Jump to content

Փոլ Գրինգարդ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Փոլ Գրինգարդ
անգլ.՝ Paul Greengard
Դիմանկար
Ծնվել էդեկտեմբերի 11, 1925(1925-12-11)[1][2][3][…]
ԾննդավայրՆյու Յորք, Նյու Յորք[4][5]
Մահացել էապրիլի 13, 2019(2019-04-13)[6][7] (93 տարեկան)
Մահվան վայրՆյու Յորք շրջան, Նյու Յորք
Քաղաքացիություն ԱՄՆ
ԿրթությունՋոնս Հոփքինսի համալսարան և Համիլթոն քոլեջ
Մասնագիտությունկենսաքիմիկոս, նյարդակենսաբան, դեղաբան և համալսարանի դասախոս
ԱշխատատուՌոքֆելլերի համալսարան, Քեմբրիջի համալսարան և Եշիվա համալսարան
ԱմուսինUrsula von Rydingsvard?
Ծնողներմայր՝ Pearl Meister Greengard?
Պարգևներ և
մրցանակներ
ԱնդամությունՇվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Նորվեգիայի գիտությունների ակադեմիա, ԱՄՆ-ի Գիտությունների ազգային ակադեմիա[14], Սերբական գիտությունների և արվեստների ակադեմիա, Արվեստների և գիտությունների ամերիկյան ակադեմիա և Ամերիկական փիլիսոփայական ընկերություն
 Paul Greengard Վիքիպահեստում

Փոլ Գրինգարդ (դեկտեմբերի 11, 1925(1925-12-11)[1][2][3][…], Նյու Յորք, Նյու Յորք[4][5] - ապրիլի 13, 2019(2019-04-13)[6][7], Նյու Յորք շրջան, Նյու Յորք) ամերիկացի նյարդաբան էր, որն առավել հայտնի է նեյրոնների մոլեկուլային և բջջային ֆունկցիայի վերաբերյալ իր աշխատանքով։ 2000 թվականին Գրինգարդը, Արվիդ Կառլսոնը և Էրիկ Կանդելը արժանացան Նոբելյան մրցանակի ֆիզիոլոգիայի և բժշկության բնագավառում նյարդային համակարգում ազդանշանի փոխանցման վերաբերյալ իրենց հայտնագործությունների համար։ Նա Վինսենթ Աստորի պրոֆեսոր էր Ռոքֆելլերի համալսարանում,[15] և «Cure Alzheimer's Fund»-ի գիտական ​​խորհրդատվական խորհրդի, ինչպես նաև «Ուղեղի և վարքագծի հետազոտական ​​հիմնադրամի» գիտական ​​խորհրդի անդամ էր: Նա ամուսնացած էր նկարչուհի Ուրսուլա ֆոն Ռայդինգսվարդի հետ։

Կենսագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրինգարդը ծնվել է Նյու Յորքում, Փերլի և վոդևիլային կատակերգու Բենջամին Գրինգարդի որդին։ Նրա ավագ քույրը դերասանուհի Իռեն Քեյնն էր, ով հետագայում դարձավ Քրիս Չեյզ անունով գրող։ Նրանց մայրը ծննդաբերության ժամանակ մահացել է,[16] 1927 թվականին հայրը նորից ամուսնացել է։[17] Գրինգարդի և քրոջ ծնողները հրեա էին, բայց նրանց խորթ մայրը եպիսկոպոսուհի էր, ով նրանց «դաստիարակել է քրիստոնեական ավանդույթներով»։[18]

Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ նա, լինելով էլեկտրատեխնիկ Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտում՝ աշխատելով ճապոնական կամիկաձե ինքնաթիռների դեմ վաղ նախազգուշացման համակարգի վրա, ծառայել է Միացյալ Նահանգների նավատորմում: Երկրորդ համաշխարհային պատերազմից հետո նա հաճախել է Համիլթոն քոլեջը, որն ավարտել է 1948 թվականին մաթեմատիկայի և ֆիզիկայի բակալավրի աստիճանով: Նա որոշեց հրաժարվել ֆիզիկայի ասպիրանտուրայից, քանի որ հետպատերազմյան ֆիզիկայի հետազոտությունների մեծ մասը կենտրոնացած էր միջուկային զենքի վրա, և փոխարենը սկսեց հետաքրքրվել կենսաֆիզիկայով:

Գրինգարդը սկսեց իր ասպիրանտուրան Ջոնս Հոփքինսի համալսարանում Հալդան Քեֆեր Հարթլայնի լաբորատորիայում: Ոգեշնչված Ալան Հոջկինի դասախոսությունից՝ Գրինգարդը սկսեց աշխատել նեյրոնների մոլեկուլային և բջջային ֆունկցիայի վրա։ 1953 թվականին նա պաշտպանեց թեկնածուական թեզը և սկսեց հետդոկտորական աշխատանք Լոնդոնի համալսարանում, Քեմբրիջի համալսարանում և Ամստերդամի համալսարանում։[16][19] Գրինգարդն այնուհետև դարձավ Գեյգի հետազոտական ​​լաբորատորիաների կենսաքիմիայի ամբիոնի տնօրեն:

1967 թվականին Գեյգիին հեռանալուց հետո նախքան Յեյլի համալսարանի դեղագիտության ամբիոնի պրոֆեսորի պաշտոնը ստանձնելը, նա կարճ ժամանակով աշխատեց Յեշիվայի համալսարանի Ալբերտ Էյնշտեյնի բժշկական քոլեջում և Վանդերբիլտի համալսարանում: 1983 թվականին նա միացել է Ռոքֆելլերի համալսարանի աշխատակազմին։ Ին։[19] Գրինգարդը եղել է The Scripps Research Institute-ի Գիտական ​​Կառավարիչների խորհրդի անդամ: Նա եղել է Ալցհեյմերի հետազոտական ​​հիմնադրամի Ֆիշեր կենտրոնի նախագահի ժամանակավոր պաշտոնակատարը և ծառայել է Մայքլ Սթերն Պարկինսոնի հետազոտական ​​հիմնադրամի խորհրդում, որը հետագայում միավորվեց The Michael J. Fox Foundation-ի հետ։[20]

Նա մահացել է 2019 թվականի ապրիլի 13-ին։[21][22]

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 Encyclopædia Britannica
  2. 1 2 Brockhaus Enzyklopädie (գերմ.) — F.A. Brockhaus, 1796.
  3. 1 2 Brozović D., Ladan T. Hrvatska enciklopedija (хорв.) — LZMK, 1999. — 9272 p.
  4. 1 2 Deutsche Nationalbibliothek Record #139313494 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
  5. 1 2 Find A Grave — 1996.
  6. 1 2 https://pantheon.world/profile/person/Paul_Greengard
  7. 1 2 Munzinger Personen (գերմ.)
  8. ↑ The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2000 — Nobel Foundation.
  9. ↑ Table showing prize amounts — Nobel Foundation, 2019.
  10. ↑ https://www.nasonline.org/programs/awards/neurosciences.html
  11. ↑ https://www.amphilsoc.org/prizes/karl-spencer-lashley-award
  12. ↑ GRANTS AND AWARDS PROGRAM FACT SHEET
  13. ↑ https://www.sfn.org/careers/awards/outstanding-career-and-research-achievements-awards/ralph-w-gerard-prize
  14. ↑ Notable Names Database — 2002.
  15. ↑ «Paul Greengard profile». Rockefeller University. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ սեպտեմբերի 22-ին. Վերցված է 2008 թ․ սեպտեմբերի 28-ին.
  16. 1 2 «The Academy Remembers President's Council Member, Dr. Paul Greengard». The New York Academy of Sciences. 2019 թ․ ապրիլի 16. Արխիվացված է օրիգինալից 2019 թ․ մայիսի 9-ին. Վերցված է 2019 թ․ մայիսի 9-ին.
  17. ↑ Dreifus, Claudia (2006 թ․ սեպտեմբերի 26). «He Turned His Nobel Into a Prize for Women». The New York Times.
  18. ↑ Profile of Paul Greengard, nobelprize.org; accessed December 28, 2013.
  19. 1 2 «Paul Greengard, PhD». The Michael J. Fox Foundation. Վերցված է 2019 թ․ մայիսի 9-ին.
  20. ↑ «The Michael J. Fox Foundation and The Michael Stern Parkinson's Research Foundation Join Forces to Accelerate Novel Ideas in Parkinson's Research». The Michael J. Fox Foundation. 2015 թ․ հունիսի 30. Վերցված է 2019 թ․ մայիսի 9-ին.
  21. ↑ Gellene D (2019 թ․ ապրիլի 14). «Paul Greengard, 93, Nobel Prize-Winning Neuroscientist, Is Dead». The New York Times. Վերցված է 2019 թ․ մայիսի 9-ին.
  22. ↑ «Pioneering neuroscientist and Nobel laureate Paul Greengard dies at 93» (անգլերեն). Վերցված է 2019 թ․ ապրիլի 14-ին.
Ստացված է «https://hy.wikipedia.org/w/index.php?title=Փոլ_Գրինգարդ&oldid=10354831» էջից