Քեյփթաունի միջազգային օդանավակայան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Քեյփթաուն միջազգային օդանավակայան
Կաղապար:Lang-ah

2013.01.03 Ciudad del Cabo, ZA (24).JPG

IATA: CPT – ԻԿԱՕ: FACT
Ամփոփում
Օդանավակայանի տեսակ Public
Օպերատոր Airports Company South Africa
Ծառայում է Քեյփթաուն
Տեղագրություն Matroosfontein, Քեյփթաուն, Արևմտյան Քեյփ, Հարավային Աֆրիկա
Բարձրացում ԲԾՄ 46 մ / 151 ֆտ
Կոորդինատներ
Կոորդինատներ 33°58′10″ հվ. լ. 018°35′50″ ավ. ե. / 33.96944° հս․. լ. 18.59722° ավ. ե. / 33.96944; 18.59722Կոորդինատներ: 33°58′10″ հվ. լ. 018°35′50″ ավ. ե. / 33.96944° հս․. լ. 18.59722° ավ. ե. / 33.96944; 18.59722
Կայք acsa.co.za
Թռիչքի ուղի
Ուղղություն Երկարություն Ծածկ
մ ֆտ
01/19 3,201 10,502 Ասֆալտ
16/34 1,701 5,581 Ասֆալտ
Վիճակագրություն (Apr 2016 - Mar 2017)
Passengers 10,211,390
Aircraft movements 99,337

Քեյփթաուն միջազգային օդանավակայան (անգլ.՝ Cape Town International Airport), Քեյփթաուն քաղաքը սպասարկող հիմնական օդանավակայանն է: Համարվում է երկրորդ ամենածանրաբեռնված օդանավակայանը Հարավային Աֆրիկայում և երրորդը Աֆրիկայում: Գտնվում է քաղաքի կենտրոնից մոտավորապես 22 կմ հեռավորության վրա: Օդանավակայանը բացվել է 1954 թվականին, որպեսզի փոխարինի Քեյփթաունի Վինգֆիլդ (անգլ.՝ Wingfield) արվարձանում գտնվող նախկին օդանավակայանին:

Օդանավակայանը ունի ինչպես ուղիղ չվերթներ Յոհաննեսբուրգից և Դուրբանից, այնպես էլ թռիչքներ Հարավային Աֆրիկայի փոքր քաղաքներ: Միջազգային մակարդակով ուղղակի չվերթեր են իրականացվում Աֆրիկայի, Ասիայի, Եվրոպայի և Հարավային Ամերիկայի մի շարք երկրներ: Քեյփթաունի և Յոհաննեսբուրգի միջև ավիաուղին աշխարհում հինգերորդ ամենածանրաբեռնված ավիաուղին էր 2007 թվականին, իսկ Քեյփթաունի և Դուրբանի միջև ավիաուղին ծանրաբեռնվածությամբ հինգերորդն է Աֆրիկայում[1]:

2009 թվականին Քեյփթաունի միջազգային օդանավակայանը ստացել է Skytrax մրցանակը, որպես Աֆրիկայի լավագույն օդանավակայան[2]: Օդանավակայանը ունի ներքին և արտաքին տերմինալներ, որոնք կապված են ընդհանուր կենտրոնական տերմինալի հետ:

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քեյփթաունի միջազգային օդանավակայանը բացվել է 1954 թվականին, Վիտվատերսվանդում Յան Քրիստիան Սմետսի անվան միջազգային օդանավակայանի (այժմ` Օ. Ռ. Տամբոյի անվան միջազգային օդանավակայան) բացումից մեկ տարի հետո: Օդանավակայանը փոխարինեց Քեյփթաունի Վինգֆիլդ արվարձանում գտնվող նախկին օդանավակայանին: Սկզբում օդանավակայանը կոչվում էր D.F. Malan Airport` ի պատիվ այն ժամանակվա Հարավային Աֆրիկայի վարչապետ Դանիել Ֆրանսուա Մալանի: Սկզբում նախատեսված էր երկու միջազգային չվերթեր, ուղիղ չվերթ Մեծ Բրիտանիա և երկրորդ թռիչքը դեպի Մեծ Բրիտանիա Յոհաննեսբուրգով[3]:

1990-ական թվականների սկզբին ապարտհեյդի անկումից հետո օդանավակայանը պետության կողմից հանձնվեց նոր ձևավորված Airports Company South Africa ընկերությանը[4], և քաղաքական նկատառումներից ելնելով այն կոչվեց Քեյփթաունի միջազգային օդանավակայան[5]: 21-րդ դարի առաջին տարիներին օդանավակայանում ուղևորահոսքի զգալի աճ է նկատվում, 2004-2005 թվականներին այն կազմել է տարեկան 6.2 միլիոն ուղևոր, 2007-2008 թվականներին հասավ 8.4 միլիոնի, իսկ 2008 -2009 թվականներին նվազեց հասնելով 7.8 միլիոնի:

2010 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնության նախապատրաստության շրջանում Քեյփթաունի Միջազգային օդանավակայանը ընդարձակվեց և վերանորոգվեց: Գլխավորը տերմինալի կենտրոնական շենքի վերակառուցումն էր 1.6 միլիարդ ռանդ արժեքով[6], որը նախկինում կապում էր անհատական, ներքին և արտաքին տերմինալները և ապահովում ընդհանուր գրանցման տարածք[2]: Կենտրոնական տերմինալի նախնական մակարդակը բացվեց 2009 թվականի նոյեմբերին:

Տեղեկատվություն տերմինալի մասին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քեյփթաունի միջազգային օդանավակայանի տերմինալի տեսքը

Շենքը ունի մակարդակների բաժանման նախագիծ, վերին հարկերում տեղաբաշխված մեկնման և ժամանման սրահները, նկուղային հարկի բարձրացված ավտոճանապարհային մակարդակը ապահովում են մեկնման և ժամանման մուտքերի մատույցները[2]: Բոլոր ուղևորների գրանցումները իրականացվում են տերմինալի կենտրոնական շենքում տեղակայված 120 գրանցման սեղանների և 20 ինքնասպասարկման տերմինալների միջոցով[2]:

Տերմինալը ունի 10 շարժասանդուղքներ, որոնք հավասարապես բաժանված են ներքին և արտաքին օգտագործման համար: Ավելի ցածր մակարդակի ներքին և արտաքին տերմինալների բաժանմունքները օգտագործվում են ավտոբուսներով ուղևորների փոխադրման և հեռու կայանած ինքնաթիռներից ուղևորների փոխադրման համար[2]:

Ներկայումս ժամանման գոտին վերակառուցվում է, որպեսզի կենտրոնական տերմինալի շենքը սրահով օգտագործվի նոր ժամանողների ընդունման համար: Տերմինալը ունի ուղեբեռների ավտոմատացված սպասարկման համակարգ , որը մեկ ժամում կարող է մշակել 30000 ճամպրուկ[2]:

Տերմինալի կենտրոնական շենքում տեղակայված մանրածախ առևտրի տարածքներ, ինչպես նաև աֆրիկյան մայր ցամաքում ամենամեծ ռեստորանը, որի մակերեսը կազմում է 1080 քառակուսի մետր (11600 քառ. ֆուտ), որը կոչվում է Spur Steak Ranches: Տերմինալն ունի նաև վերին հարկում տեղակայված դիտաշտարակ:

2009 թվականին Քեյփթաունի Միջազգային օդանավակայանը ստացել է Skytrax «Աֆրիկայի լավագույն օդանավակայան» մրցանակը՝ առաջ անցնելով Դուրբանի և Օ. Ռ. Տամբոյի անվան միջազգային օդանավակայաններից[7]:

Տրանսպորտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ավտոմոբիլներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քեյփթաունի Միջազգային օդանավակայանը գտնվում է քաղաքի կենտրոնից մոտավորապես 22 կմ հեռավորության վրա: Այնտեղ կարելի է հասնել N2 ավտոմայրուղով և օդանավակայանի մուտքի ճանապարհով: Օդանավակայան կարելի է հասնել նաև R300 ավտոմայրուղով M12, M10 и M22 մայրուղիների միջոցով:

Օդանավակայանի ընդհանուր ավտոկայանատեղիում կա մոտավորապես 1424 տեղ, իսկ ներքին տերմինալի բազմահարկ կայանատեղին ապահովում է 1748 տեղ[8]: Միջազգային տերմինալի մոտ գտնվող նոր ավտոկայանատեղին ունի ևս 4000 տեղ[9]:

Հասարակական տրանսպորտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

MyCiTi արագընթաց տրանսպորտի ավտոբուսային համակարգը մաքոքային սպասարկման կապ է ապահովում քաղաքի վարչական կենտրոնի և օդանավակայանի միջև: Ավտոբուսները մեկնում են 20 րոպեն մեկ սկսած ժամը 04:20-ից մինչև 22:00-ը: Օդանավակայանում տարբեր մասնավոր ընկերությունների կողմից ապահովվում է նաև տաքսիներով սպասարկման ծառայություն[5]:

Երկաթուղի[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քեյփթաունի Միջազգային օդանավակայանի հետ ուղղակի երկաթուղային կապ չկա: Հարավաֆրիկյան երկաթուղու ուղևորափոխադրումների գործակալությունն առաջարկում է կառուցել 4 կմ երկաթուղագիծ գործող մերձքաղաքային երկաթուղային ցանցի և օդանավակայանի միջև, սակայն դրա կառուցման հավանականությունը քիչ է[10]:

Ավիապատահարներ և միջադեպեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • 1971 թվականի մայիսի 26-ին օդանավակայանում ցուցադրական թռիչքներ իրականացնող Հարավային Աֆրիկայի ռազմա-օդային ուժերի երեք Hawker Siddeley HS-125 ինքնաթիռներ վթարի ենթարկվեցին օդանավակայանից արևմուտք գտնվող Devil’s Peak լեռնային տարածքում: Ինքնաթիռները կործանվեցին, իսկ անձնակազմի բոլոր 11 անդամները զոհվեցին[11][12]:
  • 1983 թվականի հունիսի 5-ին անբարենպաստ եղանակի պատճառով վթարի ենթարկվեց Cessna 402B օդանավը, անձնակազմի 9 անդամներից 7-ը զոհվեցին[11][13][14]:
  • 2007 թվականի նոյեմբերի 7-ին Nationwide Airlines ավիաընկերությանը պատկանող Boeing 737—230 ինքնաթիռի թռիչքի ժամանակ շարժիչներից մեկում հայտնաբերվեց անսարքություն: Անձնակազմը հաջողությամբ և անվնաս վայրէջք կատարեց, իսկ օդանավում 106 ուղևորներ կային[15]:

Վիճակագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ուղևորափոխադրումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարեկան ուղևորափոխադրումներ Քեյփթաունի միջազգային օդանավակայանում[16]
Ֆիսկալ տարի Միջազգային Տարածաշրջանային Ներքին Չցուցակագրված Ընդհանուր
Ուղևորների շարժ Փոփոխություն % Ուղևորների շարժ Փոփոխություն % Ուղևորների շարժ Փոփոխություն % Ուղևորների շարժ Փոփոխություն % Ուղևորների շարժ Փոփոխություն %
2004–05 1,176,958 no data 126,837 no data 4,895,048 no data 16,060 no data 6,214,903 no data
2005–06 1,167,661 decrease0.8% 149,489 Green Arrow Up Darker.svg17.9% 5,503,690 Green Arrow Up Darker.svg12.4% 13,333 decrease17.0% 6,834,173 Green Arrow Up Darker.svg10.0%
2006–07 1,246,016 Green Arrow Up Darker.svg6.7% 147,885 decrease1.1% 6,107,405 Green Arrow Up Darker.svg11.0% 17,237 Green Arrow Up Darker.svg29.3% 7,518,543 Green Arrow Up Darker.svg10.0%
2007–08 1,309,822 Green Arrow Up Darker.svg5.1% 145,858 decrease1.4% 6,950,061 Green Arrow Up Darker.svg13.8% 20,877 Green Arrow Up Darker.svg21.1% 8,426,618 Green Arrow Up Darker.svg12.1%
2008–09 1,378,160 Green Arrow Up Darker.svg5.2% 138,000 decrease5.4% 6,283,132 decrease9.6% 13,878 decrease33.5% 7,813,170 decrease7.3%
2009–10 1,284,990 decrease6.8% 122,584 decrease11.2% 6,391,079 Green Arrow Up Darker.svg1.7% 11,416 decrease17.7% 7,810,069 decrease0.0%
2010–11 1,261,024 decrease1.9% 122,609 Green Arrow Up Darker.svg0.0% 6,781,143 Green Arrow Up Darker.svg6.1% 35,771 Green Arrow Up Darker.svg213.3% 8,200,547 Green Arrow Up Darker.svg5.0%
2011–12 1,400,487 Green Arrow Up Darker.svg11.1% 133,280 Green Arrow Up Darker.svg8.7% 7,028,669 Green Arrow Up Darker.svg3.7% 13,902 decrease157.3% 8,576,338 Green Arrow Up Darker.svg4.6%
2012–13 1,325,481 decrease5.4% 144,148 Green Arrow Up Darker.svg8.2% 6,951,577 decrease1.1% 13,593 decrease2.2% 8,434,799 decrease1.7%
2013-14 1,355,524 Green Arrow Up Darker.svg2.3% 143,356 decrease0.7% 6,879,919 decrease1.0% 14,190 Green Arrow Up Darker.svg4.4% 8,392,989 decrease0.5%
2014-15 1,452,360 Green Arrow Up Darker.svg7.1% 150,602 Green Arrow Up Darker.svg5.1% 7,142,907 Green Arrow Up Darker.svg3.9% 10,003 decrease41.9% 8,755,872 Green Arrow Up Darker.svg4.3%
2015-16 1,564,464 Green Arrow Up Darker.svg7.7% 179,775 Green Arrow Up Darker.svg19.4% 7,902,362 Green Arrow Up Darker.svg10.6% 12,988 Green Arrow Up Darker.svg29.8% 9,659,589 Green Arrow Up Darker.svg10.3%
2016-17 1,934,641 Green Arrow Up Darker.svg23.7% 197,437 Green Arrow Up Darker.svg9.8% 8,067,516 Green Arrow Up Darker.svg2.1% 11,796 decrease9.2% 10,211,390 Green Arrow Up Darker.svg5.7%

Օդանավերի շարժ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Օդանավերի տարեկան շարժը Քեյփթաունի միջազգային օդանավակայանում[17]
Ֆիսկալ տարի Միջազգային Տարածաշրջանային Ներքին Չցուցակագրված Ընդհանուր
Օդանավերի շարժ Փոփոխություն % Օդանավերի շարժ Փոփոխություն % Aircraft movements Փոփոխություն % Օդանավերի շարժ Փոփոխություն % Օդանավերի շարժ Փոփոխություն %
2004–05 4,355 no data 4,242 no data 56,810 no data 27,154 no data 92,561 no data
2005–06 4,296 decrease1.4% 4,169 decrease1.7% 58,099 Green Arrow Up Darker.svg2.3% 22,326 decrease17.8% 88,890 decrease4.0%
2006–07 4,623 Green Arrow Up Darker.svg7.6% 3,698 decrease11.3% 60,470 Green Arrow Up Darker.svg4.1% 22,602 Green Arrow Up Darker.svg1.2% 91,393 Green Arrow Up Darker.svg2.8%
2007–08 5,019 Green Arrow Up Darker.svg8.6% 3,420 decrease7.5% 69,819 Green Arrow Up Darker.svg15.5% 24,027 Green Arrow Up Darker.svg6.3% 102,285 Green Arrow Up Darker.svg11.9%
2008–09 5,638 Green Arrow Up Darker.svg12.3% 3,340 decrease2.3% 65,623 decrease6.0% 21,042 decrease12.4% 95,643 decrease6.5%
2009–10 4,884 decrease13.4% 3,296 decrease1.3% 65,020 decrease0.9% 19,379 decrease7.9% 92,579 decrease3.2%
2010–11 4,868 decrease0.3% 3,137 decrease4.8% 66,587 Green Arrow Up Darker.svg2.4% 19,031 decrease1.8% 93,623 Green Arrow Up Darker.svg1.1%

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «OAG reveals latest industry intelligence on the busiest routes»։ OAG։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-05-04-ին։ Վերցված է August 2, 2010 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 «ACSA - New Developments»։ Airports Company South Africa։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-05-04-ին։ Վերցված է August 2, 2010 
  3. Bickford-Smith Vivian; E. Van Heyningen, Nigel Worden (1999)։ Cape Town in the twentieth century: an illustrated social history։ Cape Town: New Africa Books։ էջ 120։ ISBN 9780864863843։ Վերցված է August 2, 2010 
  4. «ACSA - History»։ Airports Company South Africa։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-05-04-ին։ Վերցված է August 2, 2010 
  5. 5,0 5,1 «Cape Town Airport (CPT) Information - Airports Guide to Cape Town»։ airports-guides.com։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-05-04-ին։ Վերցված է August 2, 2010 
  6. Nicholson Zara (November 8, 2009)։ «New terminal hailed as a success»։ Sunday Argus (IOL)։ Վերցված է August 2, 2010 
  7. «World Airport Awards 2009 - Regional Results»։ Skytrax։ Արխիվացված է օրիգինալից 2009-06-12-ին։ Վերցված է August 2, 2010 
  8. «ACSA - Cape Town - Maps and parking»։ Airports Company South Africa։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-05-04-ին։ Վերցված է December 28, 2009 
  9. «More parking comes online at Cape Town International Airport»։ Airports Company South Africa։ December 10, 2009։ Արխիվացված է օրիգինալից 2011-07-20-ին։ Վերցված է December 28, 2009 
  10. 11,0 11,1 Byrom James (1993)։ Fields of Air։ Ashanti Publishing։ ISBN 01919874127 
  11. «Accident Details - May 26, 1971»։ planecrashinfo.com։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-05-04-ին։ Վերցված է December 28, 2009 
  12. «Accident Details - June 5, 1983»։ planecrashinfo.com։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-05-04-ին։ Վերցված է December 28, 2009 
  13. «ASN Aircraft accident 05-JUN-1983 Cessna 402 ZS-KVG»։ Aviation Safety Network։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-05-04-ին։ Վերցված է December 28, 2009 
  14. «ASN Aircraft accident Boeing 737-230 ZS-OEZ Cape Town International Airport (CPT)»։ Aviation Safety Network։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-05-04-ին։ Վերցված է December 28, 2009 
  15. «ACSA – Cape Town Passenger Statistics»։ Airports Company South Africa։ Արխիվացված է օրիգինալից 29 October 2013-ին։ Վերցված է 23 October 2013 
  16. «ACSA – Cape Town Aircraft Statistics»։ Airports Company South Africa։ Արխիվացված է օրիգինալից 20 July 2011-ին։ Վերցված է 28 December 2009 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]