Փարիզյան աստղադիտարան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Փարիզյան աստղադիտարան
Observatoire de Paris
Obs-Paris-coupole-Arago.jpg
Տեսակ grand établissement և աստղադիտարան[1]
Նախագահ Giovanni Domenico Cassini[2], Jacques Cassini[2], César-François Cassini de Thury[2] և Dominique, comte de Cassini[2]
Աստղադիտարանի կոդ 005 և 007
Երկիր Ֆրանսիա[1]
Վայր Փարիզի 14-րդ շրջան[1]
Հասցե avenue de l'Observatoire
Հիմնադրվել է՝ 1667
Անդամակցություն Université de recherche Paris sciences et lettres[3]
http://www.obspm.fr/
Կոորդինատներ: 48°50′11.180000000397″ հս․ լ. 2°20′11.42000000016″ ավ. ե. / 48.83643888888899909° հս․. լ. 2.3365055555556000° ավ. ե. / 48.83643888888899909; 2.3365055555556000
Observatoire de Paris Վիքիպահեստում


Փարիզյան աստղադիտարան (ֆր.՝ Observatoire de Paris), աստղադիտարան Փարիզում, Ֆրանսիա։ Հիմնական աստղադիտակի տրամագիծը կազմում է 38 սանտիմետր։ Հիմնվել է 1667 թ. Լյուդովիկոս XIV-ի հրամանով (նորացված շենքը հանդիսավոր բացվել է նրա կողմից 1682 մայիսի 1-ին), հանդիսանում է աշխարհում այսօր գործող աստղադիտարաններից ամենահինը։

Աստղադիտարանի խոշորագույն գործիքն է կրկնակի ֆոտոտեսային ռեֆրակտորը (տեսային ռեֆրակտորի օբյեկտիվի տրամագիծը 83 սմ է, աստղագրաֆինը՝ 63 սմ, երկուսի կիզակետային հեռավորությունն է 17 մետր)։ Գործիքը, որը ստացել է Grand Lunette անվանումը, տեղադրվել է աստղադիտարանի մասնաճյուղում Մյոդոնում 1895 թ.։

Այժմ դիտարկումներ են կատարվում Մյոդոն (կոդը` «005») և Նանսեյ մասնաճյուղերում, իսկ Փարիզում տեղադրված են երեք գործիքներ, որոնք գործարկվել են XIX դարում, այժմ օգտագործվում են այցելուների համար դիտարկումների կազմակերպման ժամանակ։

Հայտնի աշխատակիցները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տնօրենները[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աստղադիտարանի պաշտոնական ղեկավարի պաշտոնը, «աստղադիտարանի կառավարող տնօրեն», ներդրվել է Լյուդովիկոս XV թագավորի հրամանով (Թագավորական հրաման 1771 թ. նոյեմբերի 12-ի[4]), և փաստորեն պաշտոնապես առաջին մարդը, որ ստանձնել է այս պաշտոնը եղել է Ցեզար Ֆրանսուա Կասսինին, այս հայտնի աստղագետների տոհմի երրորդ ներկայացուցիչը։ Նրանից առաջ փաստացի տնօրեններ են եղել նրա հայրն ու պապը, այդ պատճառով ցանկը սկսվում է նրանցից։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 Base Mérimée
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Աստղագիտության համառոտ պատմություն
  3. décret du 8 juillet 2010 portant approbation des statuts de la fondation de coopération scientifique « Paris Sciences et Lettres - Quartier latin »
  4. Archives nationales, O1 117, fol. 991—993. Voir également Charles Wolf, Histoire de l’Observatoire de Paris de sa fondation à 1793, Paris : Gauthier-Villars, 1902, p. 194 et suiv.

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]