Փողաշուշան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Փողաշուշան
Փողաշուշան
Փողաշուշան
Դասակարգում
Թագավորություն  Բույսեր (Plantae)
Վերնաբաժին Բարձրակարգ բույսեր (Embryophyta)
Տիպ/Բաժին Անոթավոր բույսեր (Tracheophyta)
Ենթատիպ Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytina)
Կարգ Հովվափողածաղկավորներ (Alismatales)
Ընտանիք Նվիկազգիներ (Araceae)
Ցեղ Calla
Տեսակ Փողաշուշան (C. palustris)
Միջազգային անվանում
Calla palustris
Կարգավիճակ
Հատուկ պահպանության կարգավիճակ՝ Status iucn3.1 LC hy.svg
Քիչ մտահոգող տեսակ

Փողաշուշան, կալա ռիխարդիա, (լատ.՝ Calla), նվիկազգիների ընտանիքի բազմամյա պալարավոր խոտաբույսերի ցեղ։ Տարածված է Նոր Զելանդիայում, կենտրոնական և հարավային Եվրոպայում, Հյուսիսային Ասիայում, Կանադայում, ԱՄՆ-ում[1][2][3][4]։

Կենսաբանական նկարագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տերևներն արմատամերձ են, երկարակոթուն, սրտաձև, փայլուն կանաչ։ Ծաղկաբույլը կողր է՝ կազմված բազմաթիվ մանր, դեղին, երբեմն՝ բաց դեղնավունից կարմրավուն ծաղիկներից՝ շրջապատված տերևային ծագում ունեցող ճերմակ, ձագարանման տերևաթիկնոցով։ Պտուղը հյութալի, կարմիր հատապտուղ է։ ՀՀ-ում ջերմատնային պայմաններում մշակվում է հիմնականում փողաշուշան ճահճայինը (C. palustris)։ Խիստ խոնավասեր է։ Բազմանում է պալարներով, թփերի բաժանումով և սերմերով։ Գեղազարդիչ է։

Նշանակություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կալա ծաղիկը շատ տարածված է իր գրավչության և գեղեցկության շնորհիվ։ Այն պատկանում է այն ծաղիկների խմբին, որն ունի բացառիկ ձև և գույների բազմազանություն, կանաչ, վարդագույն, մանուշակագույն, դեղին և այլն։ Նրա հայրենիքը Հարավային Աֆրիկան է։ Անկախ ծագումից նա ունի հատուկ արտաքին տեսք։ Որպես կիսաճահճային բույս՝ աճման ընթացքում պահանջում է մեծ քանակությամբ խոնավություն, սակայն հանգստի շրջանում ջրելն աստիճանաբար պետք է դանդաղեցնել մինչև 10 օրը մեկ անգամ։

Բազմացում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կալլան բազմացվում է թփիկի բաժանմամբ և սերմերով։ Սերմերը ցանում են աշնանը, իսկ թփիկներով բազմացվում են գարնանը։ Կալան մոտ 200 տարի է, որ տարածվել է Եվրոպայում։

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Гиляров М. С. Биологический энциклопедический словарь. — М.։ Советская энциклопедия, 1986. — С. 54б.
  • Губанов И. А. и др. 304. Calla palustris L. — Белокрыльник болотный // Иллюстрированный определитель растений Средней России. В 3 т. — М.։ Т-во науч. изд. КМК, Ин-т технолог. иссл., 2002. — Т. 1. Папоротники, хвощи, плауны, голосеменные, покрытосеменные (однодольные). — С. 408. — ISBN 8-87317-091-6.

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Kew World Checklist of Selected Plant Families
  2. Govaerts, R. & Frodin, D.G. (2002). World Checklist and Bibliography of Araceae (and Acoraceae): 1-560. The Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew.
  3. Herkert, J.R. & Ebinger, J.E. (eds.) (2002). Endangered and Threatened Species of Illinois: status and distribution 1: 1-161. Endangered species protection board, Springfield, Illinois.
  4. Sabirova, N.D. & Sabirov, R.N. (2011). New and rare vascular plant species of Northern Sakhalin. Byulleten' Glavnogo Botaniceskogo Sada 197: 80-86.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբանական տարբերակը վերցված է Հայաստանի բնաշխարհ հանրագիտարանից, որի նյութերը թողարկված են Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) թույլատրագրի ներքո։ CC-BY-SA-icon-80x15.png