Օմեպրազոլ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Օմեպրազոլ
Արտասանություն Օմեպրազոլ
Գործածության եղանակ Ներքին ընդունման
Կենսաբանական թիրախ Պրոտոնային պոմպ
Քիմիական դասակարգում Պրոտոնային պոմպի ինհիբիտոր

Օմեպրազոլ, վաճառքային անվանումներն են Պրիլոսեկ և Լոսեկ, դեղամիջոց, որն օգտագործվում է գաստրոէզոֆագեալ ռեֆլյուքս հիվանդության, պեպտիկ խոցերի և Զոլինգեր-Էլլիսոնի համախտանիշի ժամանակ[1]: Այն նաև օգտագործվում է բարձր ռիսկի խմբի մարդկանց շրջանում վերին ստամոքսաղիքային արյունահոսությունը կանխելու համար[1]: Կարելի է ընդունել հաբի տեսքով կամ ներերակային[1][2]:

Ընդհանուր կողմնակի ազդեցություններն են՝ սրտխառնոց, փսխում, գլխացավեր և մետեորիզմ[1]: Լուրջ կողմնակի ազդեցություններից են՝ Կլոստրիդիում դիֆիցիլեով հարուցված կոլիտ, թոքաբորբի բարձր ռիսկը, ոսկրային կոտրվածքների բարձր ռիսկը և ստամոքսի քաղցկեղի քողարկման պոտենցիալը[1]:Հայտնի չէ այն անվտանգ է հղիության ընթացքում, թե ոչ[1]: Օմեպրազոլը պրոտոնային պոմպի արգելակիչ է և որպես այդպիսին ընկճում է ստամոքսում թթվի արտադրությունը[1]:

Օմեպրազոլը հայտնագործվել է 1979 թվականին:[3]:Այն Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպության հիմնական դեղերի ցանկում է, առողջապահական համակարգում անհրաժեշտ ամենաարդյունավետ և անվտանգ դեղամիջոցներից են[4]: Այն մատչելի է որպես ջեներիկ դեղամիջոց[1]: Զարգացող աշխարհում 2014թ-ի գինը 0.01 ԱՄՆ դոլարից աճել է 0.07 ԱՄՆ դոլար մեկ դոզաի համար[5]: Միացյալ նահանգներում մեկ դեղահատի միջին արժեքն է 0.50 ԱՄՆ դոլար[6]:

Կիրառումը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Օմեպրազոլը կարող է օգտագործվել գաստրոէզոֆագեալ ռեֆլյուքս հիվանդության (ԳԷՌՀ), պեպտիկ խոցերի, էրոզիվ էզոֆագիտի, Զոլինգեր էլիսոնի համախտանիշի և էոզինոֆիլային էզոֆագիտի դեպքում[7][1]:

Պեպտիկ խոցեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պեպտիկ խոցերը կարող են բուժվել օմեպրազոլով: Հելիկոբակտեր պիլորին կարելի է բուժել կիրառելով հետևյալ եռյակի 7-14 օրյա համակցությունը՝ օմեպրազոլ, ամոքսիցիլին և կլարիթրոմիցին[8]: Պենիցիլլինի հանդեպ ալերգիա ունեցողների շրջանում ամոքսիցիլլինը կարող է փոխարինվել մետրոնիդազոլով[9]:

Բացասական հետևանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Առնվազն 1% հիվանդների շրջանում ամենատարածված անբարենպաստ ազդեցություններն են՝[10]

  • Կենտրոնական նյարդային համակարգ՝ գլխացավ (7%), գլխապտույտ (2%)
  • Շնչառական՝ վերին շնչուղիների ինֆեկցիա (2%), հազ (1%)
  • Ստամոքսաղիքային՝ որովայնի ցավ (5%), լուծ(4%), սրտխառնոց (4%), փսխում (3%), մետեորիզմ (3%), թթվի հետհոսք (2%), փորկապություն (2%)
  • Նյարդամկանային և կմախքային՝ մեջքի ցավ (1%), թուլություն (1%)
  • Մաշկային՝ ցան (2%)

Անբարենպաստ ազդեցության հետ կապված այլ մտահոգություններ են՝

Անհանգստություն է առաջացնում վիտամին B12-ի[15] և երկաթի մալաբսորբցիան[16], սակայն հետևանքները կարծես թե աննշան են, հատկապես երբ ուղեկցվում է լրացուցիչ թերապիայով[17]:

Սկսած նրանց ներդրումից, պրոտոնային պոմպի ինհիբիտորները (ՊՊԻ, հատկապես օմեպրազոլը) նաև կապված են եղել սուր ինտերստիցիալ նեֆրիտի մի քանի դեպքերի հետ[18], երիկամների բորբոքումն է, որը հաճախ առաջանում է որպես դեղամիջոցի բացասական ռեակցիա:

ՊՊԻ-ների երկարաժամկետ օգտագործումը խիստ կապված է ստամոքսի հատակի գեղձերի բարորակ պոլիպների զարգացման հետ (որը տարբերվում է հատակի գեղձերի պոլիպոզից); այդ պոլիպները չեն առաջացնում քաղցկեղ և անցնում են երբ ՊՊԻ-ները դադարեցնում են: ՊՊԻ օգտագործման և քաղցկեղի միջև որևէ կապ չի նկատվում, բայց օգտագործումը կարող է քողարկել ստամոքսի քաղցկեղը կամ այլ լուրջ խնդիր և բժիշկները պետք է զգույշ լինեն[19]:

Կա վաղաժամկետ օգտագործման և թուլամտության միջև նախնական կապ, որը հետագա ուսումնասիրությունների կարիք ունի[20]:

Հղիություն և կրծքով կերակրում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էպիդեմիոլոգիական տվյալները հղիության ընթացքում օմեպրազոլի մայրական օգտագործման հետևանքով խոշոր ծննդյան արատների բարձր ռիսկի մասին չեն խոսում[21]:

Կլինիկական փորձարկումները խորապես չեն գնահատել կրծքով կերակրման հետ օմեպրազոլի օգտագործման հնարավոր հետևանքները: Այնուամենայնիվ, օմեպրազոլի մոլեկուլի ֆարմակոկինետիկան խստորեն առաջարկում է կրծքով կերակրելիս օմեպրազոլ օգտագործելուց զգուշանալ՝

  • Օմեպրազոլը ունի պլազմային սպիտակուցի կապման բարձր ցուցանիշ(95%)[22], նշելով որ դեղամիջոցի այդ քիչ քանակությունը փոխանցվում է կրծքի կաթի հետ կերակրման ժամանակ:
  • Օմեպրազոլը պետք է պաշտպանված լինի, քանի որ արագ է դեգրադացիայի ենթարկվում ստամոքսի թթվային միջավայրում: Սա ենթադրում է, որ նորածնի կողմից ընդունված ազատ մոլեկուլների մեծ մասը, ամենայն հավանականությամբ, կլանվում է:

Նորմալ դոզաներով օմեպրազոլը, ամենայն հավանականությամբ, անվտանգ է կրծքով կերակրելիս[23]:

Փոխազդեցություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Օմեպրազոլ Ակտավիս 20 մգ

Կարևոր դեղերի փոխազդեցությունները հազվադեպ են[24][25]: Այնուամենայնիվ, դեղամիջոցների ամենատարածված հիմնական խնդիրը հանդիսանում է օմեպրազոլի հետ միասին կլոպիդոգրելի նվազեցումը[26]: Չնայած դեռևս վիճահարույց է[27], դա կարող է մեծացնել ինսուլտի կամ ինֆարկտի ռիսկը մարդկանց մեջ կանխելու համար այդ իրադարձությունները:

Այս փոխազդեցությունը հնարավոր է, քանի որ օմեպրազոլը CYP2C19 և CYP3A4 ֆերմենտների արգելակիչ է[28]: Կլոպիդոգրելը ինակտիվ նախադեղ է, որը մասամբ կախված է CYP2C19-ից որպեսզի փոխակերպվի ակտիվ ձևի: CYP2C19-ի արգելակումը կարող է արգելափակել կլոպիդոգրելի ակտիվացումը, ինչը կարող է նվազեցնել նրա ազդեցությունը[29][30]:

Գրեթե բոլոր բենզոդիազեպինները մետաբոլիզվում են CYP3A4 և CYP2D6 ուղիներով, և այդ ֆերմենտների արգելակումը հանգեցնում է ավելի բարձր AUC (այսինքն տվյալ դոզայի ժամանակի ընդհանուր ազդեցությունը): CYP3A4-ից կախված դեղամիջոցների այլ օրինակներ, դրանց փոխակերպման համար , էսկիտալոպրամ[31], վարֆարին[32], օքսիկոդոն, տրամադոլ և օքսիմորֆոն: Այս դեղերի կոնցենտրացիաները կարող են մեծանալ, եթե համատեղ օգտագործվեն օմեպրազոլի հետ[33]։

Օմեպրազոլը նաև P-գլիկոպրոտեինի մրցակցային արգելակիչն է, ինչպես նաև այլ պրոտոնային պոմպի ինհիբիտորներ[34]:

Ստամոքսի թթվայնությունից կախված (օրինակ կետոկոնազոլը կամ ատազանավիրը) դեղերը կարող են վատ ներծծվել, մինչդեռ թթվազգայուն հակաբիոտիկները (օրինակ էրիթրոմիցին, որը CYP3A4-ի շատ ուժեղ ինհիբիտոր է) կարող են ավելի մեծ քանակությամբ կլանվել, քան ստամոքսի նորմալ ալկալիական միջավայրում[33]:

St. John's wort (Hypericum perforatum) և Gingko biloba զգալիորեն նվազեցնում են օմեպրազոլի պլազմային կոնցենտրացիաները CYP3A4 և CYP2C19ինդուկցիայի միջոցով[35]:

Պրոտոնային պոմպի ինհիբիտորները ինչպիսին է օմեպրազոլը, հայտնաբերվել է ,որ մեծացնում են մետոտրեքսատի պլազմային կոնցենտրացիաները[36]:

Ֆարմակոլոգիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ազդեցության մեխանիզմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Օմեպրազոլը ընտրողական և անդարձելի պրոտոնային պոմպի ինհիբիտոր է: Այն ճնշում է ստամոքսում թթվի արտադրությունը H+/K+-ATP-ազաի սպեցիֆիկ ընկճումով, որը գտնվում է ստամոքսի պարիետալ բջիջների սեկրետոր մակերեսին: Քանի որ այս ֆերմենտը հանդիսանում է թթվային (պրոտոն կամ H+) պոմպ, ստամոքսի լորձաթաղանթում օմեպրազոլը ընկճում է թթվարտադրության վերջին փուլը:

Օմեպրազոլը նաև ընկճում է ինչպես բազալ, այնպես էլ խթանված սեկրեցիան անկախ խթանումից[37]:

Օմեպրազոլի ընկճող ազդեցությունը զարգանում է ընդունումից հետո 1 ժամվա ընթացքում: առավելագույն ազդեցությունը հասունանում է 2 ժամվա ընթացքում: Ընկճման տևողությունը մինչև 72 ժամ է: Երբ օմեպրազոլը դադարեցվում է, ստամոքսում թթվի բազալ սեկրեցիայի ակտիվությունը վերականգնվում է 3-5 օր հետո: Օմեպրազոլի ընկճող ազդեցությունը թթվարտադրության վրա կմեծանա 4 օր հետո կրկնակի դոզավորելով[38]:

Ֆարմակոկինետիկա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Օմեպրազոլի ներծծումը տեղի է ունենում բարակ աղիքում և սովորաբար ավարտվում է 3֊6 ժամվա ընթացքում։ Օմեպրազոլի կրկնակի դոզաներից հետո կենսամատչելիությունը կազմում է մոտ 60%։

Օմեպրազոլը, ինչպես նաև մնացած պրոտոնային պոմպի ինհիբիտորները, ազդում են միայն ակտիվ պոմպերի վրա։ Այս պոմպերը խթանվում են ստամոքսում սննդի առկայության դեպքում։ Այդ պատճառով հիվանդներին խնդրում են խմել մեկ բաժակ ջրով, դատարկ ստամոքսին[39][40]։ Բացի դրանից շատ աղբյուրներ խորհուրդ են տալիս օմեպրազոլի ընդունումից հետո առնվազն 30 րոպե հաց չուտել[41][42] (առնվազն 60 րոպե օմեպրազոլի և նատրիումի բիկարբոնատի պրեպարատների համակցման դեպքում, օրինակ Զեգերիդ),[43] թեև որոշ աղբյուրներ ասում են, որ դեղորայքի ընդունումից առաջ հաց ուտելը պարտադիր չէ[44]։

Օմեպրազոլը լիովին կենսաձևափոխվում է լյարդում ցիտոքրոմ P450 համակարգով: Նույնականացված մետաբոլիտներից են սուլֆոնը, սուլֆիդը և հիդրօքսի-օմեպրազոլը, որոնք թթվի արտադրության վրա զգալի ազդեցություն չեն թողնում: Ներքին ընդունման դեպքում դեղաչափի մոտ 80%-ը մետաբոլիտների ձևով դուրս է գալիս մեզի հետ, մնացած մասը անցնում է կղանք լեղու միջոցով:

Քիմիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Օմեպրազոլը պարունակում է եռակողմ սուլֆինիլ խումբ, և ըստ այդմ կարող է հանդես գալ (S)- կամ (Rէնանտիոմերների ձևով։ օմեպրազոլը ռացեմատ է, երկուսի հավասար խառնուրդ։ Առպատային բջիջների անցուղիների թթվային պայմաններում երկու էնանտիոմերները վերածվում են խիրալ ձևի (սուլֆատային կամ սուլֆենամիդային կոնֆիգուրացիաներ), որոնք ֆոխազդում են պոմպի ցիստեինային խմբի հետ, դրանով իսկ կանխելով առպատային բջիջների ստամոքսահյութ արտադրելու ունակությունը։

ԱստրաԶենեկա ընկերությունը նաև զարգացրել է էզոմեպրազոլը (Նեքսիում), որն էուտոմեր է, բացառապես (S)-էնանտիոմեր, այլ ոչ թե ռացեմատ՝ ինչպես օմեպրազոլը։

Օմեպրազոլի ինակտիվ (R)-էնանտիոմերը դառնում է ակտիվ (S)-էնանտիոմեր, կրկնապատկելով ակտիվ ձևի կոնցենտրացիան[45]։ Այդ խիրալ տեղաշարժը տեղի է ունենում ցիտոքրոմ P450 համակարգի CYP2C19 իզոֆերմենտի օգնությամբ, որը չի հայտնաբերվել հավասարապես բոլոր մարդկանց շրջանում: Նրանց, ովքեր չեն կարող ընկալել դեղը, անվանում են «վատ մետաբոլիզողներ»: Վատ մետաբոլիզմով ֆենոտիպի դեպքերը լայնորեն տարածված են պոպուլյացիաներում՝ 2,0-2,5% սևամորթ և սպիտակամորթ ամերիկացիների շրջանում, մինչև 20% ասիացիների մոտ: Մի քանի ֆարմակոգենոմիկ ուսումնասիրություններ առաջարկել են այս դեղամիջոցով բուժումը հարմարեցնել CYP2C19 մետաբոլիկ կարգավիճակին[46]։

Դեղաչափում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Օմեպրազոլը արյան պլազմայում կամ շիճուկում կարող է որոշվել բուժման մոնիտոր հսկողության կամ թունավորումով հիվանդների ախտորոշման համար։ Օմեպրազոլի պլազմային կոնցենտրացիաները սովորաբար տատանվում են 0.2֊1.2 մգ/լ֊ի սահմաններոում՝ թերապևտիկ դոզաներով բուժվող հիվանդների մոտ, և 1֊6 մգ/լ սուր թունավորումով անձանց մոտ։ Էնանտիոմերիկ, ժամանակագրական մեթոդը առկա է որպեսզի էզոմեպրազոլը ռացեմիկ օմեպրազոլից տարբերենք[47]։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Օմեպրազոլն առաջին անգամ վաճառվեց ԱՄՆ֊ում 1989թ․֊ին Աստրա ԱԲ(այժմ ԱստրաԶենեկա) ընկերության կողմից Լոսեկ վաճառքային անվան տակ։1990թ․֊ին ԱՄՆ֊ի Սննդի և Դեղերի Վարչության որոշմամբ Լոսեկը փոխվեց Պրիլոսեկի, որպեսզի խուսափեյին միզամուղ դեղամիջոց Լազիքսի(ֆուրոսեմիդ) հետ շփոթելուց[48]։ Նոր անունն էլ առաջացրեց շփոթություն օմեպրազոլի (Պրիլոսեկ) և հակադեպրեսանտ ֆլյուոքսետինի (Պրոզակ) միջև[48]։

Երբ Պրիլոսեկի ամերիկյան արտոնագիրն ավարտվեց 2001թ․֊ի ապրիլին, ԱստրաԶենեկան ներկայացրեց էզոմեպրազոլը (Նեքսիում)՝ որպես փոխարինող դեղամիջոզ[49]։

Հասարակություն և մշակույթ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Դոզավորման ձև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բրիտանական արտադրության 10 մգ-անոց Օմեպրազոլ

Օմեպրազոլն առկա է հաբերի և պատիճների ձևով (պարունակում է օմեպրազոլ կամ օմեպրազոլ մագնեզիում), 10, 20, 40, 80մգ դոզաներով, ինչպես նաև որպես փոշի (օմեպրազոլ նատրիում) ներերակային ներարկման համար։ Օմեպրազոլի ներքին ընդունման ձևերի մեծամասնությունը պատված են աղիներում լուծվող թաղանթով, քանի որ դեղն ունի ստամոքսի թթվային միջավայրում արագ դեգրադացվելու հատկություն: Ամենից հաճախ դրան հասնում են աղիներում լուծվող թաղանթով պատված պատիճների, դեղահաբերի պատրաստման ճանապարհով[50]։ Բացթողումը հաստատված է ԱՄՆ֊ի ՖԴԱ֊ի կողմից[51]։

Այն նաև հասանելի է ներարկումային ձևով (IV) Եվրոպայում, բայց ոչ ԱՄՆ-ում: Ներարկումային փաթեթը իրենից ներկայացնում է կոմբինացված փաթեթ, կազմված սրվակից և առանձին սրվակիկներից վերականգնող լուծույթով: Ամեն 10մլ-անոց սրվակը պարունակում է լիոֆիլացված փոշի սպիտակ կամ այլ գույնի, որի մեջ կա 42,6 մգ օմեպրազոլ նատրիում , ինչը համարժեք է 40 մգ օմեպրազոլին:

Օմեպրազոլը Մեծ Բրիտանիայում հասանելի է նաև որպես ներքին ընդունման կախույթ աղիներում լուծվող տաղանթով պատված հատիկների ձևով ինչպես չհաստատված ապրանք: Ներքին ընդունման կախույթը առավելապես օգտագործվում է երեխաների համար, բայց կարող են օգտագործել նաև նրանք ովքեր կլլման դժվարություններ ունեն, կամ օգտվում սնուցման զոնդերից:

Բրենդային անվանումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Օմեպրազոլի վաճառքային անվանումներից են Լոսեկ, Պրիլոսեկ, Զեգերիդ, Միրացիդ և այլն[52][1]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 1,8 1,9 «Omeprazole»։ The American Society of Health-System Pharmacists։ Արխիվացված օրիգինալից 24 September 2015-ին։ Վերցված է Dec 1, 2015 
  2. «Omeprazole 40 mg Powder for Solution for Infusion»։ EMC։ 10 Feb 2016։ Արխիվացված օրիգինալից 7 April 2016-ին։ Վերցված է 29 March 2016 
  3. Fischer edited by János, Ganellin C. Robin (2006)։ Analogue-based drug discovery։ Weinheim: Wiley-VCH։ էջ 88։ ISBN 9783527607495։ Արխիվացված օրիգինալից 5 March 2016-ին 
  4. «WHO Model List of Essential Medicines (19th List)»։ World Health Organization։ April 2015։ Արխիվացված օրիգինալից 13 December 2016-ին։ Վերցված է 8 December 2016 
  5. «Omeprazole»։ International Drug Price Indicator Guide։ Արխիվացված օրիգինալից 10 May 2017-ին։ Վերցված է 1 December 2015 
  6. «NADAC as of 2016-11-16 Data.Medicaid.gov»։ Centers for Medicare and Medicaid Services։ Արխիվացված օրիգինալից 17 November 2016-ին 
  7. Cheng Edaire (July 2013)։ «Proton Pump Inhibitors for Eosinophilic Esophagitis»։ Current Opinion in Gastroenterology 29 (4): 416–420։ ISSN 0267-1379։ PMC 4118554։ PMID 23449027։ doi:10.1097/MOG.0b013e32835fb50e 
  8. Fuccio L, Minardi M. E., Zagari R. M., Grilli D, Magrini N, Bazzoli F (2007)։ «Meta-analysis: Duration of first-line proton-pump inhibitor based triple therapy for Helicobacter pylori eradication»։ Annals of Internal Medicine 147 (8): 553–62։ PMID 17938394։ doi:10.7326/0003-4819-147-8-200710160-00008 
  9. «Current concepts in the management of Helicobacter pylori infection: the Maastricht III Consensus Report»։ Gut 56 (6): 772–81։ June 2007։ PMC 1954853։ PMID 17170018։ doi:10.1136/gut.2006.101634 
  10. «Omeprazole. An updated review of its pharmacology and therapeutic use in acid-related disorders»։ Drugs 42 (1): 138–70։ 1991։ PMID 1718683։ doi:10.2165/00003495-199142010-00008 
  11. Abou Chakra CN (Jun 2014)։ «Risk factors for recurrence, complications and mortality in Clostridium difficile infection: a systematic review»։ PLoS ONE 9 (6): e98400։ Bibcode:2014PLoSO...998400A։ PMC 4045753։ PMID 24897375։ doi:10.1371/journal.pone.0098400 
  12. Yang Yu-Xiao (2006)։ «Long-term proton pump inhibitor therapy and risk of hip fracture»։ JAMA 296 (24): 2947–2953։ PMID 17190895։ doi:10.1001/jama.296.24.2947 
  13. Yu Elaine W. (2011)։ «Proton pump inhibitors and risk of fractures: a meta-analysis of 11 international studies»։ The American Journal of Medicine 124 (6): 519–526։ PMC 3101476։ PMID 21605729։ doi:10.1016/j.amjmed.2011.01.007 
  14. Hess M. W. (2012)։ «Systematic review: hypomagnesaemia induced by proton pump inhibition»։ Alimentary Pharmacology & Therapeutics 36 (5): 405–413։ doi:10.1111/j.1365-2036.2012.05201.x 
  15. Neal Keith, Logan Richard (2001)։ «Potential gastrointestinal effects of long‐term acid suppression with proton pump inhibitors»։ Alimentary Pharmacology & Therapeutics 15 (7): 1085–1085։ PMID 11421886։ doi:10.1046/j.1365-2036.2001.0994a.x 
  16. Sarzynski Erin (2011)։ «Association between proton pump inhibitor use and anemia: a retrospective cohort study»։ Digestive Diseases and Sciences 56 (8): 2349–2353։ PMID 21318590։ doi:10.1007/s10620-011-1589-y 
  17. McColl Kenneth EL (2009)։ «Effect of proton pump inhibitors on vitamins and iron»։ The American Journal of Gastroenterology 104: S5–S9։ PMID 19262546։ doi:10.1038/ajg.2009.45 
  18. Härmark Linda (2007)։ «Proton pump inhibitor‐induced acute interstitial nephritis»։ British Journal of Clinical Pharmacology 64 (6): 819–823։ PMC 2198775։ PMID 17635502։ doi:10.1111/j.1365-2125.2007.02927.x 
  19. Corleto, V.D. (February 2014)։ «Proton pump inhibitor therapy and potential long-term harm.»։ Curr Opin Endocrinol Diabetes Obes 21 (1): 3–8։ PMID 24310148։ doi:10.1097/med.0000000000000031 
  20. Eusebi LH, Rabitti S, Artesiani ML, Gelli D, Montagnani M, Zagari RM, Bazzoli F (July 2017)։ «Proton pump inhibitors: Risks of long-term use.»։ Journal of Gastroenterology and Hepatology 32 (7): 1295–1302։ PMID 28092694։ doi:10.1111/jgh.13737 
  21. Pasternak Björn, Hviid Anders (2010)։ «Use of Proton-Pump Inhibitors in Early Pregnancy and the Risk of Birth Defects»։ New England Journal of Medicine 363 (22): 2114–23։ PMID 21105793։ doi:10.1056/NEJMoa1002689 
  22. «Omeprazole drug summary»։ PDR.net։ Արխիվացված օրիգինալից 3 March 2014-ին։ Վերցված է 2014-03-03 
  23. «LACTMED: OMEPRAZOLE»։ 2015-03-10։ Արխիվացված օրիգինալից 8 September 2017-ին։ Վերցված է 1 December 2015 
  24. Fitzakerley, Janet. "2014 Treatments for Acid-Peptic Diseases." PPIs Side Effects. Archived 19 April 2014 at the Wayback Machine. University of Minnesota Medical School Duluth, 5 Jan. 2014. Web. 18 Apr. 2014.
  25. Proton Pump Inhibitor: Use in Adults. Archived 12 December 2013 at the Wayback Machine. CMS Medicaid Integrity Program, Aug. 2013. Web. 18 Apr. 2014.
  26. Douglas I. J., Evans S. J., Hingorani A. D., Grosso A. M., Timmis A, Hemingway H, Smeeth L (2012)։ «Clopidogrel and interaction with proton pump inhibitors: comparison between cohort and within person study designs»։ BMJ 345: e4388։ PMC 3392956։ PMID 22782731։ doi:10.1136/bmj.e4388 
  27. Focks J. J., Brouwer M. A., Van Oijen M. G. H., Lanas A., Bhatt D. L., Verheugt F. W. A. (2012)։ «Concomitant use of clopidogrel and proton pump inhibitors: Impact on platelet function and clinical outcome- a systematic review»։ Heart 99 (8): 520–7։ PMID 22851683։ doi:10.1136/heartjnl-2012-302371 
  28. Shirasaka Y, Sager J. E., Lutz J. D., Davis C, Isoherranen N (July 2013)։ «Inhibition of CYP2C19 and CYP3A4 by Omeprazole Metabolites and Their Contribution to Drug-Drug Interactions»։ Drug Metab. Dispos. 41 (7): 1414–24։ PMC 3684819։ PMID 23620487։ doi:10.1124/dmd.113.051722 
  29. «The drug-drug interaction between proton pump inhibitors and clopidogrel»։ CMAJ 180 (7): 699–700։ March 2009։ PMC 2659824։ PMID 19332744։ doi:10.1503/cmaj.090251 
  30. «Drug-drug interaction between clopidogrel and the proton pump inhibitors»։ Ann Pharmacother 43 (7): 1266–1274։ July 2009։ PMID 19470853։ doi:10.1345/aph.1M051 
  31. Torkamani, Ali։ «Selective Serotonin Reuptake Inhibitors and CYP2D6»։ Medscape.com։ Արխիվացված օրիգինալից 9 May 2015-ին 
  32. «Pharmacogenetics of oral anticoagulants»։ Pharmacogenetics 13 (5): 247–52։ May 2003։ PMID 12724615։ doi:10.1097/00008571-200305000-00002 
  33. 33,0 33,1 «Review article: comparison of the pharmacokinetics, acid suppression and efficacy of proton pump inhibitors»։ Aliment Pharmacol Ther 14 (8): 963–978։ August 2000։ PMID 10930890։ doi:10.1046/j.1365-2036.2000.00788.x 
  34. «Interaction of omeprazole, lansoprazole and pantoprazole with P-glycoprotein»։ Naunyn Schmiedebergs Arch Pharmacol 364 (6): 551–557։ December 2001։ PMID 11770010։ doi:10.1007/s00210-001-0489-7 
  35. Izzo AA, Ernst E (2009)։ «Interactions between herbal medicines and prescribed drugs: an updated systematic review»։ Drugs 69 (13): 1777–1798։ PMID 19719333։ doi:10.2165/11317010-000000000-00000 
  36. Brayfield, A, ed. (6 January 2014)։ «Methotrexate»։ Martindale: The Complete Drug Reference։ Pharmaceutical Press։ Վերցված է 12 April 2014 
  37. «DrugBank: Omeprazole (DB00338)»։ Drugbank.ca։ Արխիվացված օրիգինալից 5 February 2014-ին։ Վերցված է 2014-02-24 
  38. Omeprazole [package insert]. Archived 19 April 2014 at the Wayback Machine. India: Dr. Reddy's Laboratories Limited. Revised: 0613
  39. Katz PO, Gerson LB, Vela MF (2013)։ «Guidelines for the diagnosis and management of gastroesophageal reflux disease»։ Am J Gastroenterol 108 (3): 308–28։ PMID 23419381։ doi:10.1038/ajg.2012.444 
  40. PharmacistAnswers Webpage Archived 5 March 2014 at the Wayback Machine. Retrieved 27 February 2014
  41. «Omeprazole, in The Free Medical Dictionary»։ Վերցված է 11 November 2010 
  42. «Omeprazole»։ Drugs.com։ Արխիվացված օրիգինալից 19 February 2011-ին։ Վերցված է 11 November 2010 
  43. «Zegird, How to take»։ rxlist.com։ Արխիվացված օրիգինալից 26 October 2010-ին։ Վերցված է 11 November 2010 
  44. essential drug information. MIMS USA. Retrieved 20 December 2009.Կաղապար:Verify source
  45. Nexium Prescribing Information Archived 8 October 2009 at the Wayback Machine.. AstraZeneca Pharmaceuticals.
  46. «Influence of CYP2C19 pharmacogenetic polymorphism on proton pump inhibitor-based therapies»։ Drug Metab Pharmacokinet 20 (3): 153–67։ Jun 2005։ PMID 15988117։ doi:10.2133/dmpk.20.153 
  47. Baselt RC, Disposition of Toxic Drugs and Chemicals in Man, 8th edition, Biomedical Publications, Foster City, CA, 2008, pp. 1146–7. 978-0-9626523-7-0.
  48. 48,0 48,1 Farley D (July–August 1995)։ «Making it easier to read prescriptions»։ FDA Consum 29 (6): 25–7։ PMID 10143448։ Արխիվացված օրիգինալից 15 March 2012-ին 
  49. Gardiner Harris (6 June 2002)։ «Prilosec's Maker Switches Users To Nexium, Thwarting Generics»։ The Wall Street Journal։ Արխիվացված օրիգինալից 6 August 2017-ին 
  50. Jerome Aubert*, Chris JJ Mulder†, Karsten Schrör**, Stephan R Vavricka††. "Omeprazole MUPS®: An Advanced Formulation offering Flexibility and Predictability for Self Medication." Archived 11 June 2016 at the Wayback Machine. SelfCare Journal 2 (2011): 0-0.
  51. Santarus. Santarus Receives FDA Approval for Immediate-Release Omeprazole Tablet with Dual Buffers. Archived 18 April 2014 at Archive.is N.p., 4 December 2009. Web. 18 April 2014.
  52. «Miracid»։ Drugs.com (անգլերեն)։ Վերցված է February 2, 2019 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]