Տրամաբանական-փիլիսոփայական տրակտատ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Տրամաբանական-փիլիսոփայական տրակտատ
Logisch-Philosophische Abhandlung
Tractatus title page 1922 Harcourt.png
ՀեղինակԼյուդվիգ Վիտգենշթայն
Տեսակգրավոր աշխատություն
Ժանրէսսե
Թեմափիլիսոփայություն
Բնօրինակ լեզուգերմաներեն
ԵրկիրFlag of Austria.svg Ավստրիա
Հրատարակման տարեթիվ1921
ԹարգմանիչFrank P. Ramsey? և Charles Kay Ogden?
Tractatus Logico-Philosophicus Վիքիպահեստում

Տրամաբանական-փիլիսոփայական տրակտատ, ՏՓՏ (գերմ.՝ Logisch-Philosophische Abhandlung), ավստրաանգլիացի փիլիսոփա Լյուդվիգ Վիտգենշթայնի կողմից կենդանության օրոք հրատարակած աշխատություններից խոշորագույնը: Համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ աշխատություններից մեկը:

Գիրքը լույս է տեսել գերմաներենով 1921 թվականին, առաջին անգամ թարգմանվել է անգլերեն 1922 թվականին Չարլզ Քեյ Օգդենի կողմից (Ֆրենկ Ռամսեյի մասնակցությամբ), հետո թարգմանվել է նաև Դ. Փիրսի և Բ. Մաքգիննեսի կողմից 1961 թվականի հրատարակման համար[1]:

Ստեղծման պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տրակտատը գրվել է Առաջին համաշխարհային պատերազմի ժամանակ ճակատային փիլիսոփայական նամակների հիման վրա[2], չնայած Տրակտատի մտահղացումը ծագել էր ավելի վաղ: Տրակտատի շատ առանցքային դրույթներ այս կամ այն աստիճանով ներկա են ճակատային օրագրերում: Տրակտատը առաջին անգամ հրատարակվել է Գերմանիայում 1921 թվականին:

Հիմնական դրույթներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տրակտատը կազմված է յոթ հիմնական դրույթներից և դրանց մեկնաբանություններից[1][3].

  1. Աշխարհը այն ամենն է, ինչը տեղ ունի
  2. Այն, ինչ տեղ ունի, ինչը փաստ է՝ այն ատոմար փաստերի գոյությունն է:
  3. Փաստերի տրամաբանական պատկերը միտքն է:
  4. Միտքը իմաստալից նախադասություն է:
  5. Նախադասությունը տարրական նախադասությունների իսկության ֆունկցիան է: (Տարրական նախադասությունը՝ ինքն իրենի իսկության ֆունկցիան է):
  6. Իսկության ֆունկցիայի ընդհանուր ֆորման է՝ [p, x, N(x)]: Դա նախադասության ընդհանուր ֆորման է:
  7. Այն բանի, որի մասին անհնար է խոսել, այդ բանի մասին հարկավոր է լռել:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Biletzki, Anat and Matar, Anat Ludwig Wittgenstein // The Stanford Encyclopedia of Philosophy.
  2. Տես՝ Людвиг Витгенштейн. Дневники 1914-1916. - М.: Канон+ОИ "Реабилитация". 2009.
  3. Logisch-Philosophische Abhandlung См. также: Logisch philosophische Abhandlung