Քաղդեական կաթոլիկ եկեղեցի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Քաղդեական կաթոլիկ եկեղեցի ܥܕܬܐ ܟܠܕܝܬܐ ܩܬܘܠܝܩܝܬܐ
صرتثي.jpg
[[Պատկեր:صرتثي.jpg|250px|alt=]]
Տեսակ արևելյան կաթոլիկ եկեղեցի և ինքնավար եկեղեցի
Հիմնադրված 1552 թ.
Այժմյան առաջնորդ Լուիս Ռաֆայել Ա Սաքո
Կենտրոն Բաղդադ
Առաջնորդի նստավայր Մայր Վշտերի Տաճար
Մայր եկեղեցի Հռոմի Կաթոլիկ եկեղեցի
Ժամերգության լեզու Ասորերենի արևելյան բարբառ
Տոմար Գրիգորյան օրացույց
Թեմերի թիվ 14
Կայք Պաշտոնական կայքէջը
Chaldean Catholic Church Վիքիպահեստում

Քաղդեական կաթոլիկ եկեղեցի (դասական ասորերեն՝ ܥܕܬܐ ܟܠܕܝܬܐ ܩܬܘܠܝܩܝܬܐ, իթա քալդեթա կաթուլիկեթա), արևելյան կաթոլիկ եկեղեցի, պաշտոնապես ներկայացնում է ասորի ժողովրդի կաթոլիկությունն ընդունած հատվածին։ Այն առաջացել է 1552-1553 թվականներին Արևելքի եկեղեցուց բաժանվելուց հետո, որն իր կարգին հետագայում բաժանվեց Հնագույն արևելքի եկեղեցու և Արևելքի ասորական եկեղեցու միջև։

Եկեղեցու հետևորդները ոչ մի կապ չունեն մ.թ.ա. 1-ին հազարամյակում Միջագետքի քաղդեացիների հետ։ Նրանք ազգությամբ ասորիներ են որոնք դավանում են կաթոլիկությանը ու նրանց թիվը հասնում է 500 հազարի։ Նրանք հիմնականում տարածվում են հյուսիսային Իրաքում (պատմական Ասորեստանի տարածքում), Թուրքիայի հարավ-արևելքում, Սիրիայի հյուսիս-արևելքում և Իրանի հյուսիս-արևմուտքում։

1552 թվականից մինչև 1683 թվական, եկեղեցու կենտրոնը գտնվում էր Մոսուլ քաղաքում։ 1683 թվականին այն տեղափոխվեց Բաղդադ, որտեղ և գտնվում է մինչ օրս՝ Մայր Վշտերի տաճարում։ Եկեղեցու ղեկավարը կրում է Բաբելոնի Քաղդեացվոց Կաթողիկոս-Պատրիարքի տիտղոսը ու ենթարկվում է Հռոմի Պապին։ Ներկայիս ղեկավարը Լուիս Ռաֆայել Ա Սաքո Կաթողիկոս-Պատրիարքն է։

Պատարագները մատուցվում են արևելյան ասորական ծիսակարգով, ասորերենի արևելյան բարբառով։

Եկեղեցական թեմեր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղդեական կաթոլիկ եկեղեցին այժմ ունի հետևյալ 14 թեմերը.

  • Բաղդադի քաղդեացվոց թեմ (Բաղդադ)
  • Էրբիլի քաղդեացվոց թեմ (Էրբիլ)
  • Քիրքուքի քաղդեացվոց թեմ (Քիրքուք)
  • Ամադիայի քաղդեացվոց թեմ (Ամադիա)
  • Ուրմիայի և Սալմաստի քաղդեացվոց թեմ (Ուրմիա, հիմն. 1892 թ.)
  • Բեյրութի քաղդեացվոց թեմ (Բեյրութ, հիմն. 20-րդ դարի սկիզբ)
  • Հալեպի քաղդեացվոց թեմ (Հալեպ, հիմն. 20-րդ դարի սկիզբ)
  • Մոսուլի քաղդեացվոց թեմ (Մոսուլ, հիմն. 1960 թ.)
  • Ալկոշի և Այն Սֆնիի քաղդեացվոց թեմ (Ալկոշ, հիմն. 1960 թ.)
  • Թեհրանի քաղդեացվոց թեմ (Թեհրան, հիմն. 1973 թ.)
  • Միացյալ Նահանգների սուրբ Պետրոսի քաղդեացվոց թեմ (Սան Դիեգո, հիմն. 1973 թ.)
  • Միացյալ Նահանգների սուրբ Թովմաս առաքյալի քաղդեացվոց թեմ (Սաութֆիլդ, հիմն. 1982 թ.)
  • Ավստրալիայի և Նոր Զելանդիայի սուրբ Թովմաս առաքյալի քաղդեացվոց թեմ (Սիդնեյ, հիմն. 2006 թ.)
  • Կանադայի սուրբ Թադեոս Եդեսիացու քաղդեացվոց թեմ (Տորոնտո, հիմն. 2012 թ.)

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]