Փոթորիկ Ասիայի վրա
 | |
|---|---|
| Երկիր | .svg){kind=small} ԽՍՀՄ |
| Ժանր | ռազմական ֆիլմ և պատմական ֆիլմ |
| Թվական | 1965 |
| Լեզու | ռուսերեն |
| Ռեժիսոր | Կամիլ Յարմատով |
| Սցենարի հեղինակ | Կամիլ Յարմատով, Միխայիլ Մելքումով, Nazir Safarov?, Վլադիմիր Ռոզենշտեյն և Օդելշա Ագիշև |
| Դերակատարներ | Շուքուր Բուրխանով, Անատոլի Սոլովյով, Ռուսլան Ախմետով, Աբաս Բակիրով և Ալեքսեյ Սմիռնով |
| Երաժշտություն | Իկրամ Ակբարով |
| Կինոընկերություն | Ուզբեկֆիլմ |
| Տևողություն | 89 րոպե |
«Փոթորիկ Ասիայի վրա», ռեժիսոր Կամիլ Յարմատովի սև-սպիտակ խորհրդային ֆիլմ։
Ֆիլմը բացում է Կամիլ Յարմատովի պատմա-հեղափոխական եռագրությունը («Փոթորիկ Ասիայի վրայով», «Հեղափոխության հեծյալները» և «Սև հյուպատոսի մահը»):
Պատմություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Երիտասարդ Ջամալը հասնում է իր հայրենի գյուղ, բայց տեսնում է, թե ինչպես են մի քանի հանցագործներ այրում և թալանում իր հորեղբոր տունը։ Կարճատև կռվից հետո նրան տանում են ավազակների ավազակախմբի առաջնորդի՝ Յուսուպ Յալանտուշի մոտ։ Առաջնորդն ասում է, որ վրեժ է լուծում Սպիտակ թագավորից՝ այրելով և թալանելով բայերին, բայց «ամեն ինչ տալիս է աղքատներին»։ Ի պատասխան նա խնդրում է Ջամալին պատմել իր պատմությունը։ Նա ասում է, որ ինքը 876-րդ բանտարկյալն էր և վեց ամիս անցկացրել է Պետրոգրադի բանտում, բայց ազատ է արձակվել Փետրվարյան հեղափոխության շնորհիվ։ Փողոցով քայլելիս նա մասնակցել է ժանդարմի ինքնադատաստանին, որը կարողացել է վիրավորել նրան մահից առաջ։ Տուն վերադառնալու փոխարեն ստիպված էր որոշ ժամանակ անցկացնել հիվանդանոցում։ Կերենսկու՝ իշխանության գալու պատճառով Ակտոբեում ասպատակություն տեղի ունեցավ, և Ջամալը ստիպված եղավ ինքնուրույն տուն վերադառնալ։ Երիտասարդը կոչ է անում ժողովրդին չայրել և չթալանել այն, ինչ արդեն պատկանում է իրենց։ Յալանտուշը որոշում է փորձել Ջամալին և հրամայում է նրան կախաղան բարձրացնել իր հարուստ հորեղբորը։ Սակայն Ջամալը հրաժարվում է։ Այստեղ նա հիշում է Լենինի անունը, ինչը Յալանտուշի հարգանքին է արժանացնում։ «Լավ ձիավոր»՝ սա է Ջամալի նկարագրությունը։
Ջամալը մասնակցում է Տաշքենդի հեղափոխական կոմիտեի նիստին, որտեղ որոշվում է հացի բռնագրավման հարցը՝ ի նպաստ քաղցածների: Տեղացի բայ Կաֆլանբեկը վերցնում է նրա հացահատիկը և մեղադրում Յալանտուշին գողության մեջ։ Ջամալը գնում է ընկերոջ տուն և տեսնում նրան ըմբշամարտի մրցումներին մասնակցելիս։ Յալանտուշը առևանգում է Կաֆլանբեկին և ուզում է սպանել նրան, բայց Ջամալը պահանջում է, որ ամեն ինչ համապատասխանի հեղափոխական օրենքին։ Ի վերջո, Կանֆլանբեկին գնդակահարում են, բայց նրա որդի Ազիզը ծարավ է արյան վրեժխնդրության։ Մինչդեռ, հայտնվում են Հոկտեմբերյան հեղափոխության լուրերը, բայց գեներալը հրաժարվում է ճանաչել նոր կառավարությունը և Հեղափոխական կոմիտեի իրավունքները։ «Կոնտրան» ամրապնդում է իր դիրքերը ամրոցում։ Յալանտուշը օգնության է հասնում հեղափոխականներին՝ ձևացնելով, թե անցնում է գեներալի կողմը և նույնիսկ ստանալով գնդապետի կոչում, բայց հետո բացում է ամրոցի դարպասները։ Կաֆլանբեկի որդի Ազիզը, հագած ռուս ենթասպայի համազգեստ, ատրճանակի կրակոցով սպանում է Յալանտուշին։
Փաստեր
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Ֆիլմը նկարահանելու գաղափարը ռեժիսորին առաջարկել է Ուզբեկստանի կոմունիստ առաջնորդ Շարաֆ Ռաշիդովը։
- Յալանտուշի կերպարը պատճենվել է իրական պատմական անձից՝ պարտիզանական ջոկատի հրամանատար Խամդամ-հաջի Կալանդարովից, որի կազմում ծառայել է ապագա տնօրենը[1]։
- Ֆիլմի համար Կամիլ Յարմատովը 1967 թվականին արժանացել է Ուզբեկական ԽՍՀ-ի Խամզայի անվան պետական մրցանակին[2]։
Դերերում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Շուքուր Բուրխանով, Յուսուփ Յալանտուշ (կրկնօրինակում՝ Գրիգորի Գայ)
- Ռուսլան Ախմետով, Ջամալ Ախմեդով (կրկնօրինակում՝ Վլադիմիր Կոստին)
- Անատոլի Սոլովյով, Վասիլի Շչուկին (կրկնօրինակում - Նիկոլայ Խարիտոնով)
- Աբբաս Բակիրով, Կաֆլանբեկ (կրկնօրինակում՝ Եֆիմ Կոպելյան)
- Նարիման Լատիպով, Ազիզ, Կաֆլանբեկի որդի (կրկնօրինակում՝ Բորիս Պավլով-Սիլվանսկի)
- Ալեքսանդր Բարուշնոյ, գեներալ (կրկնօրինակում՝ Էմանուել Շվարցբերգ)
Կրկնօրինակում
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ֆիլմը կրկնօրինակվել է «Լենֆիլմ» ստուդիայում 1965 թվականին։
- Հնչյունավորման ռեժիսոր՝ Մ. Կորոտկևիչ
- Հնչյունային ռեժիսոր Ի. Վիգդորչիկ
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ «Мастура Исхакова «ВОЗВРАЩЕНИЕ ВСАДНИКА. КАМИЛЬ ЯРМАТОВ»». Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ օգոստոսի 12-ին. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 29-ին.
- ↑ «Ярматов, Камиль Ярматович». Արխիվացված օրիգինալից 2021 թ․ օգոստոսի 12-ին. Վերցված է 2020 թ․ հուլիսի 29-ին.
Հղումներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Буря над АзиейԱրխիվացված 2021-08-12 Wayback Machine
- Буря над АзиейԱրխիվացված 2021-08-12 Wayback Machine
- Буря над АзиейԱրխիվացված 2021-08-12 Wayback Machine
- Буря над Азией (1964)Արխիվացված 2020-09-30 Wayback Machine
- Буря над АзиейԱրխիվացված 2021-05-09 Wayback Machine
- Буря над Азией (Узбекфильм, СССР, 1964 год)Արխիվացված 2020-09-25 Wayback Machine
- Кадр из фильмаԱրխիվացված 2021-08-12 Wayback Machine