Օրթո․․․, մետա․․․, պարա․․․

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Օրթո․․․, մետա․․․, պարա (հին հուն․՝ ορθός - ուղիղ, μετα- - հետո, παρα- - դեմ, մոտ)՝ քիմիայում, բենզոլային օղակում երկու տեղակալիչների դիրքերը միմյանց նկատմամբ յույց տվող համառոտ նշանակում։

Օրգանական քիմիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1,2-օրթո, 1,3-մետա, 1,4-պարա։ «Մետա»-ն և «օրթո»-ն օգտագործվում են նաև որպես բարդ բոռերի սկզբնամաս հիդրասսայման տարբեր աստիճան ունեցող թթուների անվանումներում, օրինակ, НРО3- մետաֆոսֆորական թթու, H3PO4 - ֆոսֆորական թթու։

Իզոմերիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ունի երեք իզոմերներ․ օրթո-, մետա- և պարա-քսիլոլ

Հալման ջերմաստիճանը Եռման ջերմաստիճանը Խտությունը 20 °C-ում
Օրթօ-քսիլոլ -25,2 °C[1] 144.4 °C[2] 0.8802գ/սմ3
Մետա-քսիլոլ -47,8 °C 139.1 °C 0.8642գ/սմ3
Պարա-քսիլոլ 13,26 °C 138.3 °C 0.8611գ/սմ3
օրթո-,մետա-, պարա- քսիլոլներ։
Ortho-Xylol - ortho-xylene.svg Meta-Xylol - meta-xylene.svg Para-Xylol - para-xylene.svg
օրթո-քսիլոլ մետա-քսիլոլ պարա-քսիլոլ

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png