Տրիստան Կորբյեր

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Տրիստան Կորբյեր
ֆր.՝ Tristan Corbière
Tristan Corbiere portrait.jpg
Ծննդյան անունֆր.՝ Édouard-Joachim Corbière
Ծնվել էհուլիսի 18, 1845(1845-07-18)[1][2][3][…]
ԾննդավայրMorlaix[4]
Վախճանվել էմարտի 1, 1875(1875-03-01)[1][3][5][…] (29 տարեկան)
Վախճանի վայրMorlaix
Մասնագիտությունբանաստեղծ և գրող
Լեզուֆրանսերեն[1]
Ազգությունֆրանսիացիներ
ՔաղաքացիությունFlag of France.svg Ֆրանսիա
Գրական ուղղություններսիմվոլիզմ
Tristan Corbière Վիքիպահեստում

Տրիստան Կորբյեր (ֆր.՝ Tristan Corbière, Էդուարդ Ժոակեն Կորբյեր, իսկական անունը՝ Էդուար Ժոաշեն, հուլիսի 18, 1845(1845-07-18)[1][2][3][…], Morlaix[4] - մարտի 1, 1875(1875-03-01)[1][3][5][…], Morlaix), ֆրանսիացի սիմվոլիստ բանաստեղծ, «անիծված բանաստեղծներ» խմբի ներկայացուցիչ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Էդուար-Ժոակեն Կորբյերը ծնվել է 1845 թվականի հուլիսի 18-ին, Բրետանի ծովափնյա փոքրիկ Մորլե քաղաքում։ Նրա հայրը Ժան Անտուան Էդուար Կորբյեր-ավագը «ծովային գայլ» էր, հեռահար լողի կապիտան։ Նա ինքնուրույն և անվախ մարդ էր, ռոմանտիկ և վոլտերական: Նա շատ է ճանապարհորդել և այդ մասին գրել է իր գրառումներում, որոնք տպագրվել են ֆրանսիական տարբեր ամսագրերում, հաճախ ընկել է տարբեր տհաճ պատմությունների մեջ, բանտարկվել է, իսկ հետո երկար ճանապարհորդություններից հոգնելով՝ հաստատվել է Մարլո փոքրիկ քաղաքում, որտեղ ամուսնացել է Տրիստանի ապագա մոր՝ Անժելիկա Կորբյեր Պյուիոյի հետ, որը 33 տարով փոքր էր ամուսնուց: Ընտանիքում եղել է երեք երեխա, որոնցից ավագը եղել է Տրիստանը[6]:

Էդուարդ-Ժոակենն իր մանկությունը անցկացրել է Լոնեյ կալվածքում, որը հեռու չէր Մորլեից: Երբ լրացել է նրա 14 տարին, նրա ծնողները որոշել են ուղարկել տղային Սեն-Բրիոյի կայսերական պանսիոնատ: Բայց շուտով Կորբյերի հաջող ուսումը ընդհատվել է հոդացավի պատճառով, որը հետագայում դարձել է պարանոցի թոքախտ[7], այդ պատճառով նա ի վիճակի չէր շարունակել ուսումը և ստիպված էր ապրել իր բժիշկ հորեղբոր մոտ, որը տուն ուներ Նանտում: Այնտեղ նա հաճախել է տեղական դպրոց, բայց երկու տարի անց հիվանդության պատճառով ստիպված էր կրկին դադարեցնել դասերը:

Տառապանքը ինչ-որ կերպ թեթևացնելու համար Կորբյերը ճամփորդել է տաք ծովերով: Բայց դա որևէ նկատելի առաջընթացի չի հանգեցրել: Հուսահատվելով նա որոշել է բնակություն հաստատել օվկիանոսի ափին գտնվող Ռոսկոֆ քաղաքում, որտեղ նրա հայրը փոքր տուն է ունեցել: Այստեղ նա հաճախ ծով է գնացել իր հոր փոքր «Ստրուկի նավ» զբոսանավով (իր հոր ամենահայտնի վեպի անունով), նկարել և սկսել է գրել իր առաջին բանաստեղծությունները: Տեղացիները նրան բրետոներեն անվանել են «Ան Անկու», որը բառացիորեն նշանակել է «Մահվան ուրվական»: Նա ինքը խոստովանել է, որ եղել է տգեղ և ինչ-որ առումով նույնիսկ վախենալու՝ նիհար մարմնով, բարձրահասակ, ցցված մազերով։ Նա իրեն համարել է անարժեք, կյանքին չհարմարված մարդ, մեծ ժամանակ է հատկացրել կարդալուն և արվեստին: Հուսահատությունից նա ընկերակցել է որոշ ֆրանսիացի բանաստեղծների հետ, որոնք հաճախ էին գալիս հանգստանալու Ռոսկոֆում։ Նրանցից մեկի հետ նա երկար ճանապարհորդության է մեկնել դեպի Իտալիա։ Այնտեղ նա ծանոթացել է կոմս Ռոդոլֆո դե Բատտիի և նրա սիրուհու՝ իտալացի դերասանուհի Արմիդա-Ժոզեֆինա Կուչիանիի հետ, որը հանդես է եկել բեմական Էրմինի կեղծանունով, բայց որին Կորբյերը միշտ անվանել է Մարսելա[8]։

Կորբյերը սիրահարվել էր Կուչիանիին, և այդ սերը որոշիչ է եղել նրա հետագա արվեստի համար: Չկարողանալով դիմանալ բաժանմանը՝ նա մեկնել է Փարիզ: Բայց նրանց միջև հարաբերությունները չեն ստացվել, շուտով իտալացի դերասանուհին հեռացել է հիվանդ բանաստեղծից։ 1873 թվականին Կորբյերը հոր փողերով հրատարակել է իր միակ «Ծուռ սեր» գիրքը։ Այն Փարիզում մնացել է բացարձակապես աննկատ, և Տրիստանը վերադարձել է Բրետան։ Այստեղ նա կրկին փորձում է գրել բանաստեղծություններ, բայց ոչինչ չի ստացվել։ Էդուար-Ժոակեն Կորբյերը մահացել է 1875 թվականի մարտի 1-ին թոքախտից իր սեփական տանը։

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Ծուռ սերը» (ֆր.՝ «Les Amours jaunes») Կորբյերի միակ գիրքն է, որը լի է գրոտեսկային-հեգնական քնարերգությամբ։ Այս ժողովածուի անվանումը բաղկացած է ֆրանսիական «դեղին զայրույթ»՝ բուռն կատաղություն, ուժեղ դժգոհություն, և «դեղին ժպիտ»՝ ծուռ ժպիտ, հոգնած, տանջված իդիոմներից։ Այս գրքում ներառվել են բանաստեղծի գրեթե բոլոր պոեմները։ Այնտեղ չեն ներառվել որոշ պատանեկան բանաստեղծություններ և 12 բանաստեղծություններ, որոնք հայտնաբերվել և հրատարակվել են հետմահու։ Գիրքը նույն ձևով վերահրատարակվել է 1891 թվականին:

1883 թվականի օգոստոսին փարիզյան «Լյուտենցիա» գրական շաբաթաթերթում լույս է տեսել Պոլ Վեռլենի ակնարկը՝ նվիրված Կորբյերի ստեղծագործություններին: Նրա մասին հոդվածները եղել են «Հոդվածներ Անիծված բանաստեղծների մասին» ժողովածուի մեջ առաջինը:

«Ծուռ սերը» խորը ազդեցություն է ունեցել Թոմաս Էլիոթի վրա: Կորբյերի բանաստեղծությունները ռուսերեն են թարգմանել Ինոկենտի Աննենսկին, Իվան Տխորժևսկին, Սերգեյ Բոբրովը, Բենեդիկտ Լիվշիցը և այլք:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 https://doi.org/10.1093/benz/9780199773787.article.B00042084 — 2006. — ISBN 978-0-19-977378-7, 978-0-19-989991-3
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Энциклопедия Брокгауз (գերմ.)
  4. 4,0 4,1 4,2 http://www.lyceedenantes.fr/julien/corbiere-edouard-joachim-dit-tristan-corbiere/
  5. 5,0 5,1 5,2 Gran Enciclopèdia Catalana (կատ.)Grup Enciclopèdia Catalana, 1968.
  6. «Валерий Коростов»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2008-05-20-ին։ Վերցված է 2008-02-03 
  7. Цитата по: Проклятые поэты. Пер. с фр. М.Яснова. — СПб.: «Азбука-классика», 2007;
  8. Цитата по: Martineau R. Tristan Corbière. Paris : Le Divan, 1925.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Martineau R. Tristan Corbière. Paris : Le Divan, 1925.
  • Thomas H. Tristan le dépossédé. Paris: Gallimard, 1972
  • Dansel M. Langage et modernité chez Tristan Corbière. Paris: Nizet, 1974.
  • Burch F.F. Sur Tristan Corbière: lettres inédites adressées au poète et premières critiques le concernant. Paris: A.G. Nizet, 1975
  • Lunn-Rockliffe K. Tristan Corbière and the poetics of irony. London: Clarendon Press; Oxford; New York: Oxford UP, 2006