Ցիանոգեն

Ցիանոգեն

Քիմիական միացություն

քիմիական երևույթի տեսակ

Ենթակատեգորիա	pseudohalogen, Հետերոկումուլեններ, carbon nitride
Asso­cia­ted hazard	cyanogen exposure
Հետևանք	cyanogen exposure
Հայտնաբերող կամ հնարող	Ժոզե Լուի Գեյ-Լյուսակ
Քիմիական բանաձև	C₂N₂
SMILES կանոնավոր բանաձև	C(#N)C#N
Ioni­za­tion energy	13,57±0,01 Էլեկտրոն-վոլտ, 13,37 Էլեկտրոն-վոլտ
Դիպոլային մոմենտ	0 դեբայ
Խտություն	0,95±0,01 գ/սմ³
Հալման ջերմաստիճան	−18±1 °F, −27,9 °C
Եռման ջերմաստիճան	−6±1 °F, −21,1 °C
Գոլորշու ճնշում	5,1±0,1 մթնոլորտ
Solu­bi­li­ty	1±1 gram per 100 gram of solvent
Lower flammable limit	6,6±0,1 ծավալային տոկոս
Upper flammable limit	32±1 ծավալային տոկոս
Safety clas­si­fi­ca­tion and labelling	NFPA 704: Standard System for the Identification of the Hazards of Materials for Emergency Response
NIOSH Pocket Guide ID	0161
Time-weigh­ted average exposure limit	20±1 milligram per cubic metre
Զանգված	52,006 զանգվածի ատոմական միավոր
Բնութագրվում է	flammable gas
Կազմված է	ազոտ, ածխածին

Ցիանոգեն, երկցիան, թրթնջկաթթվի երկնիտրիլ, $N\equiv C-C\equiv N$սուր հոտով, անգույն, թունավոր գազ է, հալման ջերմաստիճանը՝ 27,83 °C, եռմանը՝ 21,15 °C։ Վատ է լուծվում ջրում (1,03%, 20 °C), լավ՝ սպիրտում, քացախաթթվում։ Փոխազդում է ալկալիների ջրային լուծույթի հետ (քլորի նման), երկարատև տաքացնելիս (400 °C) պոլիմերվում է։ Ստացվում է ցիանջրածնական թթվի կատալիտիկ օքսիդացմամբ։ Օգտագործվում է օրգանական սինթեզում, օքսամիդի և էթիլեներկամինի արտադրության համար, նաև որպես վառելագազ մետաղները զոդելիս և կտրելիս։ Թունավոր հատկություններով խիստ զիջում է ցիանաջրածնական թթվին և նրա աղերին։

Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 12, էջ 155)։