Օմարյան պոեզիա
| Ենթակատեգորիա | Արաբական պոեզիա | |
|---|---|---|
| Կոչվել է ի պատիվ | Օմար իբն Աբու Ռաբիա | |
Օմարյան պոեզիա (արաբ․՝ الغزل العمري - «օմարական ղազալ», նաև արաբերեն՝ արաբ․՝ الغزل الصريح՝ «պարզ գազել») արաբական քաղաքային «էպիկուրյան» սիրային պոեզիայի ժանր է, որը կոչվել է բանաստեղծ Օմար իբն Աբու Ռաբիայի անունով[1][2]։ Բեդվին ուզրական պոեզիայի հետ մեկտեղ, այն Հիջազի սիրային պոեզիայի երկու հիմնական միտումներից մեկն է 7-8-րդ դարերում[3]։
Մեքքացիների և մադինացիների քաղաքային պոեզիան, որոնք այդ ժամանակ կորցրել էին կրոնական և քաղաքական թեմաների նկատմամբ իրենց հետաքրքրությունը, զարմանալիորեն տարբերվում էր ուզրական պոեզիայից։ Հիջազ հոսող հարստության շնորհիվ տեղացի առևտրականներն ու արիստոկրատները կարողանում էին ապրել հանգիստ կյանքով՝ լի նուրբ զվարճանքներով, և քոչվորական կյանքի ազատությունը ընդհանրապես հետաքրքրություն չէր ներկայացնում։ Հենց այս միջավայրում է զարգացել սիրային պոեզիան՝ բացահայտելով ոչ միայն նախաիսլամական ավանդույթների, այլև պարսկական երաժշտության մշակույթի ազդեցությունը, որը բերել էին նվաճված տարածքներից ներգաղթյալ ստրուկները[4]։
Օմար իբն Աբու Ռաբիան (665-712), որին իր ժամանակի արաբները համարում էին սիրային պոեզիայի անգերազանցելի վարպետ, մեքքացի էր՝ հարուստ Կուրեյշ ընտանիքից[5][6]։ Հմայիչ, բարի և ուրախ բանաստեղծ, որը շատ էր ճանապարհորդում Մերձավոր Արևելքով մեկ, նա մի տեսակ «Մեքքացի Դոն Ժուան» էր, որը երբեք բաց չէր թողնում ուխտավորներին սիրահետելու հնարավորությունը։ Օմարի ստեղծագործությունները բաղկացած են ամբողջությամբ սիրո մասին քնարական բանաստեղծություններից, որոնցում սիրելիի հետ երկխոսությունը բնորոշ ոճական հնարքներից մեկն է։ Օմարը առաջին արաբ բանաստեղծն էր, որը հետաքրքրություն ցուցաբերեց կանանց բնավորության նկատմամբ. նրա բանաստեղծությունները նկարագրում են նրանց վարքագիծը, մտքերը, խոսքը և արտաքին տեսքը։ Նրա պոեզիան գրավեց ունկնդիրներին հիմնականում իր լեզվի նրբագեղության շնորհիվ, որը համատեղում էր պարզությունն ու թափանցիկությունը արտահայտչականության հետ[7]։
Տես նաև
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ Allen R. «Arabic literature». Encyclopedia Britannica (անգլերեն). Վերցված է 2025-11-26-ին.
- ↑ Неизменность и новизна художественного мира: памяти Е.Э. Бертельса : сборник статей. — ИВ РАН, 1999. — С. 63. — 290 с. — ISBN 9785892821148
- ↑ Фильштинский И. М., 1984, էջ 221
- ↑ Фильштинский И. М., 1984, էջ 222
- ↑ Ibn Khallikan's Biographical Dictionary, trans. by Bn Mac Guckin de Slane, Oriental Translation Fund (Series), 57, 4 vols (Paris: Printed for the Oriental translation fund of Great Britain and Ireland, 1842-71), I 372.
- ↑ "الغزل الصريح في العصر الجاهلي والعباسي". موقع زيادة. مؤرشف من الأصل في 2023-05-01. اطلع عليه بتاريخ 2021-12-07.
- ↑ Фильштинский И. М., 1984, էջ 223
Գրականություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Исаак Моисеевич Фильштинский Раннесредневековая литература (середина VII — середина VIII в.): [Арабская литература] // История всемирной литературы: В 8 томах. — М: Наука, 1984.