Քուլշարիֆ մզկիթ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Քուլշարիֆ մզկիթ
թաթ.՝ Кол Шәриф мәчете
Kazan Kremlin Qolsharif Mosque 08-2016 img2.jpg
Տեսակմզկիթ և տեսարժանություն
ԵրկիրFlag of Russia.svg Ռուսաստան
ՎարչատարածքԿազան
Ճարտարապետություն
Ոճիսլամական ճարտարապետություն
Կոորդինատներ: 55°47′53.140000098389″ հս․ լ. 49°6′18.63000010001″ ավ. ե. / 55.79809444447177214° հս․. լ. 49.1051750000277778° ավ. ե. / 55.79809444447177214; 49.1051750000277778
Պաշտոնական կայքէջ

Քուլշարիֆ մզկիթ (թաթ.՝ Колшәриф мәчете, Qolşərif məçete) '[1][2], Թաթարստանի և դրա մայրաքաղաք Կազանի գլխավոր մզկիթը[3], որը գտնվում է Կազանի կրեմլի տարածքում։ Համալիրի կառուցմն սկսվել է 1996 թվականին որպես 16-րդ դարում այդտեղ եղած լեգենդար բազմամինարեթ մզկիթի վերստեղծում, որը համարվել է Կազանի խանությունում և Միջին Պովոլժիեում կրոնական ուսումնառության և գիտությունների զարգացման կենտրոն: Այդ մզկիթը ոչնչացրել են Իվան Ահեղի զորքերը 1552 թվականի հոկտեմբերին Կազանի գրոհի ժամանակ:Նորակառույցը Ռուսաստանում և Եվրոպայում ամենամեծ մզկիթներից մեկն է, որ գտնվում է Ստամբուլից դուրս[4]: Կրոնական արարողությունների ընթացքում մզկիթի ներսում կարող է գտնվել մեկուկես հազար մարդ, ևս տասը հազարը՝ դրսում՝ կից հրապարակում:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1552 թվականի հոկտեմբերի 2-ին ռուսական զորքը ներխուժեց Կազանի խանության մայրաքաղաք, որի պաշտպանության պարագլուխներից մեկը կրոնագետ գիտնականի համբավ վայելող սեիդ Քուլշարիֆն էր: Համառ մարտերի ժամանակ, քաղաքի հազարավոր պաշտպանների հետ, զոհվեցին նաև Քուլշարիֆն ու իր սաները: Ռուսները քաղաքը մատնեցին հրդեհի, որին կուլ գնաց նաև բազմամինարեթ մզկիթը:

Կազանի հիմնադրման հազարամյակի կապակցությամբ Թաթարստանի նախագահ Մինթիմեր Շամիևը 1995 թվականի աշնանը հրամանագիր ստորագրեց մզկիթը վերականգնելու մասին: Հայտարարված համահանրապետական մրցույթում հաղթող ճանաչվեց ճարտարապետներ Շ. Լաթիպովի, Մ. Սաֆրոնովի, Ա. Սատտարովի, Ի. Սեյֆուլինի պատրաստած նախագիծը: Շինարարության նախագծա-նախահաշվային արժեքը գնահատվեց 500 միլիոն ռուսական ռուբլի [5]), որը ձեռք բերվեց ավելի քան 40 հազար հավատացյալների ու հիմնարկ-ձեռնարկությունների, կազմակերպությունների նվիրատվությունների և արտասահմանյան երկրների (գլխավորապես՝ Սաուդյան Արաբիայի և Արաբական Միացյալ Էմիրությունների) հատկացրած ֆինանսական օգնության շնորհիվ: 2001 թվականի ամռանը շինարարությունը հիմնականում ավարտվեց[6], բայց պաշտոնական բացումը տեղի ունեցավ 2005 թվականի հունիսի 24-ին՝ Կազանի հիմնադրման 1000-ամյակի տոնակատարության ժամանակ: Բացման արարողության ժամանակ հայտարարվեց, որ Քուլշարիֆը Ռուսաստանում ու Եվրոպայում ամենաբարձր մինարեթ ունեցող և ամենամեծ մզկիթն է[7], թեև դա իրականությանը չի համապատասխանում[8]: Չորս հիմնական մինարեթներից յուրաքանչյուրն ունի 58 մետր բարձրություն[9]: Գմբեթի բարձրությունը 39 մետր է, դրա տրամագիծը՝ 17 մետր: Գրանիտն ու մարմարը բերվել են Ուրալից, բյուրեղապակյա գունավոր ջահը, որ հինգ մետր տրամագիծ ու երկու տոննա քաշ ունի, Չեխիայից է, իսկ մզկիթի ներսը զարդարող գորգերը նվիրել է Իրանի կառավարությունը[10]:

Մզկիթի գլխավոր շենքում տեղավորված են իսլամական մշակույթի և Պովոլժիեում իսլամի տարածման պատմության թանգարանը, հարսանեկան հանդիսավոր արարողությունների սրահը, իմամի աշխատասենյակը:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Соколов С.В. Казань. Портрет в стиле импрессионизма. — Казань: Отечество, 2011. — С. 56-57. — ISBN 978-5-9222-0408-8

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Kul Sharif Mosque, Kazan, Russia - Russia Travel Guide»։ Travel All Russia (անգլերեն)։ 2015-12-09։ Վերցված է 2018-09-02 
  2. «Kul Sharif Mosque, Kazan - TripAdvisor»։ TripAdvisor (անգլերեն)։ Վերցված է 2018-09-03 
  3. Исторические памятники Казани
  4. «Putin joins Tatarstan festivities»։ BBC News։ 2005-08-26։ Վերցված է 2010-05-22 
  5. «Webarchive-копия сайта мечети kulsharif.rin.ru»։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2005-09-07-ին։ Վերցված է 2005-09-07 
  6. «Мечеть Кул Шариф: контакты, фото, видео, никах, намаз, новости»։ www.kul-sharif.com։ Վերցված է 2017-03-22 
  7. «В Казани открыта самая большая в Европе мечеть Кул Шариф»։ NEWSru։ 24 июня 2005։ Արխիվացված օրիգինալից-ից 2012-02-20-ին։ Վերցված է 2010-08-13 
  8. См. Список крупнейших мечетей Европы
  9. Комплекс мечети Кул Шариф Արխիվացված է Հուլիս 9, 2009 Wayback Machine-ի միջոցով: // Оф. сайт Казанского кремля
  10. Интересные факты о мечети Кул-Шариф

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]