Jump to content

Տիքոնիոս

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Տիքոնիոս
Ծնվել է4-րդ դար
Մահացել է390[1]
ՔաղաքացիությունՀին Հռոմ
ԵրկերExpositiones diversarum causarum?, De bello intestino? և Liber regularum?
Մասնագիտությունաստվածաբան և գրող

Տիքոնիոս (լատիներեն՝ Tychonius, 4-րդ դար - 390[1]), IV դարի հայտնի հռոմեական քրիստոնյա աստվածաբան, եկեղեցական գրող և մեկնաբան, ով առանձնացավ աղմկահարույց նեոպլատոնական-միստիկական ուղղվածությամբ և աստվածաշնչյան տեքստերի խորհրդանշական մեկնության համակարգի ստեղծմամբ։ Նա առավել հայտնի է իր «Յոթ կանոններով» (septem regulae), որոնք հանդիսանում են աստվածաշնչյան մեկնության սկզբունքներ՝ միախառնումով գրավական, բարոյական և խորհրդաբանական մոտեցումներ՝ պահպանելով եկեղեցական ավանդույթները։[2][3][4][5][6]

Տիքոնիոսը գործում էր Հռոմեական Աֆրիկայի շրջանում (այժմյան Թունիսի տարածք), և նրա մոտեցումը մեծ ազդեցություն ունեցավ հին ժամանակների եկեղեցական մեկնաբանների և աստվածաբանների աշխատանքի վրա, այդ թվում՝ ավագ հայրերից՝ Օգոստինոսից։

  1. Տիրոջ և Նրա մարմնի մասին (լատիներեն՝ de Domino et corpore Eius), քննարկում է այն աստվածաշնչյան խոսքերը, որտեղ եկեղեցին ներկայացվում է որպես Հիսուս Քրիստոսի մարմինը։ Տիքոնիոսն ասում է, որ եթե պատմության մեջ խոսքը հակասում է Նրա աստվածությանը կամ սրբությանը, ապա պետք է հասկանալ ոչ թե Քրիստոսի անձին, այլ Նրա հետևորդների համայնքին։
  2. Տիրոջ մարմնի բաժանման մասին (լատիներեն՝ de Domine corpore bipartito), այս կանոնը հաստատում է, որ ցանկացած առարկա կամ հասկացություն կարող է ունենալ երկակի բարոյական բնույթ։
  3. Հայտնություններից և Օրենքից (լատիներեն՝ De promissis et lege), կանոնն ընդգծում է երկու օրենքների տարբերությունը՝ մարդկային օրենքն ու Աստվածային Օրենքը։ Պողոսի դրական արտահայտությունները վերաբերում են Աստվածային Օրենքին, իսկ բացասականները՝ մարդկային օրենքի անկարողությանը փրկության գործում։
  4. Մասերի և ամբողջի մասին (լատիներեն՝ De specie et genere), այս կանոնը նշում է, որ աստվածաշնչյան լեզվում հաճախ միահյուսվում է գաղափարը և դրա ներկայացնողը։
  5. Ժամանակների մասին (լատիներեն՝ De temporibus), կանոնն ձգտում է բացատրել աստվածաշնչյան թվերի տարբերությունները։
  6. Կրկնությունների մասին (լատիներեն՝ De recapitulatione), այս կանոնը ներկայացնում է «վերակրկնության» տեսությունը, ըստ որի հաջորդող իրադարձություններ կամ պատկերներ չեն ներկայացնում քրոնոլոգիական հաջորդականություն, այլ նույն իրադարձությունը՝ տարբեր կողմերից։
  7. Անալոգիական կանոն, նման է առաջինին, վերաբերում է Աստվածաշնչի առակներին և մետաֆորներին, որոնք չեն առնչվում Հիսուս Քրիստոսի անձին։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]