Րաֆֆի Քորթոշյան
| Րաֆֆի Քորթոշյան |
|---|
Րաֆֆի Քորթոշյան (1979, Հալեպ). ճարտարագետ, պատմական հուշարձանների հետազոտող, վիմագրագետ, Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի համատնօրեն, «Վարձք (պարբերական)»ի խմբագրական կազմի անդամ։
Գործունեություն
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Քորթոշյանը 2006 թվականին Հալեպից տեղափոխվել է Երևան և կամավորագրվել Հայ կամավորականների կորպուսին (en:Armenian Volunteer Corps) և Դեպի Հայք (en:Birthright Armenia) հիմնադրամին[1]: Նույն թվականին անդամակցել է[2][3] Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամին (ՀՃՈՒ) և 14 տարի աշակերտել և գործակցել Սամվել Կարապետյանին[4]: Քորթոշյանի աշխատանքը կենտրոնացած է վտանգված[5][6] հայկական պատմական հուշարձանների[7]՝ մասնավորապես ժամանակակից Հայաստանի Հանրապետության սահմաններից դուրս գտնվողների, վավերագրման, փաստագրման, ուսումնասիրության, հանրահռչակման և պաշտպանության վրա[8][9][10][11][12][13][14][15][16][17][18][19][20][21][22][23][24][25][26][27][28][29][30][31][32][33][34][35][36]:
2020 թվականի մարտից Քորթոշյանը ՀՃՈՒ հիմնադրամի վարչական հարցերի և հրատարակությունների գծով համատնօրենն է[37]:
2021 թ. ընտրվել է Հայկական գիտաշխատողների ընկերակցության (the Armenian Society of Fellows) լիիրավ անդամ[38].
Նրա հեղինակած The Endangered Christian Armenian heritage of Artsakh գիրքը, Գլոբալ հետազոտական նախագծի en:World Values Survey շրջանակներում առաջադրվել է «Քաղաքական մշակույթի և արժեքների վերաբերյալ 2023 թվականի en:Ronald Inglehart լավագույն գիրք» մրցանակին և ընտրվել առաջին 15 լավագույն գրքերի շարքում[39]:
Աշխատություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- 2007 – Հայերենի ուսումնական ձեռնարկ (Երևան) [թուրքերեն][40]:
- 2013 – Հալեպի արձանագրությունները (Երևան) [հայերեն][41][42][43][44][45][46][47][48]:
- 2014 – Քեսաբի շրջանի պատմական հուշարձանները (Երևան) [հայերեն]])[49][50][51][52] և The Historical Monuments of Kesab District (Երևան, 2016) [անգլերեն][53][54]:
- 2019 - Տեղահանված խաչքարերի հավաք ծրագիր. Աղբերք-Collection of Displaced Cross-Stones Project. Aghberk (Երևան) [հայերեն և անգլերեն][55][56]:
- 2020 – Հայ արվեստի նմուշներ Սիրիայում -Specimens of Armenian Art in Syria (Երևան) [հայերեն և անգլերեն][57][58][59][60]:
- 2021 – Արտակ արք. Մանուկյանի անվան Թեհրանի հայոց ազգային-ազգագրական թանգարանի հավաքածուն (Երևան) [հայերեն][61][62] և (Երևան, 2022) [պարսկերեն])[63][64][65][66][67]:
- 2022 – Հայաստանի պատմություն (գրքաշար), հատոր Ե, Խնուս (գիրք), Երևան) [հայերեն][68][69][70][71][72]:
- 2022 – The Endangered Christian Armenian heritage of Artsakh, Արցախի վտանգված հայկական քրիստոնեական ժառանգությունը (գիրք) (Երևան) [անգլերեն][73][74][75][76][77][78]: 2023 թվականին գիրքը առաջադրվել է «Քաղաքական մշակույթի և արժեքների վերաբերյալ 2023 թվականի en:Ronald Inglehart լավագույն գիրք» մրցանակին՝ Գլոբալ հետազոտական նախագծի en:World Values Survey շրջանակներում[79]:
- 2023 – Արցախ. վտանգված ժառանգություն-Artsakh Endangered Heritage 1 (Երևան) [հայերեն, ռուսերեն և անգլերեն][80][81][82][83]:
- 2024 – A State Policy of Vandalism in Azerbaijan (Երևան) [անգլերեն] Վանդալիզմի պետական քաղաքականությունն Ադրբեջանում (գրքույկ)[84][85].[86]:
- 2024 – Հնդկաստանի հայահոծ բնակավայրերի վիմագրերը (գիրք)[87][88][89][90][91][92]:
Հոդվածներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Ճշտումներ՝ ի նպաստ հալեպահայ պատմության, «Ճարտարապետություն, շինարարություն», 2009, N 4(38)[93]:
- Քեսաբի բնակչությունը 1906-2006 թթ., «Վարձք», 2011, N 4 [հայերեն[94], անգլերեն[95]] և ռուսերեն[96]:
- Ի՞նչ են թաքցնում Արևմտյան Հայաստանի պատմական հուշարձնների թուրքական ցուցանակները, «Վարձք», N 4 (2011)[97]; N 5 (2012)[98]; N 14 (2020)[99]; [հայերեն, անգլերեն[100][101] և ռուսերեն[102], թարգմանվել է նաև պարսկերենի և հրատարակվել «Պայման», 2016, N 75[103]]:
- Մոռացված Խնե, «Վարձք», 2012, N 7, [հայերեն[104], անգլերեն[105]]:
- 910 թ. նորահայտ խաչքարի բեկոր Խոտակերաց վանքից, «Վարձք», 2012, N 7, [հայերեն[106], անգլերեն[107]]:
- Հուշարձանագետ Սամվել Կարապետյան, «Վարձք», 2020, N 13[108]:
- Խաչեն-Դորբատլի դամբարանի արաբերեն արձանագրությունը, «Վարձք», 2020, N 14[109]:
- Հանուն Կիլիկիայի հայկական թագավորության նահատակված Սըր Ֆիլիպը, «Վարձք», 2020, N 14[110]:
- Փրկված մասնիկներ հոշոտված մշակույթից, «Վարձք», 2021, N 15[111]; 2022, N 17[112]; 2022, N 18[113]; 2024, N 19[114]; 2024, N 20[115]:
- Լեվի կիրակնօրյա խափանված սուրբ պատարագը, «Վարձք», 2021, N 16[116]:
- Հակոբավանքի վերածնունդը, «Ճարտարապետություն, շինարարություն», 2021, N 11-12(189-190)[117]:
- Աբուղամրենց Սբ. Գրիգոր եկեղեցու վիմագրերը, «Վարձք», 2022, N 17[118]:
- Ի հավելումն Սամվել Կարապետյանի «Հայկական եկեղեցիները Վրաստանում» ցուցակի, «Վարձք», 2024, N 18[119]:
- Ընդհատվեց Շուշիի Սբ. Հովհաննես Մկրտիչ եկեղեցու 177-ամյա պատմությունը, «Վարձք», 2024, N 19[120]:
- Երզնկայի Չատրճի բաղնիքի՝ անուշադրության մատնված հայերեն արձանագրությունը, «Վարձք», 2024, N 20[121]:
Մասնակցություն այլ աշխատությունների
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- 2015 – Հայաստանի պատմություն (գրքաշար), հատոր Ա, Հայոց ձոր (գիրք), Երևան, 2015 (հեղ.՝ Սամվել Կարապետյան): Գրքի թուրքերենի թարգմանիչ[122]:
- 2016 – Եղեռն՝ եղեռնից հետո, Երևան, 2016 (հեղ.՝ Սամվել Կարապետյան): Գրքի թուրքերենի խմբագիր[123]:
- 2017 – Ադրբեջանը քաղաքակրթությունից դուրս (գիրք), Երևան, 2017 (հեղ.՝ Սամվել Կարապետյան): Գրքի խմբագիր[124]:
- 2017 – Հայաստանի պատմություն (գրքաշար), հատոր Բ, Սալմաստ, Երևան, 2017 (հեղ.՝ Սամվել Կարապետյան): Գրքի սրբագրիչ[125]:
- 2018 – Հայաստանի պատմություն (գրքաշար), հատոր Գ, Արծկե, Երևան, 2018 (հեղ.՝ Սամվել Կարապետյան): Գրքի թուրքերենի թարգմանիչ[126]:
- 2018 – Ցեղասպանությունը վերապրածների ծննդավայրերը Լիբանանի տապանագրերում (գիրք), Երևան, 2018 (հեղ.՝ Լ. Թաշճյան): Գրքի հրատարակության պատրաստում[127]:
- 2019 – Հայաստանի պատմություն (գրքաշար), հատոր Դ, Մռավականք, Երևան, 2019 (հեղ.՝ Սամվել Կարապետյան: Գրքի թուրքերենի և արաբերենի թարգմանիչ[128]:
- 2019 – «Fragments of Armenia’s Soviet Past: Tracing the Armenian-Azerbaijani Coexistence», Yerevan, 2019: Գրքի "Chapter II. Religious Landscape: Sacred Spaces and Pilgrmage Sites" բաժնի համահեղինակ[129][130]:
- 2021 – Armenian Cultural-Religious Heritage of Artsakh [in English], Yerevan, 2021 (հեղ.՝ J. Dum-Tragut, C. Maranci, S. La Porta): Գրքի սրբագրիչ[131]:
- 2022 – Խոսրովի արգելոց ուղեցույց, Երևան, 2022 (հեղ.՝ Սամվել Կարապետյան): Գրքի խմբագիր[132][133]:
- Արցախի մանրատեղանունները, Երևան, 2022 (հեղ.՝ Սամվել Կարապետյան): Գրքի ցանկերի սրբագրիչ[134][135][136][137][138][139][140]:
- 2023 – Փոխանորդական այցելութիւն ի վիճակին Գանձակու, Երևան, 2023 (հեղ.՝ Գրիգորիս եպս. Աղուանեանց): Գրքի հրատարակության պատրաստում[141][142]:
- 2024 – Azerbaijan and the Destruction of Armenian Civilization [in English], Yerevan, 2024 (հեղ.՝ S. Karapetian: Գրքի խմբագիր[143][144]:
- 2024 – Համբարձում Երամյան, Երևան, 2024 (հեղ.՝ Սամվել Կարապետյան): Գրքի հրատարակության պատրաստում[145][146]:
- 2025 – «Արցախի Տիգրանակերտ. պատմամշակութային կերպարը հնագիտական հետազոտությունների լույսի ներքո» (Արցախի Տիգրանակերտ (գիրք)), Երևան, 2025: Գրքի "Տիգրանակերտի արաբերեն արձանագրությունները" բաժնի հեղինակ[147]:
Պարգևներ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- 2021 թ. ապրիլի 27 – ՇՆՈՐՀԱԿԱԼԱԳԻՐ. տրվել է ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարություն կողմից՝ Արցախի Հանրապետության բռնազավթված տարածքների պատմամշակութային ժառանգության փրկության և պահպանության աշխատանքներին աջակցելու համար[148][149]:
- 2025 թ. ապրիլի 26 – ՊԱՏՎՈ ՄԵԴԱԼ. Աբու Դաբիի Սբ. Նահատակաց եկեղեցու հիմնադրության 10 ամյակի առթիվ թողարկված պատվանշան մեդալը տրվել է Արաբական Միացյալ Էմիրությունների, Քաթարի և շրջակայից հայոց թեմի Ազգային վարչության կողմից՝ Հայաստանի Հանրապետությունից դուրս գտնվող վտանգված հայկական հուշարձանների պաշտպանության և հանրահռչակման գործում ունեցած ավանդի համար[150]:
- 2025 թ. մայիսի 7 – ՇՆՈՐՀԱԿԱԼԱԳԻՐ. տրվել է Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող կազմակերպության-ԱՄՆ վարչության կողմից՝ բացառիկ համագործակցության, անսասան նվիրվածության և բարձրագույն չափանիշները գերազանցող օրինակելի աշխատանքի համար[151][152]:
Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- ↑ «Լինկեդին».
- ↑ "Panorama.am", 8/02/2014
- ↑ «Սամվել Կարապետյանը Րաֆֆի Քորթոշյանի մասին "Ալիք", հունիսի 28, 2010, էջ 5» (PDF).
- ↑ «"Kentron Channel", Sep 27, 2025».
- ↑ «Քորթոշյանը ահազանգում է նաև հայ ճարտարապետության մահմեդական հուշարձանների նկատմամբ Ադրբեջանի կողմից կատարված ավերումների մասին "Livenews.am "Nov. 14, 2025».
- ↑ «"sputniknews" Nov. 22, 2025».
- ↑ «Քորթոշյանը ներկայացնում է նաև հայաստանի հանրապետության հուշարձանները. Օրինակ "Դովեղի Սուրբ Սարգիս վանքը. 9-19-րդ դարեր", Oct 14, 2025».
- ↑ " yelaket.am", հունվարի 13, 2021
- ↑ " yerkir.am ", հունվարի 13, 2021
- ↑ "Առաջին լրատվական", մայիսի 16, 2021
- ↑ "Առաջին լրատվական", մայիսի 22, 2021
- ↑ "Առաջին լրատվական", Փետրվարի 9, 2022
- ↑ "Western Armenia tv", Փետրվարի 15, 2022
- ↑ "Առավոտ", մարտ 2, 2022
- ↑ "Western Armenia tv", Մարտի 4, 2022
- ↑ "Western Armenia tv", Ապրիլի 7, 2022
- ↑ "Առավոտ", մայիսի 16, 2022
- ↑ "Western Armenia tv", Հունիսի 27, 2022
- ↑ "168.am", Օգոստոսի 9, 2022
- ↑ "168.am", Հոկտեմբերի 12, 2022
- ↑ "Առաջին լրատվական", Հոկտեմբերի 22, 2022
- ↑ "Առաջին լրատվական", Հուլիս 22, 2023
- ↑ "Առաջին լրատվական", Հուլիս 26, 2023
- ↑ "Առավոտ", հուլիս 27, 2023
- ↑ "Առավոտ", հոկտեմբեր 29, 2023
- ↑ "Western Armenia tv", Նոյեմբերի 2, 2023
- ↑ "Ազգ", Նոյեմբերի 23, 2023
- ↑ "Western Armenia tv", Դեկտեմբերի 18, 2024
- ↑ "Asbarez", January 5, 2024
- ↑ "Շանթ tv", Մայիսի 11, 2024
- ↑ "Ազգ", Մայիսի 11, 2024
- ↑ "168.am", Օգոստոսի 27, 2024
- ↑ "Երկիր.am" Օգոստոսի 30, 2024
- ↑ "Western Armenia tv", Հոկտեմբերի 8, 2024
- ↑ "168.am", Ապրիլի 20, 2025
- ↑ "Golos Armenii", Հոկտեմբերի 13, 2025
- ↑ "Asbarez", April 13, 2020
- ↑ «ASOF Member Profile».
- ↑ «WVS News».
- ↑ «Գրքի էլեկտրոնային տարբերակը».
- ↑ «Գրքի էլեկտրոնային տարբերակը».
- ↑ «"Արմենպրես", 17 Հունվար 2014».
- ↑ «"AZAD-HYE", December 25, 2013».
- ↑ «"News.am", 17.01.2014».
- ↑ «"İm Yerevan", 21.01.2014».
- ↑ «"Թերթ.am", 17.01.2014».
- ↑ «"Panorama.am", 17.01.2014».
- ↑ «"Imyerevan.am", 21.01.2014».
- ↑ «Գրքի էլեկտրոնային տարբերակը».
- ↑ «Գրքի մասին "Անկախ", 01.07.2014».
- ↑ «Գրքի մասին "Առավոտ", Հուլիսի, 01.2014».
- ↑ «Գրքի մասին "Իրավունք", Հուլիսի, 01.2014».
- ↑ «Գրքի էլեկտրոնային տարբերակը».
- ↑ «Գրքի մասին "Aravot", September 09,2016».
- ↑ «Գրքի էլեկտրոնային տարբերակը».
- ↑ «Գրքի մասին "Իրազեկ.am", Մայիս16,2019».
- ↑ «Գրքի էլեկտրոնային տարբերակը».
- ↑ «Գրքի մասին "Երկիր.am", 29,01,2021».
- ↑ «Գրքի մասին "Մամուլ.am", 01,02,2021».
- ↑ «Գրքի մասին " Western Armenia tv", 06,02,2021».
- ↑ «Գրքի էլեկտրոնային տարբերակը».
- ↑ «Գրքի մասին " Western Armenia tv", September 17,2021».
- ↑ «Գրքի էլեկտրոնային տարբերակը».
- ↑ «Գրքի մասին "ԿԳՄՍ", Մայիսի 04,2022».
- ↑ «Գրքի էլեկտրոնային տարբերակը».
- ↑ «Գրքի մասին "ԿԳՄՍ", Մայիսի 04,2022».
- ↑ «Գրքի շնորհանդեսը "ՀՃՈՒ", 18, 04,2023».
- ↑ «Գրքի էլեկտրոնային տարբերակը».
- ↑ «Գրքի մասին "Western Armenia tv.", Ապրիլի 25, 2022/».
- ↑ «Գրքի մասին "Western Armenia tv.", Նոյեմբերի 25, 2021/».
- ↑ «Գրքի մասին "Western Armenia tv.", Մայիսի 25, 2022/».
- ↑ «Գրքի շնորհանդեսը "ՀՃՈՒ", 21, 04,2022».
- ↑ «Գրքի էլեկտրոնային տարբերակը».
- ↑ «Գրքի մասին "Monument Watch" Հունվարի 17, 2023».
- ↑ «Գրքի մասին "Առավոտ" Հունվարի 17, 2023».
- ↑ «Գրքի մասին "Հանրային Ռադիո" Հունիսի 3, 2023».
- ↑ «Գրքի մասին "Արցախի Հանրային Ռադիո" Հունվարի 24, 2023».
- ↑ «Գրքի շնորհանդեսը "ՀՃՈՒ", 18, 04,2023».
- ↑ «WVS News».
- ↑ «Գրքի էլեկտրոնային տարբերակը».
- ↑ «"Step1.am", 28.12.2023».
- ↑ «Գրքի մասին "Համազգային"».
- ↑ «Գրքի մասին "ՀՅԴ պաշտոնական կայք", 28.12.2023».
- ↑ «Գրքի էլեկտրոնային տարբերակը».
- ↑ «Գրքի մասին "Արցախի թեմ"».
- ↑ «Գրքի մասին "Shoghakat tv"».
- ↑ «Գրքի էլեկտրոնային տարբերակը».
- ↑ «Գրքի մասին "ԵՊՀ", Նոյեմբերի 21, 2024/».
- ↑ «"Western Armenia tv.", Նոյեմբերի 22, 2024/».
- ↑ «Գրքի շնորհանդեսը "ՀՃՈՒ", 21, 11,2024».
- ↑ «"Orer", հոկտեմբեր 30, 2025/».
- ↑ «"Horizon", նոյեմբեր 3, 2025/».
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը».
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը» (PDF).
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը» (PDF).
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը» (PDF).
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը» (PDF).
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը» (PDF).
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը» (PDF).
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը» (PDF).
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը» (PDF).
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը» (PDF).
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը».
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը» (PDF).
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը» (PDF).
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը» (PDF).
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը» (PDF).
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը» (PDF).
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը» (PDF).
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը» (PDF).
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը» (PDF).
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը» (PDF).
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը» (PDF).
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը» (PDF).
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը» (PDF).
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը» (PDF).
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը».
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը» (PDF).
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը» (PDF).
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը» (PDF).
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը» (PDF).
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը».
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը».
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը».
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը».
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը».
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը».
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը».
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը».
- ↑ «Մամուլի հաղորդագրություն».
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը».
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը».
- ↑ «Գրքի շնորհանդեսը Jun 16, 2022».
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը».
- ↑ «Գրքի շնորհանդեսը 28, 09,2024».
- ↑ «Գրքի մասին "times.am" 25/11/2022».
- ↑ «Գրքի մասին "Ապառաժ" 22/11/2022».
- ↑ «Գրքի մասին "Հորիզոն" 23/11/2022».
- ↑ «Գրքի մասին "1Լուրեր" 27/11/2022».
- ↑ «Գրքի մասին "Երկիր մեդիա"22, 11,2024».
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը».
- ↑ «Գրքի մասին "Voskanapat.info"Հուլիս 12, 2023».
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը».
- ↑ «Գրքի շնորհանդեսը 28, 09,2024».
- ↑ «էլեկտրոնային տարբերակը».
- ↑ «Գրքի մասին. 05/11/2025 Golosarmenii».
- ↑ «Մամուլի հաղորդագրություն».
- ↑ «Շնորհակալագիրը».
- ↑ «ԿԳՄՍ նախարարության կայք».
- ↑ «Պատվո մեդալը».
- ↑ «Շնորհակալագիրը».
- ↑ «"Asbarez",June 2, 2025».