Քարոզչությունը ԽՍՀՄ-ում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search

Քարոզչությունը ԽՍՀՄ-ում կամ խորհրդային քարոզչություն, կոմունիստական կուսակցության գծի առաջխաղացման համար աշխատող և մարքսիզմ-լենինիզմի գաղափարախոսության վրա հիմնված կոմունիստական քարոզչություն Խորհրդային Միությունում: Համատարած գրաքննությամբ հասարակություններում քարոզչությունը խստորեն և ակտիվորեն պահպանվում էր: Քարոզչությունը նման հասարակություններում թափանցում էր նույնիսկ հասարակական և բնական գիտությունների ոլորտ, ստեղծելով լիսենկոիզմի նման բազմաթիվ կեղծ գիտական տեսություններ, մինչդեռ իրական գիտության այնպիսի ոլորտներ, ինչպիսիք են գենետիկան, կիբեռնետիկան և համեմատական լեզվաբանությունը դատապարտված և արգելված էին որպես «բուրժուական գիտություններ»: «Բռնաճնշելով ճշմարտությունը, կեղծիքները մշտապես հոսում էին տպագրությամբ, բազմաթիվ հանդիպներին, դպրոցում, զանգվածային ցույցերին, ռադիոյով»[1]:

Խորհրդային գլխավոր գրաքննիչ մարմինը՝ Գլավլիտը, օգտագործվում էր ոչ միայն անցանկալի տպագիր նյութերի վերացման համար, այլ նաև «ամեն հրատարակված հարցի շուրջ ճիշտ գաղափարախոսական հյուսման ապահովման համար»: Ստալինյան ժամանակաշրջանում պաշտոնական քարոզչության հարկադրանքից նահանջի համար դատապարտվում էր մահապատժով կամ ազատազրկմամբ: Հետստալինյան ժամանակաշրջանում այդ պատժամիջոցները փոխարինվել են պատժիժ հոգեբուժությամբ, ազատազրկմամբ, աշխատանքի արգելքով և քաղաքացիության զրկմամբ: Մասնավոր մի զրույցում այդ իրավիճակը լավ նկարագրել է գրող Իսաակ Բաբելը հետևյալ նախադասությամբ. «այսօր տղամարդը խոսում է միայն կնոջ հետ՝ գիշերը, մինչև գլուխը վերմակի տակ»[1]:

Քարոզչության տեսություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Robert Conquest Reflections on a Ravaged Century (2000) 0-393-04818-7, page 101-111

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լրացուցիչ գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Flag of the Soviet Union.svg  ԽՍՀՄ