Տրայանոսի տաղավար (Եգիպտոս)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Տրայանոսի տաղավար
Trajan's Kiosk
Agilkia Trajankiosk 01.JPG
տաճարի ավերակներ
Հիմնական տվյալներ
Տեսակտաճար
ԵրկիրԵգիպտոս Եգիպտոս
ՏեղագրությունԱգիլիկա կղզի
ՏարածաշրջանԱֆրիկա
Ներկա վիճակՅՈՒՆԵՍԿՕյի պահպանության տակ գտնվող հուշարձան
Մասն էNubian Monuments from Abu Simbel to Philae?
Ճարտարապետական նկարագրություն
ՀիմնադիրՏրայանոս կայսր
15 մետր
Երկարություն20 մետր
Լայնություն15 մետր
Գմբեթ0
Կոորդինատներ: 24°1′30.360000099994″ հս․ լ. 32°53′4.5600000999962″ ավ. ե. / 24.02510000002777701° հս․. լ. 32.884600000027774058° ավ. ե. / 24.02510000002777701; 32.884600000027774058

Տրայանոսի տաղավար (Եգիպտոս), առանց առաստաղի, բաց երկնքի տակ գտնվող հինավուրց տաճար, որը գտնվում է Ագիլիկա կղզում՝ Եգիպտոսի հարավային Հին Ասուանի ջրամբարի մոտ (Old Aswan Dam): Հին Եգիպտոսի ամենամեծ հուշարձաններից մեկը այսօր էլ կանգուն է։ Այն պայմանականորեն վերագրվում է հռոմեացի Տրայանոս կայսրին[1], ով էլ տվել է տաճարի ներկայիս զարդարանքները, չնայած նրան, որ որոշ փորձագետներ կարծում են, որ տաճարն ավելի հին կարող է լինել․ հնարավոր է, այն հիմնադրվել է Օգոստոս Օկտավիանոս կայսեր գահակալության ժամանակ[2][3]։ Կառույցը նախապես կառուցվել է Ֆիլի կղզու վրա, Ասուանի ջրամբարի ստորին հատվածի մոտ։ Այնուամենայնիվ, ավելի ուշ՝ 1960-ական թվականներին, ՅՈՒՆԵՍԿՕ-յի նախաձեռնությամբ այն տեղափոխվել է Ագիլիկա՝ Նիլի ջրերի բարձրացումից պահպանելու համար, որն էլ պայմանավորված էր Ասուանի ջրամբարի շինարարությամբ։


15x20 չափերով այս տաղավարն ունի 15․85 մետր բարձրություն՝ նպատակաուղղված «պաշտպանվելու Ֆիլի(Philae) կղզու Իսիդայի արևելյան ջրաբերուկներից»[3]։ Տաղավարի չորս կողմերի հինգ սյուներից յուրաքանչյուրը կրում է «տարբեր, հարուստ բարդ կառուցվածքային խոյակներ, որոնք հասնում են մինչև 2․10 մետր բարձրության» և որոնք, ի սկզբանե, «նախատեսված էին ձևավորել Բեսի քանդակների նմանությամբ՝ նման Ֆիլիում Արմանտում և Դենդերում գտնված տաճարների», չնայած, որ այս ձևավորումը երբեք էլ չի ավարտվել[3]։

Ջոն Բեսլի Գրինի կողմից արված ամենահին լուսանկարը։
Ֆիլի կղզու հնագույն տաճարը՝ նկարված Ֆրանսիս Ֆրայթի կողմից։1857 թվականից Շոտլանդիայի ազգային պատկերասրահի հավաքածւի մաս է կազմում։

Կառույցն այսօր առանց առաստաղի է[4], բայց նրա ներսի խոռոչների արխիտրավներից ենթադրվում է, որ տաղավարի առաստաղը, որը պատրաստված է եղել փայտանյութից, իրապես նախագծվել է հին ժամանակներում[3]։ 12․50 մետր երկարությամբ երեք՝ «հավանաբար եռանկյունաձև կապերը, որոնք իրենց մեջ՝ քարե ճարտարապետության ետնամասում ներառում են խութ, ունեցել են թեթև կամարաձև տանիք»[3]։ Այս կառույցը ներկայացնում է քարի և փայտի համադրության անսովոր օրինակ՝ Եգիպտոսի քարե տաճարների նույն կառուցվածքով[3]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Rutherford Ian (1998)։ «Island of the Extremity: Space, Language, and Power in the Pilgrimage Traditions of Philae»։ in Frankfurter David։ Pilgrimage and Holy Space in Late Antique Egypt։ Boston: Brill։ էջ 233 
  2. Redford Donald, ed. (2001)։ «Philae»։ The Oxford Encyclopedia of Ancient Egypt 3։ Oxford: Oxford University Press։ էջ 43։ ISBN 0-19-513823-6 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Arnold Dieter (1999)։ Temples of the Last Pharaohs։ Oxford: Oxford University Press։ էջեր 235–236։ ISBN 0-19-512633-5 
  4. Jas Elsner Jaś (1998)։ Imperial Rome and Christian Triumph: The Art of the Roman Empire։ Oxford: Oxford University Press։ էջ 134