Տրակտա

Տրակտա, նաև հայտնի էր որպես laganon, laganum կամ lagana (հին հուն․: λάγανον), հին հռոմեական^[1] և հունական խոհանոցների մի տեսակ խմոր էր։

Tracta-ն ինչ է եղել՝ հստակ հայտնի չէ^[2], քանի որ դրա պատրաստման մանրամասները լիարժեք չեն նկարագրվում^[3]։ Տարբեր ժամանակաշրջաններում այն կարող էր նշանակել տարբեր բաներ։^[3] Laganon/laganum-ը երբեմն եղել է թթխմորով հաց, երբեմն՝ բլիթ կամ ավելի ուշ՝ միգուցե մանրի ձև^[4]։

Tracta-ն հիշատակվում է Apicius-ում որպես խտացուցիչ հեղուկների համար։ Vehling-ի թարգմանության մեջ այն նկարագրվում է որպես «խմորեղենի կտոր, կլոր հաց կամ բուլկի, որը հարմար է այս նպատակի համար»^[5]։ Perry-ն այն համեմատում է նավաստիների բլիթի (ship's biscuit) հետ^[6]։

Այն հիշատակվում է նաև Կատոն Ավագի placenta (շերտավոր պանրով կարկանդակ) բաղադրատոմսում՝ շերտավորված պանրով^[7]։

Աթենեոսի Deipnosophistae աշխատությունում նշվում է καπυρίδια անունով մի կարկանդակ, որը հայտնի էր որպես τράκτα և պատրաստվում էր հացաբլիթի խմորով, բայց ուներ այլ թխման մեթոդ^[8]։

Որոշ հեղինակներ tracta-ն կապում են իտալական լազանյայի հետ^[9], քանի որ այն հենց lasagna բառի ծագումն է^[10], բայց մեծ մասը կարծում է, որ այն մանրի տեսակ չի եղել^[6]^[11]։

Ժամանակակից հունական խոհանոցում lagana անունով թթխմորով թխված հաց կա, սակայն անհայտ է, թե երբ է այս անվանումը սկսել կիրառվել թթխմորով հացի համար։

Ծանոթագրություններ

↑ τρακτὸς, τρακτόν "ձգված կամ գլորված խմորեղեն", Henry George Liddell, Robert Scott, A Greek-English Lexicon, on Perseus
↑ Charles Perry, "What was tracta?", Petits Propos Culinaires 12:37-9 (1982) and a note in 14
1 2 Andrew Dalby, Food in the Ancient World from A to Z, 1135954224, s.v. 'Pastry', p. 251
↑ Andrew Dalby, Food in the Ancient World from A to Z, 1135954224, s.v. 'Pasta', p. 251
↑ Joseph Dommers Vehling, editor and translator, Cookery and dining in imperial Rome (1936, reprinted 1977), p. 127
1 2 Charles Perry, "Old Non-Pasta", Los Angeles Times March 05, 1997
↑ Cato the Elder. «De Agricultura»., section 76
↑ Athenaeus, Deipnosophistae 3:79
↑ Serventi, Silvano; Sabban, Françoise (2013 թ․ օգոստոսի 13). Pasta: The Story of a Universal Food. Columbia University Press. էջեր 15–18. ISBN 9780231519441.
↑ Vocabolario Etimologico Pianigiani, 1907, s.v. lasagna
↑ Clifford A. Wright, "The History of Macaroni"

[1] τρακτὸς, τρακτόν "ձգված կամ գլորված խմորեղեն", Henry George Liddell, Robert Scott, A Greek-English Lexicon, on Perseus

[perry-2] Charles Perry, "What was tracta?", Petits Propos Culinaires 12:37-9 (1982) and a note in 14

[dalby-3] 1 2 Andrew Dalby, Food in the Ancient World from A to Z, 1135954224, s.v. 'Pastry', p. 251

[4] Andrew Dalby, Food in the Ancient World from A to Z, 1135954224, s.v. 'Pasta', p. 251

[5] Joseph Dommers Vehling, editor and translator, Cookery and dining in imperial Rome (1936, reprinted 1977), p. 127

[perry2-6] 1 2 Charles Perry, "Old Non-Pasta", Los Angeles Times March 05, 1997

[7] Cato the Elder. «De Agricultura»., section 76

[8] Athenaeus, Deipnosophistae 3:79

[9] Serventi, Silvano; Sabban, Françoise (2013 թ․ օգոստոսի 13). Pasta: The Story of a Universal Food. Columbia University Press. էջեր 15–18. ISBN 9780231519441.

[10] Vocabolario Etimologico Pianigiani, 1907, s.v. lasagna

[11] Clifford A. Wright, "The History of Macaroni"

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]