Օդի հարաբերական խոնավություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Հարաբերական խոնավություն, ջրային գոլորշիների պարցիալ ճնշման հարաբերակցությունը գազում (առաջին հերթին, օդում) հագեցած գոլորշիների հավասարակշռված ճնշմանը տվյալ ջերմաստիճանի դեպքում։ Նշանակվում է հունարեն φ տառով։

Բացարձակ խոնավություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Օդի բացարձակ խոնավությունն օդի մեկ խորանարդ մետրում պարունակող խոնավության քանակությունն է[1]: Փոքր քանակության պատճառով սովորաբար չափվում է գ/մ³-ով։ Սակայն, հաշվի առնելով այն, որ օդի որոշակի ջերմաստիճանի դեպքում, նրա մեջ առավելագույնս կարող է պարունակել միայն որոշակի քանակությամբ խոնավություն (ջերմաստիճանի բարձրացմամբ խոնավության այդ առավելագույն հնարավոր քանակությունը մեծանում է, օդի ջերմաստիճանի իջեցմամբ օդի առավելագույն հնարավոր խոնավության քանակությունը նվազում է), ստեղծվել է «բացարձակ խոնավություն» հասկացությունը։

Հարաբերական խոնավություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համարժեք սահմանումը օդում առկա ջրային գոլորշու համադրությունն է առավելագույն հնարավոր խոնավությանը տվյալ ջերմաստիճանի դեպքում։ Չափվում է տոկոսով և որոշվում է բանաձևով՝

որտեղ՝ - դիտվող զանգվածի (օդի) հարաբերական խոնավությունն է,

- զանգվածում առկա գոլորշիների պարցիալ ճնշումն է,

- հագեցված գոլորշու հավասարակշռված ճնշումն է։

Ջրի հագեցած գոլորշիների ճնշումը ուժեղ աճում է ջերմաստիճանի բարձրացման ժամանակ։ Այդ պատճառով գոլորշու հաստատուն կոնցենտրացիայի հետ օդի իզոբար (այսինքն մշտական ճնշման դեպքում) սառեցման դեպքում գալիս է այն պահը (ցողի կետ), երբ գոլորշին հագենում է։ Ընդ որում, «ավելորդ» գոլորշին կոնդենսացվում է մառախուղի կամ սառույցի բյուրեղիկների տեսքով։ Ջրային գոլորշու հագեցման և կոնդենսացման գործընթացները մեծ դեր են խաղում մթնոլորտի ֆիզիկայում:

Հարաբերական խոնավության գնահատում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ջրա-օդային զանգվածի հարաբերական խոնավությունը կարող է գնահատվել, եթե հայտնի է նրա ջերմաստիճանը (T) և ցողի կետի ջերմաստիճանը (Td)։ Որոշվում է հետևյալ բանաձևով՝

որտեղ Ps – հագեցած գոլորշու ճնշումն է համապատասխան ջերմաստիճանի համար, որը կարող է որոշվել Արդեն Բակի բանաձևով[2]:

որտեղ T – ջերմաստիճանն է Ցելսիուսի սանդղակով, Ps – ճնշումն ըստ Պասկալի: Բացասական ջերմաստիճանների համար հեղուկ փուլի բացակայության դեպքում կիրառվում է Բակի այլ բանաձև՝

Ավելի ճշգրիտ հաշվարկների համար կարելի է օգտվել Գոֆ Գրետչի կամ ավելի ժամանակակից՝ Ա. Վեքսլերի, ITS-90 մոդելներից[3], Д. Зонтага.[4]:

Մոտավոր հաշվարկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հարաբերական խոնավությունը մոտավոր կարելի հաշվարկել հետևյալ բանաձևով՝

Այսինքն, օդի ջերմաստիճանի և ցողի կետի Ցելսիուսի յուրաքանչյուր աստիճանի հետ հարաբերական խոնավությունը իջնում է 5 %-ով։ Բացի այդ, հարաբերական խոնավությունը կարելի է գնահատել խոնավաչափային դիագրամով:

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Шметер С. М. Влажность воздуха // Физическая энциклопедия / Гл. ред. А. М. Прохоров. — М.: Советская энциклопедия, 1988. — Т. 1. — С. 285—286. — 704 с. — 100 000 экз.
  2. Arden L. Buck (1981)։ «New equations for computing vapor pressure and enhancement factor»։ American Meteorological Society 
  3. Bob Hardy (1998)։ «ITS-90 Formulations for Vapor Pressure...»։ The Proceedings of the Third International Symposium on Humidity & Moisture։ Thunder Scientific Corporation 
  4. Holger Vömel (1.12.2011)։ «Saturation Vapor Pressure Formulations»։ CIRES։ University of Colorado