Տու-154-ի վթար Սանկտ Պետերբուրգում

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Տու-154-ի վթար Սանկտ Պետերբուրգում
Ընդհանուր տեղեկություններ
Տեսակավիապատահար
Օդանավ

Տու-154-ի վթար Սանկտ Պետերբուրգում, Աերոֆլոտ ավիաընկերության Տու-154Մ մարդատար ինքնաթիռի ավիացիոն վթարը, որը տեղի է ունեցել 2008 թվականի հունիսի 30-ին՝ երկուշաբթի, Սանկտ Պետերբուրգի Պուլկովո օդանավակայան-ում: Տվյալ պատահարի ժամանակ զոհեր չեն եղել։

Ինքնաթիռ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գործարանային 89A825 (սերիական՝ 0825) համարով Տու-154Մ-ը թողարկվել է Կույբիշևի ավիացիոն գործարանում 1990 թվականին: Ինքնաթիռը փոխանցել են ԽՍՀՄ քաղաքացիական ավիացիայի նախարարությանը, որը նրան տվել է CCCP-85667 հաշվառման համարը և ուղարկել Մագադանի քաղաքացիական ավիացիայի վարչության Առաջին միացյալ ավիացիոն ջոկատ, որտեղ փետրվարի 8-ից սկսեց շահագործվել: 1994 թվականին՝ Մագադանի ավիաջոկատի՝ Մավիալ ավիաընկերության վերակազմավորվելուց հետո, 85667 համարի ինքնաթիռն անցավ վերջինիս հավաքակայան: 2002 թվականին EP-LCD համարով ինքնաթիռը վարձակալությամբ տրվեց Քիշ Էյր իրանական ավիաընկերությանը, իսկ 2004 թվականին՝ RA-85667 համարով կրկին վարձակալությամբ տրվեց Վլադիվոստոկ Ավիա ընկերությանը, որից հետո 2005 թվականին վերադարձավ Մավիալ: 2007 թվականի մարտի 19-ին օդանավը ձեռք բերեց Աերոֆլոտ ընկերությունը: Արժե նշել, որ սա Աերոֆլոտի այն երկու ինքնաթիռներից մեկն էր, որին թույլատրվել էր թռչել ԱՄՆ[1]:

Վթար[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ինքնաթիռն իրականացնում էր ներքին Սանկտ Պետերբուրգ-Մոսկվա SU-846 չվերթը: Նրա անձնակազմը բաղկացած էր 9 անձից, հրամանատարն էր Ս. Եպրինցևը: Օդանավում կար 103 ուղևոր՝ ներառյալ 2 երեխա: Ժամը 15:48-ին արդեն սկսված էր թռիչքը, երբ 60կմ/ժ արագության ժամանակ ինքնաթիռի անձնակազմը զգաց ուժգին հարված, որից հետո առաջին (ձախ) շարժիչի արագությունն ընկավ մինչև զրո: Զգալով շարժիչի խափանումը՝ անձնակազմն անմիջապես ընդհատեց թռիչքը[2][3]:

Д-30КУ-154 (գործարանային համար՝ 03059338912424) ձախ շարժիչի ստուգման ժամանակ հայտնաբերվեց, որ նոմինալ ռեժիմ դուրս գալուց նրա մեջ կոտրվել է առաջին աստիճանի ցածր ճնշման ճնշակ 40-01-577 սկավառակը[3]: Շնորհիվ այն բանի, որ ժամանակին գործեց հրդեհաշիջման ավտոմատ համակարգը, շարժիչի խափանման ժամանակ հրդեհ չբռնկվեց: Ինքնաթիռում գտնվող 112 անձանցից ոչ ոք չտուժեց․ ինքնաթիռը տեղափոխեցին Պուլկովո օդանավակայանի պահեստ[2]:

Ապահովագրական վճարներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

85667 համարի ինքնաթիռն ապահովագրված էր «Մոսկվա» («Մոսկվա ԱԸ» ԲԲԸ) ընկերության կողմից և «վնասի» դեպքում պետք է ստանար 1 315 364 ԱՄՆ դոլար, որն այն ժամանակվա փոխարժեքով կազմում էր 42 196 482 ռուբլի 51 կոպեկ: Ինքնաթիռի վերանորոգման արժեքը, ըստ 2008 թվականի սեպտեմբերին կատարված գնահատման, պետք է կազմեր 43 000 000 ռուբլի, իսկ բոլոր հաշվարկները կատարելուց հետո նրա ընդհանուր արժեքը, ներառյալ Սանկտ Պետերբուրգից Սամարա տեղափոխելը՝ կազմեց 69 306 319 ռուբլի 64 կոպեկ: Այսպիսով, վերանորոգման արժեքը զգալիորեն գերազանցում էր ապահովագրական վճարները, դրա համար ինքնաթիռի վերանորոգումը համարվեց տնտեսապես աննպատակահարմար[3]: 2009 թվականի օգոստոսին տվյալ Տու-154-ը հանձնվեց որպես մետաղի ջարդոն[1]:

Պատճառներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Д-30КУ-154 շարժիչի ցածր ճնշման ճնշակ

«Օդային տրանսպորտով թռիչքների անվտանգություն» պետական կենտրոն դաշնային պետական հաստատությունը ուսումնասիրեց կոտրված 40-01-577 սկավառակը և 2008 թվականի հոկտեմբերի 21-ին տվեց № 9297 И/103 եզրակացությունը, համաձայն որի՝ սկավառակի կոտրվելն ուներ բազմափուլային հոգնածային բնույթ: Հայտնաբերվեցին բազմաթիվ օջախներ մակերևույթի մոտ, որոնք գտնվում էր անկյան շրջանում և առաջացել էին թիակի տակի փոսիկի և սկավառակի օղագոտու հետևի ճակատի միջոցով: Շարժիչի աշխատանքի ժամանակ առաջացած թիակների բարձր հաճախականության տատանումները և սկավառակի ցածր հաճախականության տատանումները ծնել են սկավառակի սեփական տատանումները, որն արդյունքում ստեղծել է պարբերական ծանրաբեռնվածություն, որն էլ իր հերթին հանգեցրել է հոգնածային ճաքերի առաջացման: Հետազոտությունները ցույց տվեցին, որ փլուզման գոտում եղել է մնացորդային լարումների բարձր մակարդակ՝ պահպանված մանրաթելային կառուցվածքի պատճառով, ինչը նշանակում է սկավառակի նյութը գտնվել է բավականին զգայուն շահագործման ժամանակ բեռնվածությունների պայմանների նկատմամբ, ինչի արդյունքում ձևավորվել են զգալի երկարություն ունեցող գերփխրուն փլուզման գոտիներ՝ երեսակային ռելիեֆի տեսքով: Այսինքն՝ սկավառակի նյութը եղել է բավականին փխրուն[3]:

2008 թվականի դեկտեմբերի 23-ին հաստատվել է վերջնական հաշվետվությունը, համաձայն որի՝ առաջին աստիճանի ցածր ճնշման ճնշակի սկավառակի կոտրվելը, որը հանգեցրել է լուրջ ավիացիոն պատահարի, եղել է ոչ թե շահագործման կանոնների խախտման հետևանք, այլ կոնստրուկցիոն-արտադրական թերություն, այսինքն՝ առաջացել է շարժիչ արտադրող գործարանի՝ «Սատուրն» գիտա-արտադրական միավորման մեղքով[3]:

Հետևանքներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սանկտ Պետերբուրգի պատահարից հետո «Աերոֆլոտ» ավիաընկերությունը որոշում կայացրեց 2008 թվականի վերջին եռամսյակից շահագործումից դուրս բերել իր հավաքակայանում մնացած բոլոր Տու-154 ինքնաթիռները՝ դրանք փոխարինելով Airbus A320 ընտանիքի ինքնաթիռներով․ փոխարինումներն ավարտվեցին 2010 թվականին[4]:

2011 թվականի մարտին Տու-154 ինքնաթիռների մի քանի միջադեպերից և պատահարներից հետո (օրինակ՝ Դոմոդեդովոյում և Իժմեում) վթարային վայրէջքները) Ռուսավիացիան առաջարկեց 2011 թվականի հունիսից ժամանակավորապես դադարեցնել Տու-154Մ մոդելի ինքնաթիռների շահագործումը մինչև կվերացվեն երեք հիմնական թերությունները, այն է՝ ակումուլյատորի անսարք վիճակի ազդանշանի բացակայությունը, վառելիքի փոխներարկման պոմպերի անջատված վիճակի ազդանշանի բացակայությունը, ինչպես նաև Д-30КУ-154 առանձին շարժիչների առաջին աստիճանի ցածր ճնշման ճնշակի սկավառակի հոգնածային ճաքերի առաջացման խնդիրը[5]: Ու եթե առաջին երկու բարելավումները մասնագետները համարեցին անիմաստ, ապա երրորդը որակեցին շատ բարդ[6]: Ըստ ունեցած տվյալների՝ 2015 թվականի սկզբի դրությամբ ռուսական ավիաընկերություններից Տու-154 ինքնաթիռներ շահագործում է միայն Ալռոսան (RA-85684 և RA-85757) և Գազպրոմ ավիան (RA-85625 և RA-85778)[7]։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 «Туполев Ту-154М RA-85667 а/к Аэрофлот - Российские Авиалинии - карточка борта» (ռուսերեն)։ russianplanes.net։ Վերցված է 2014-07-18 
  2. 2,0 2,1 «Вылет самолета Ту-154 из Петербурга был отменен из-за разрушения двигателя» (ռուսերեն)։ Последний полет։ 2008-07-01։ Վերցված է 2014-07-18 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 «Решение от 25 марта 2011 года По делу № А40-98299/2009» (ռուսերեն)։ Арбитражный суд г. Москвы։ Վերցված է 2015-05-05 
  4. Сергей Кривчиков. «Аэрофлот» приступает к списанию Ту-154(ռուս.) // Взлёт. — 2008. — № 9 (45). — С. 16.
  5. Сороковая Екатерина (2011-03-11)։ «Росавиация рекомендует авиакомпаниям приостановить полеты Ту-154М» (ռուսերեն)։ Авиатранспортное обозрение։ Վերցված է 2015-05-09 
  6. Синицкий Алексей (2011-03-12)։ «Приостановка полетов Ту-154М: если нет головы, лампочка не поможет» (ռուսերեն)։ Авиатранспортное обозрение։ Վերցված է 2015-05-09 
  7. «Поиск летающих Ту-154» (ռուսերեն)։ russianplanes.net։ Վերցված է 2015-05-09 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]