Տիքոնիոս
Արտաքին տեսք
| Տիքոնիոս | |
|---|---|
| Ծնվել է | 4-րդ դար |
| Մահացել է | 390[1] |
| Քաղաքացիություն | Հին Հռոմ |
| Երկեր | Expositiones diversarum causarum?, De bello intestino? և Liber regularum? |
| Մասնագիտություն | աստվածաբան և գրող |
Տիքոնիոս (լատիներեն՝ Tychonius, 4-րդ դար - 390[1]), IV դարի հայտնի հռոմեական քրիստոնյա աստվածաբան, եկեղեցական գրող և մեկնաբան, ով առանձնացավ աղմկահարույց նեոպլատոնական-միստիկական ուղղվածությամբ և աստվածաշնչյան տեքստերի խորհրդանշական մեկնության համակարգի ստեղծմամբ։ Նա առավել հայտնի է իր «Յոթ կանոններով» (septem regulae), որոնք հանդիսանում են աստվածաշնչյան մեկնության սկզբունքներ՝ միախառնումով գրավական, բարոյական և խորհրդաբանական մոտեցումներ՝ պահպանելով եկեղեցական ավանդույթները։[2][3][4][5][6]
Տիքոնիոսը գործում էր Հռոմեական Աֆրիկայի շրջանում (այժմյան Թունիսի տարածք), և նրա մոտեցումը մեծ ազդեցություն ունեցավ հին ժամանակների եկեղեցական մեկնաբանների և աստվածաբանների աշխատանքի վրա, այդ թվում՝ ավագ հայրերից՝ Օգոստինոսից։
Ուսմունք
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- Տիրոջ և Նրա մարմնի մասին (լատիներեն՝ de Domino et corpore Eius), քննարկում է այն աստվածաշնչյան խոսքերը, որտեղ եկեղեցին ներկայացվում է որպես Հիսուս Քրիստոսի մարմինը։ Տիքոնիոսն ասում է, որ եթե պատմության մեջ խոսքը հակասում է Նրա աստվածությանը կամ սրբությանը, ապա պետք է հասկանալ ոչ թե Քրիստոսի անձին, այլ Նրա հետևորդների համայնքին։
- Տիրոջ մարմնի բաժանման մասին (լատիներեն՝ de Domine corpore bipartito), այս կանոնը հաստատում է, որ ցանկացած առարկա կամ հասկացություն կարող է ունենալ երկակի բարոյական բնույթ։
- Հայտնություններից և Օրենքից (լատիներեն՝ De promissis et lege), կանոնն ընդգծում է երկու օրենքների տարբերությունը՝ մարդկային օրենքն ու Աստվածային Օրենքը։ Պողոսի դրական արտահայտությունները վերաբերում են Աստվածային Օրենքին, իսկ բացասականները՝ մարդկային օրենքի անկարողությանը փրկության գործում։
- Մասերի և ամբողջի մասին (լատիներեն՝ De specie et genere), այս կանոնը նշում է, որ աստվածաշնչյան լեզվում հաճախ միահյուսվում է գաղափարը և դրա ներկայացնողը։
- Ժամանակների մասին (լատիներեն՝ De temporibus), կանոնն ձգտում է բացատրել աստվածաշնչյան թվերի տարբերությունները։
- Կրկնությունների մասին (լատիներեն՝ De recapitulatione), այս կանոնը ներկայացնում է «վերակրկնության» տեսությունը, ըստ որի հաջորդող իրադարձություններ կամ պատկերներ չեն ներկայացնում քրոնոլոգիական հաջորդականություն, այլ նույն իրադարձությունը՝ տարբեր կողմերից։
- Անալոգիական կանոն, նման է առաջինին, վերաբերում է Աստվածաշնչի առակներին և մետաֆորներին, որոնք չեն առնչվում Հիսուս Քրիստոսի անձին։
Տես նաև
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]Ծանոթագրություններ
[խմբագրել | խմբագրել կոդը]- 1 2 Deutsche Nationalbibliothek Record #118757482 // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
- ↑ https://www.ccel.org/ccel/schaff/anf04.html
- ↑ https://books.google.com/books?id=Cl6oDwAAQBAJ&pg=PA202
- ↑ https://books.google.com/books?id=qWZzBAAAQBAJ&pg=PA56
- ↑ https://books.google.com/books?id=4CGCDwAAQBAJ&pg=PA153
- ↑ https://www.jstor.org/stable/3267603