Օգոստոսի դամբարան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Դամբարան
Օգոստոսի դամբարան
Mausoleo di Augusto
Roma-mausoleo di augusto.jpg
Օգոստոսի դամբարանը Մարսի դաշտում
Երկիր Իտալիա
Հիմնադիր Օգոստոս Օկտավիանոս
Հիմնադրման թվական 28 թվական մ.թ.ա.
Կոորդինատներ: 41°54′22.0″ հս․ լ. 12°28′35.0″ ավ. ե. / 41.906111° հս․. լ. 12.476389° ավ. ե. / 41.906111; 12.476389
Օգոստոսի դամբարանը Վիքիպահեստում
Վերականգնված ընդհանուր տեսքը

Օգոստոսի դամբարան (իտալ.՝ Mausoleo di Augusto), դամբարան Հռոմ քաղաքի Մարսի դաշտ վայրում: Դամբարանը կառուցել է Օկտավիանոս Օգոստոսը մեր թվարկությունից առաջ 28 թվականին:

Նկարագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հռոմեական կայրս Օկտավիանոս Օգոստոսը մեր թվարկությունից առաջ 28 թվականին ձեռնամուխ է լինում կառուցելու իր և հարազատների համար մի գերեզմանատուն: Նա ընտրեց քաղաքի կենտրոնի Մարսի դաշտ հատվածը: Շինությունը կրկնում էր էտրուսկների գերեզմանոցների՝ թումուլուսների արտաքին տեսքը: Այն կառուցվեց տրավերտին քարատեսակից: Գերեզմանոցի հիմքը գլանաձև շինությունն է կազմում, որի տրամագիծը 87 մետր է: Դրա տակ ավելի փոքր կառույցներն են՝ թմբուկներ: Ընդհանուր դամբարանի բարձրությունը հասնում է 44 մետրի: Վերջին թմբուկի վրա կայսեր արձանն էր տեղադրված: Դամբարանի շուրջը սյունաշարով պատշգամբաձև շինվածքն էր: Վերջինս ավարտվում էր մեծ թմբուկով, որի վրա աճում էին մշտադալար ծառեր:

Ներսում պահպանվում էին կայսերական ընտանիքի անդամների աճյունասափորները: Այստեղ իրենց վերջին հանգիստը գտան Օկտավիանոս Օգոստոսը և նրա կինը՝ Լիվիան: Ընտանիքի անդամներից քույրը՝ Օկտավիան, զարմիկը՝ մարցելը նույնպես այստեղ են հուղարկավորված:

Մուտքի երկու կողմերին կային կոթողներ, որոնք, ըստ ենթադրությունների, կանգնեցվել էին Օգոստոսի հաղթանակների պատվին: Նա հաղթել էր Մարկոս Անտոնիասին և Կլեոպատրային: Բացի կոթողներից այդտեղ կային նաև բրոնզե սալիկներ, որոնք ներկայացնում էին կայսեր կենսագրությունը: Հիմա դրանցից մեկը զարդարում է Կվիրինալի դիմացի հրապարակը (Piazza del Quirinale), իսկ մյուսը կանգնած է Էսկվիլինոյի հրապարակում (Piazza Esquilino), Սանտա Մարիա Մաջորե բազիլիկի դիմաց[1]:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հռոմի կայսրության անկումից հետո դամբարանը նույնպես ենթարկվեց քայքայման: Մեր թվարկության VIII դարում այն ենթարկվեց նաև կողոպտման: Միջնադարում դամբարանային կառույցը վերածվեց ամրոցի, որը, հետագայում, ավերվեց: 1926 թվականին այստեղ կատարվեցին հնագիտական պեղումներ և վերականգնողական աշխատանքներ տարվեցին:

2016 թվականի մարտի 4-ին Հռոմի ոստիկանության կոմիսար Ֆրանչեսկո Պաոլո Տրոնկան դամբարանի վերականգնման համար առանձնացրեց շուրջ վեց միլիոն եվրո գումար[2]:

Հուղարկավորվածներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս դամբարանում, բացի հիմնադիր կայսր Օկտավիանոս Օգոստոսից, իրենց վերջին հանգիստն են գտել նաև նրա ընտանիքի անդամները: բացի հարազատներց, հետագայում այստեղ են հուղարկավորվել այլ կայսրեր, ու հայտնի գործիչներ: Ստորև ներկայացվում են Օգոստոսի դամբարանում հուղարկավորված որոշ անձանց անուններ.

  • Լիվիա (Տիբերիոսի մայրը)
  • Գրեմանիկոս (հռոմեական զորավար, Տիբերիոս կայսեր ազգականն ու որդեգիրը)
  • Ագրիպինա Մեծ (Մարկոս Վիպսանիոս Ագրիպաի դուստրը)
  • Ներոն Հուլիոս Կեսար Գերմանիկոս (Գերմանիկոսի ավագ որդին)
  • Դրուսուս Հուլիոս Կեսար (Գերմանիկոսի երկրորդ որդին)
  • Կալիգուլա (հռոմի կայսր (37-41 թթ.)։ Նաև՝ Սենատի պրինցեպս, Մեծ պոնտիֆեքս (լատիներեն՝ Pontifex Maximus), տրիբուն (լատիներեն՝ Tribuniciae potestatis), Հայրենիքի հայր (լատիներեն՝ Pater patriae) (38 թ.-ից), քառակի կոնսուլ (37, 39 - 41 թթ.))
  • Տիբերիոս ( հռոմեական կայսր 14 - 37 թթ., Հուլիոսների-Կլավդիոսների հարստությունից)
  • Դրուսուս Հուլիոս Կեսար կրտսեր (Տիբերիոսի որդին)
  • Անտոնիո Կրտսեր (Կլավդիոսի մայրը)
  • Կլավդիոս (հռոմեական կայսր Հուլիոսների-Կլավդիոսների հարստությունից (41-54 թթ.), Տիբերիոս կայսեր զարմիկը և Կալիգուլայի հորեղբայրը)
  • Բրիտանիկուս (Կլավդիոսի որդին)
  • Ներվա ( Հռոմի կայսր 96 թ. սեպտեմբերի 18-ից առ 98 հունվարի 27-ը։ Անտոնինների հարստության հիմնադիր, այսպես կոչված «հինգը բարի կայսրերից» առաջինը)

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Дж. К. Арган. История итальянского искусства. М., 2000. С. 66
  2. Mausoleum of Augustus restoration project to begin

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]