Տոմիսլավ Նիկոլիչ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Տոմիսլավ Նիկոլիչ
Tomislav Nikolić official portrait.jpg
 
Կուսակցություն՝ Serbian Radical Party? (2008), Serbian Progressive Party? (2012), People's Radical Party? (1991), անկախ քաղաքական գործիչ և Հարավսլավիայի կոմունիստների միություն (1990)
Գիտական աստիճան՝ մագիստրոս
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ
Ազգություն սերբ
Դավանանք Սերբ ուղղափառ եկեղեցի
Ծննդյան օր փետրվարի 15, 1952(1952-02-15)[1][2] (69 տարեկան)
Ծննդավայր Կարգուևաց, Սերբիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն, ՀՍՖՀ
Քաղաքացիություն Flag of Yugoslavia (1946-1992).svg ՀՍՖՀ, Flag of Yugoslavia (1992–2003); Flag of Serbia and Montenegro (2003–2006).svg Սերբիա և Մոնտենեգրո և Flag of Serbia.svg Սերբիա
Ամուսին Dragica Nikolic?
Զավակներ Ռադոմիր Նիկոլիչ
 
Կայք՝ tomislavnikolic.org
 
Ինքնագիր Signature Tomislav Nikolic.png
 
Պարգևներ

Փառքի շքանշան, «Վաստակի համար» 1-ին աստիճանի շքանշան (Ուկրաինա), Բարեկամության շքանշան, Խոսե Մարտի շքանշան, Փրկչի շքանշանի Մեծ խաչ, Ազգերի բարեկամության շքանշան, 1-ին աստիճանի Դոստիկ շքանշան, Դոմ Հենրի մանկան մեծ խաչ, անվանական հրազեն, National Order of Merit?, Մակարիոս III-ի շքանշան և Ինֆանտ դոն Էնրիկեի շքանշանի մեծ շղթա

Տոմիսլավ Նիկոլիչ (սերբ.՝ Томислав Николић, փետրվարի 15, 1952(1952-02-15)[1][2], Կարգուևաց, Սերբիայի Սոցիալիստական Հանրապետություն, ՀՍՖՀ), սերբ պետական գործիչ, Սերբիայի նախագահը 2012 թվականի մայիսի 31-ից մինչև 2017 թվականի մայիսի 31-ը[3]։

Մինչև 2008 թվականի սեպտեմբերի 7-ը եղել է ծայրահեղ ազգայնական սերբական արմատական կուսակցության փոխնախագահը, որը փաստացի գլխավորել է, քանի որ նրա նախագահ Վոիսլավ Շեշելը Հաագայի տրիբունալում էր: 2008 թվականից մինչև 2012 թվականը եղել է պահպանողական Սերբական առաջադիմական կուսակցության առաջնորդ: 2012 թվականի մայիսի 20-ին Երկրորդ փուլում ընտրվել Է Սերբիայի նախագահ։

2014 թվականին ՀՀ նախագահի հրամանագրով պարգևատրվել է Փառքի շքանշանով[4]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վաղ տարիներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տոմիսլավ Նիկոլիչը ծնվել է 1952 թվականի փետրվարի 15-ին Հարավսլավիայի Դաշնային Ժողովրդական Հանրապետության Սերբական Կրագուևաց քաղաքում[5] (1963 թվականից՝ Հարավսլավիայի Սոցիալիստական Ֆեդերատիվ Հանրապետություն)[6][7]։ Հայրը՝ Ռադոմիրը, զինագործ է աշխատել գործարանում, իսկ Ժիվադինի մայրը՝ Ջոկովիչը, տնային տնտեսուհի է եղել։

Կրթություն և գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նույն քաղաքում նա ավարտել է տեխնիկական ուսումնարանի շինարարական բաժինը[8], ստանալով ինժեներ-շինարար մասնագիտություն[9][10], իսկ հետո ընդունվել է Իրավագիտության ֆակուլտետ, սակայն այն թողել է 1971 թվականին[8][11]։

1971 թվականից Նիկոլիչն աշխատել է «սոցիալիզմի շինհրապարակներում», զբաղվել է ճանապարհների և թունելների շինարարությամբ[8][8][10]։ 1978-1990 թվականներին նա գլխավորել Է «22 դեկտեմբեր» («22.decembar»)  ընկերության ներդրումային ստորաբաժանումը Կրագուեվացում, իսկ 1990-1992 թվականներին եղել է քաղաքի Կոմունալ ծառայության տեխնիկական տնօրեն[11]։

Մինչև 1992 թվականը աշխատել է շինհրապարակներում և շինարարական կազմակերպություններում։

Քաղաքական գործունեություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քաղաքականությամբ սկսել է զբաղվել քաղաքական ճգնաժամի և Հարավսլավիայի փլուզման ժամանակ, երբ սկզբում մտել Է Ժողովրդական Արմատական կուսակցության կազմի մեջ։ Արագ դարձել է ԱՌՆ նախագահի առաջին տեղակալ։ 1992 թվականին ընտրվել է խորհրդարան, որտեղ գլխավորել է ռադիկալների պատգամավորական խումբը։ 1998 թվականին զբաղեցրել Է Սերբիայի փոխվարչապետի, իսկ 1999 թվականին՝ Հարավսլավիայի Միութենական Հանրապետության վարչապետի տեղակալի պաշտոնը։

Մասնակցությունը նախագահական ընտրություններին[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մասնակցել է 2000 թվականի արտահերթ նախագահական ընտրություններին, որի ընթացքում երրորդ տեղն Է զբաղեցրել Սլոբոդան Միլոշևիչից և Վոյիսլավ Կոշտունիցայից հետո՝ հավաքելով ձայների 5,79 %-ը: Նախագահական ընտրություններում առաջին փուլում հավաքել է 30,6 %, երկրորդում՝ 45,4 %՝ զիջելով Բորիս Տադիչին։ 2007 թվականի մայիսի 8-ին ընտրվել Է Սերբիայի ժողովրդական Սկուպշչինայի՝ խորհրդարանի խոսնակ, սակայն արդեն մայիսի 13-ին ձևավորվել է եվրոպամետ կոալիցիան, և Նիկոլիչը հրաժարական է տվել:

2008 թվականի նախագահական մրցավազքում կրկնվել է 2004 թվականի իրավիճակը։ Նիկոլիչն առաջին փուլում հավաքել է 40 %, սակայն երկրորդ փուլում կրկին զիջել է Տադիչին՝ 47,97 % արդյունքով:

2008 թվականի սեպտեմբերի 7-ին Նիկոլիչը հրաժարական էր տվել Սերբական Արմատական կուսակցության փոխնախագահի պաշտոնից՝ իր կուսակիցների հետ տարաձայնությունների պատճառով, որոնք կապված էին ապրիլի վերջին ԵՄ-ի և Սերբիայի կառավարության միջև ստորագրված կայունության և Ասոցացման համաձայնագրի վավերացման համար Սկուպշչինում քվեարկության հարցի հետ[12]։ Նույն թվականի հոկտեմբերի 21-ին ստեղծել է իր կուսակցությունը՝ Սերբական առաջադիմությունը և դարձել նրա առաջնորդը։

Սերբիայի նախագահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2012 թվականի նախագահական ընտրություններում առաջին փուլում հավաքել է 24,99 %՝ զիջելով Բորիս Տադիչին, սակայն երկրորդ փուլում հաղթել է տոգոյին՝ հավաքելով ձայների 49,4 %-ը, և ընտրվել Է Սերբիայի նախագահ:

2015 թվականին Երևան է ժամանել Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին նվիրված միջոցառումներին մասնակցելու նպատակով[13]։

Սերբիայում 2017 թվականի ապրիլի 2-ին կայացած նախագահական ընտրություններին չի մասնակցել Սերբական առաջադիմական կուսակցության աջակցությունը կորցնելու պատճառով:

Անձնական կյանք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ամուսնացած է, ունի երկու որդի։

Տիրապետում է ռուսերեն լեզվին։

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Մակարիոս III կարգի շղթա (Կիպրոս, 2013 թվականի հունվարի 13)[14]
  • «Վաստակի համար» 1-ին աստիճանի շքանշան (Ուկրաինա, 2013 թվականի հունիսի 6), ուկրաինա-սերբական միջպետական հարաբերությունների զարգացման գործում ունեցած ակնառու անձնական ավանդի համար[15]։
  • «Անվանական հրազեն» (Ուկրաինա)[16]
  • Փառքի շքանշան (Հայաստան, 2014 թվականի հոկտեմբերի 11), Հայաստան կատարած այցի և հայ-սերբական ավանդական բարեկամության հիշատակման կապակցությամբ[17]։
  • Փրկչի շքանշան (Հունաստան, 2013 թվականի հունիսի 18)[18]
  • Կոնստանտին Սուրբ թագավորի շքանշան (Սերբիայի Ուղղափառ Եկեղեցի, 2013 թվական)[19]
  • Սուրբ Նիկոլայ Լելիչսկու շքանշան (Սերբիայի Ուղղափառ Եկեղեցու Վալևայի թեմ, 2014 թվական)[20]
  • Խոսե Մարտի շքանշան (Կուբա, 2015 թվականի մայիսի 19)[21]
  • Ուղղափառ ժողովուրդների միասնության միջազգային հիմնադրամի մրցանակ (2016 թվականի մարտի 9)[22]
  • Ազգային արժանիքների շքանշան (Ալժիր, 2016 թվականի մայիսի 17)[23]
  • Դոստիկ I աստիճանի շքանշան (Ղազախստան, 2016 թվականի օգոստոսի 17), Ղազախստանի Հանրապետության և Սերբիայի Հանրապետության միջև համակողմանի հարաբերությունների զարգացման գործում ներդրած հսկայական ավանդի համար[24][25]
  • Ինֆանտ Դոն Էնրիկեի շքանշանի մեծ շղթա (Պորտուգալիա, 2017 թվականի հունվարի 25)[26]
  • Ժողովուրդների բարեկամության շքանշան (Բելառուս, 2017 թվականի մայիսի 5), Բելառուսի Հանրապետության և Սերբիայի Հանրապետության միջև խաղաղության, բարեկամական հարաբերությունների և համագործակցության ամրապնդման գործում ներդրած նշանակալի ավանդի համար[27][28]
  • Բարեկամության շքանշան (Ռուսաստան, 2017 թվականի մայիսի 30), Ռուսաստանի Դաշնության և Սերբիայի Հանրապետության միջև ռազմավարական գործընկերության և բարեկամական կապերի ամրապնդման գործում անձնական մեծ ներդրման համար[29]
  • Սերբիայի Հանրապետության շքանշան ժապավենով (Սերբիայի Հանրապետություն, Բոսնիա և Հերցեգովինա, 2018 թվականի հունվարի 9), Սերբիայի Հանրապետության, Սերբիայի Հանրապետության և այլ պետությունների միջև համագործակցության և քաղաքական հարաբերությունների զարգացման և ամրապնդման գործում առանձնահատուկ ծառայությունների, ինչպես նաև Սերբիայի Հանրապետության հաստատման և հետպատերազմյան զարգացման գործում առավել լայն նշանակություն ունեցող ակնառու ավանդի համար

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Munzinger Archiv (գերմ.) — 1913.
  2. 2,0 2,1 Энциклопедия Брокгауз (գերմ.)
  3. Тадич признал своё поражение на президентских выборах в Сербии
  4. Տ. ՆԻԿՈԼԻՉԻՆ ՓԱՌՔԻ ՇՔԱՆՇԱՆՈՎ ՊԱՐԳԵՎԱՏՐԵԼՈՒ ՄԱՍԻՆ
  5. Томислав Николич. — Srpska.Ru, 31.12.2007
  6. Политическая история Сербии и Черногории. — Association Franco-Slave des Etudiants 92 (afse92.com)
  7. Сербия и Черногория. — Всемирный исторический проект (whp057.narod.ru), 08.06.2006
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 Биляна Чпаяк. Политический портрет: Томислав Николич. — Politika.co.yu (пер. Srpska.Ru), 21.05.2007
  9. Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ <ref> պիտակ՝ srpska2 անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում:
  10. 10,0 10,1 Константин Качалин. Человек, которого боится Европа. — Родная газета, 11.06.2004. — № 22 (57)
  11. 11,0 11,1 Tomislav Nikolic. — B92, 21.01.2008
  12. Николич ушел из Сербской радикальной партии // Взгляд
  13. В мире вспоминают жертв геноцида армян в Османской империи
  14. Serbian, Cypriot leaders exchange state decorations
  15. Указ Президента України № 318/2013 від 6 червня 2013 року «Про нагородження Т.Ніколича орденом „За заслуги“» Archived 2013-06-10 at the Wayback Machine.(ուկր.)
  16. Указ Президента Украины № 332/2013 от 15 июня 2013 г.
  17. ՀՀ Նախագահի հրամանագրերը — Փաստաթղթեր — Հայաստանի Հանրապետության Նախագահ պաշտոնական կայք
  18. Press Online :: Politika :: Predsednik Nikolić ponovo odlikovan!
  19. Podelom ordena Svetog Cara Konstantina završena liturgija povodom jubileja Milanskog edikta
  20. Tomislavu Nikoliću uručen orden za trud i brigu o Srbiji
  21. Nikolić dobio najviše odlikovanje na Kubi | N1 Srbija
  22. Високо одликовање председнику Томиславу Николићу
  23. «President Bouteflika decorated with Order of Republic of Serbiа»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2016-08-08-ին։ Վերցված է 2016-09-28 
  24. Указ Президента Республики Казахстан от 17 августа 2016 года № 306 «О награждении орденом «Достық» І степени Томислава Николича»
  25. Встреча с Президентом Республики Сербия Томиславом Николичем
  26. «Serbian and Portuguese presidents exchange decorations - - on B92.net»։ B92.net (անգլերեն)։ Վերցված է 2017-01-26 
  27. Указ Президента Республики Беларусь от 5 мая 2017 года № 148 «О награждении»
  28. Александр Лукашенко наградил президента Сербии орденом Дружбы народов
  29. Указ Президента Российской Федерации от 30 мая 2017 года № 251 «О награждении орденом Дружбы Президента Республики Сербии Николича Т.»

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]