H. Die Gestalt der Königin Elisabeth von England in der deutschen Literatur . Drebkau: Leuschner, 1941 թ
  • Lehfeldt Chr. Der Dramatiker Ferdinand Bruckner. Göppingen: Kümmerle, 1975
  • Hörner K. Möglichkeiten und Grenzen der Simultandramatik. Unter besonderer Berücksichtigung der Simultandramen Ferdinand Bruckners. Frankfurt-Main [u.a.]: Lang, 1986.
  • Ferdinand Bruckner (1891—1958) / Moreno J., Szymaniak G., Winter A. (Hrsg.). Berlin: Weidler Buchverlag, 2008 թ.

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Ֆերդինանդ Բրուքներ» հոդվածին։
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Ֆերդինանդ_Բրուքներ&oldid=10839182» էջից