Քսավյե Դոլան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Քսավյե Դոլան
Xavier Dolan Cannes 2016.jpg
Ծնվել էմարտի 20, 1989(1989-03-20)[1] (30 տարեկան)
ԾննդավայրՄոնրեալ, Քվեբեկ[1]
ՔաղաքացիությունFlag of Canada.svg Կանադա
Մասնագիտությունկինոռեժիսոր, դերասան, սցենարիստ, կինոպրոդյուսեր, մոնտաժող, ձայնային կրկօրինակիչ, կինոդերասան, music video director և costume designer
Ծնողներհայր՝ Մանուել Տադրո
Պարգևներ և մրցանակներԺյուրիի մրցանակ, Québec Cinéma Award for Best Film, Գրան-պրի, Արվեստների և գրականության շքանշանի ասպետ և Companion of the Ordre des arts et des lettres du Québec
xavier-dolan.com

Քսավյե Դոլան (ֆր.՝ Xavier Dolan, մարտի 20, 1989(1989-03-20)[1], Մոնրեալ, Քվեբեկ[1]), ֆրանկո-կանադացի դերասան, կինոռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր։ Կաննի կինոփառատոնի և «Սեզար»-ի մրցանակակիր։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քսավյե Դոլան Տադրոսը ծնվել է 1989 թվականի մարտի 20-ին Մոնրեալում՝ Քվեբեկ պրովինցիայի խոշորագույն քաղաքներից մեկում, Կանադա: Նրա հայրը՝ Մանուել Տադրոսը, եգիպտական ծագում ունեցող դերասան է, մայրը՝ Ժենեվև Դոլանը, վարչակազմի աշխատակից է։ Նրա ծնողները ամուսնալուծվել են, երբ Քսավյեն երկու տարեկան է եղել[2]: Չորս տարեկան հասակում Քսավյեն հոր նախաձեռնությամբ հայտնվել է նկարահանման հրապարակում որպես մոդել՝ նկարահանվելով քվեբեկյան «Ժան Քությու» (Jean Coutu) դեղատների ցանցի գովազդային հոլովակներում[3][4]: Հինգ տարեկան հասակում նա առաջին անգամ ելույթ է ունեցել կանադական հեռուստատեսությամբ՝ խաղալով Miséricorde հեռուստաֆիլմում (1994)։ Ապա իրար են հաջորդել մի քանի ոչ մեծ դերեր ֆիլմերում և սերիալներում[3], ինչպես նաև անգլալեզու ֆիլմերի հնչյունավորման աշխատանքը (մասնավորապես, նրա ձայնով է կանադական շուկայում խոսել Ռոն Ուիզլին «Հարի Փոթեր» ֆիլմում)[2]: Ինչպես նկատել է Cinema Scope ամսագրի քննադատներից մեկը, Քսավյեն «տառացիորեն մեծացել է Կանադայի հեռուստադիտողների աչքի առաջ»[4]: 2007 թվականին Էտյեն Դերոզյեի «Ամառվա հայելու մեջ» կարճամետրաժ կինոնկարում նա խաղացել է պատանու դեր, որը բախվում է սեփական սեքսուալության հարցին։ Այդ թեման, որը դերասանի համար անձնական նշանակություն ուներ, հետագայում զարգացում ստացավ նրա ինքնուրույն դերասանական արվեստի մեջ[5]: Պատանի Դոլանի ամենանշանավոր դերերից մեկը եղել է Պասկալ Լոժյեի «Նահատակներ» ֆիլմում կատարած դրվագային դերը, որը ազգային կինոշուկայում հաջողություններ է ունեցել[3][4]: Ֆիլմի տիտրերում իր վաղ տարիքում նշվում է նրա երկակի ազգանունը՝ Դոլան Տադրոս[3]:

Կարիերայի սրընթաց զարգացումը և բնավորության փոփոխական լինելը թույլ չտվեցին Քսավյե Դոլանին տեղավորվել դպրոցական շրջանակների մեջ, և նա 16 տարեկանում թողեց դպրոցը՝ մնալով առանց հիմնական կրթության ավարտական վկայականի։ Իր ինքնակենսագրության «Կրթություն» բաժնում նա նշում էր երկու կետ. Ռոբերտ Մակիի սցենարական վարպետության սեմինարը և անգլերենի կուրսը՝ ըստ «Բերլից» մեթոդի[2]: Դպրոցին հաջորդող ժամանակաշրջանը Դոլանը բնորոշել է որպես «անգոյություն»[6]. նա նոր դերերի առաջարկներ չէր ստանում, իր արվեստագետի էներգիան ելք չէր գտնում։ Այդ ընթացքը նա որոշեց օգտագործել՝ հօգուտ իրեն և իր դժգոհությունն արտահայտեց այն ֆիլմի վերաբերյալ, «որում նա գլխավոր դերը կարող էր կատարել, և որը սենսացիա կդառնար Կաննի համար»[2]: Սցենարը պատրաստ էր, երբ Դոլանը 17 դարձավ[4]. այդ ժամանակ նա որոշեց, որ պետք է ինքնուրույն գործի։ Մտածվածը հաջողվեց իրագործել երկու տարի անց, և 2008 թվականին սկսնակ կինոռեժիսորը սկսեց նկարահանել «Ես սպանել եմ իմ մայրիկին» ֆիլմը[2][4].

Էն Դորվալը, Քսավյե Դոլանը, Ֆրանսուա Առնոն 2009 թվականի Տորոնտոյի կինոփառատոնի ժամանակ

«Ես սպանել եմ իմ մայրիկին» ֆիլմը Քսավյե Դոլանը բնորոշել է որպես ինքնակենսագրական։ Դոլանի հետ միասին ֆիլմի գլխավոր դերերն են կատարել ֆրանկո-կանադացի դերասանուհի Ան Դորվալը (Դոլանի հերոսի մոր դերում) և երիտասարդ ֆրանկո-կանադացի դերասան, «Բորջիա» սերիալի աստղ Ֆրանսուա Առնոն: Ֆիլմը 2009 թվականի աննի կինոփառատոնում երեք մրցանակ է նվաճել[7], ինչպես նաև Կանադայի կողմից ներկայացվել է որպես «Օսկար»-ի հավակնորդ, սակայն վերջնական ցանկի մեջ չի հայտնվել[8]:

Քսավյե Դոլանը բաց նույնասեռական է[9]: Բազմիցս նշել է հոմոֆոբիայի խնդիրների հաղթահարման վերաբերյալ։

Ֆիլմագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ռեժիսոր, սցենարիստ, պրոդյուսեր
Դերասան
Երաժշտական հոլովակներ

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #1013410289 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 André Ducharme. (2010-07-10)։ «L’étrange histoire de Xavier Dolan» (ֆրանսերեն)։ L’actualité։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-08-24-ին։ Վերցված է 2013-07-30 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 Steve Gravestock.։ «Xavier Dolan»։ Canadian Film Encyclopedia (անգլերեն)։ Toronto International Film Festival։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-08-24-ին։ Վերցված է 2013-07-30 
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Jason Anderson. (Summer 2010)։ «Spotlight. Les amours imaginaires (Xavier Dolan, Canada)» (անգլերեն)։ Cinema Scope, Issue 43։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-08-24-ին։ Վերցված է 2013-07-30 
  5. David Parkinson. (2012-07-12)։ «Parky at the Pictures (DVD 12/7/2012)» (անգլերեն)։ The Oxford Times։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-08-24-ին։ Վերցված է 2013-07-30 
  6. Eftihia Chatzistefanidi. (2009-05-22)։ «Portrait: Xavier Dolan» (անգլերեն)։ NisiMazine Cannes, № 8։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-08-24-ին։ Վերցված է 2013-07-30 
  7. «Québécois filmmaker electrifies Cannes». The Globe and Mail, May 25, 2009.
  8. «Pas d'Oscar»։ 2010-01-20։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2013-05-23-ին  (ֆր.)
  9. «Xavier Dolan on being gay, getting bashed» May 24, 2009.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]