Տրանսպորտը Հորդանանում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Ամմանի միջազգային օդանավակային ներսում
Ամմանի արևելքն ու արևմուտքը միացնող Աբդուն կամուրջը
65 ավտոմայրուղին (Մեռյալ ծովի ավտոմայրուղին) անցնում է Մեռյալ ծովի մոտով:
Aqababahn Strecke.jpg
Գնացքը Վադի Ռամ անապատում՝ ավտոմայրուղի 15-ին («Անապատային ավտոմայրուղի») կողքին
Աքաբայի նավահանգիստ

Տրանսպորտը Հորդանանում ներկայանում է հանրային և մասնավոր տրանսպորտի զարգացած համակարգով, սակայն երկաթուղային տրանսպորտը միակ ուղին է Հիջազի երկաթուղու հորդանյան հատվածում: Երկիրն ունի միջազգային երեք օդանավակայաններ և ավտոմոբիլային ճանապարհների ցանց:

Ավտոմոբիլային ճանապարհներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2009 թվականի տվյալներով Հորդանանում ասֆալտապատ ավտոմոբիլային ճանապարհների երկարությունը կազմում էր 7891 կմ: Հորդանանի հիմնական ավտոմայրուղիներն են՝

  • Ավտոմայրուղի 15 («Անապատային ավտոմայրուղի»)՝ միացնում է սիրիական սահմանը Ամմանի և Աքաբա նավահանգստային քաղաքի հետ: Համարյա ամբողջ երկարությամբ՝ սիրիական սահմանից մինչ Պետրայի շրջադարձը, քառուղի է:
  • Ավտոմայրուղի 35 («Արքայական ավտոմայրուղի»)՝ երկրի հյուսիսային մասում միացնում է Իրբիդը Աքաբայի հետ: Անվանումը ստացել է ի պատիվ հնագույն առևտրային երթուղու: Քառուղի է Իրբիդից Ամման ընկած հատվածը:
  • Ավտոմայրուղի 65 («Մեռյալ ծովի ավտոմայրուղի»)՝ Աքաբան կապում է Հորդանանի հյուսիս-արևմուտքի հետ:
    • Ճանապարհի առաջին հատվածը (Սաֆի-Աքաբա) կառուցվել է 1978 թվականին որպես «Կարմիր ծով- Մեռյալ ծով» երթուղու մի մաս: Կապում է Մեռյալ ծովի հարավում գտնվող Սաֆին Կարմիր ծովի հյուսիսում գտնվող Աքաբայի հետ:
  • Հորդանանյան ավտոմայրուղի՝ Ամմանի շուրջը գտնվող շրջանցիկ ճանապարհ, որը կապում է մայրաքաղաքը Ջարաշի և Իրբիդի հետ:

Երկաթուղի[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2008 թվականի տվյալներով՝ Հորդանանում երկաթուղու ընդհանուր երկարությունը 507 կմ է: Ռելսամեջը հիմնականում նեղ է՝ 1050 մմ: Հորդանանում գործում են երկաթուղային ընկերություններ՝

Հեռանկարային զարգացում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հորդանանի կառավարությունը ձեռնամուխ է եղել նոր երկաթուղային երթուղիների համար հողատարածքների գնմանը: Ըստ BNP Paribas ընկերության նախագծային ուսումնասիրության արդյունքների՝ պատրաստված էր երեք երթուղի, որոնք առաջարկվում էին մրցույթի ներկայացնել 2010 թվականի ավարտին: Երթուղիները հետևյալն են[1]՝

  1. Սիրական սահմանից Էզ-Զարուքի միջով դեպի Սաուդյան Արաբիայի սահմանը. մասնակիորեն կփոխարինի Հիջազի երկաթուղուն:
  2. Առաջին երթուղուց ճյուղավորում դեպի Աքաբան, Էլ-Մաֆրաքի միացում Իրբիդին, որը կփոխարինի նաև Հիջազի երկաթուղու հատվածին:
  3. Ճյուղավորում դեպի Իրաքի հետ սահմանը:

Բայց 2010 թվականի վերջում կառավարությունը հայտարարեց տնտեսական մեղմացումների միջոցառումների մասին և 2011 թվականին տեղի ունեցած հուզումներից հետո ազգային երկաթուղու ցանցում եռամյա պլանում կապիտալ ներդրումների ծավալը կրճատվեց 72 %-ով, որպեսզի ազատ միջոցներն ուղղվեն կիրառվող միջոցառումների ֆինանսավորմանը[2]: Այսպիսով, երկաթուղային ցանցի վերականգման և ընդլայնման նախագծի կատարման ժամկետները դարձան անորոշ:

Խողովակային տրանսպորտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հորդանանով անցնում է 473 կմ գազամուղ և 49 կմ նավթամուղ:

Ծովային տրանսպորտ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Աքաբայի նավահանգիստը Աքաբա ծովածոցում Հորդանանի միակ նավահանգիստն է:

Առևտրային նավատորմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հորդանանի առևտրային նավատորմը կազմված է ավելի քան 1000 տ ջրատարողությամբ 7 նավերից, ընդամենը 42 746 տ/59 100 տ դեդվեյթ: 1999 թվականի դրությամբ տորմիղի կազմի մեջ մտնում էին՝

Հորդանանի, Եգիպտոսի և Իրաքի կառավարությունները համատեղ  սեփականությամբ կառավարում են Arab Bridge Maritime ընկերությունը, որն ամենախոշոր ուղևորատար տրանսպորտային ընկերությունն է Կարմիր ծովում:

Օդանավակայաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2012 թվականի դրությամբ Հորդանանն ուներ 18 օդանավակայան, այդ թվում՝ 16-ը բետոնային ծածկով: Կա 1 ուղղաթիռակայան:

Հիմնական օդանավակայաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. «Railway Gazette: Ambitious strategy ready to start»։ Վերցված է 2010-09-10 
  2. Obeidat Omar (14 Մարտի 2011)։ «Budget deficit prompts cuts in three-year development plan»։ The Jordan Times։ Արխիվացված է օրիգինալից 2012-09-03-ին։ Վերցված է 9 April 2011