Տեսակարար ջերմունակություն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Молекулы имеют внутреннюю структуру, образованную атомами, которые могут совершать колебания внутри молекул. Кинетическая энергия, запасённая в этих колебаниях, отвечает не только за температуру вещества, но и за его теплоёмкость
Նյութի մոլեկուլների և ատոմների կինետիկ էներգից է կախված մարմնի ջերմաստիճանը և տեսակարար ջերմունակությունը

Տեսակարար ջերմունակություն, միավոր զանգվածի ջերմունակություն։ Տեսակարար ջերմունակությունը հավասար է ջերմունակության և զանգվածի հարաբերությանը։ Ֆիզիկական մեծություն է ,որը ցույց է տալիս, թե որքան ջերմաքանակ է անհրաժեշտ մեկ կիլոգրամ նյութը մեկ աստիճանով տաքացնելու համար[1]։ Միավորների Միջազգային Համակարգում (ՄՀ) չափվում է Ջ/(կգ·Կ)[2] (ջոուլ բաժանած կիլոգրամ անգամ կելվին) միավորով։ Երբեմն օգտագործվում է արտահամակարգային միավոր կալ/(կգ․°C) և այլն։

Տեսակարար ջերմունակությունը սովորաբար նշանակովում է c կամ С ՝ հաճախ ինդեքսով։

Տեսակարար ջերմունակության արժեքի վրա ազդում է նյութի սկզբնական ջերմաստիճանը և այլ ջերմադինամիկական պարամետրերից։ Օրինակ․ջրի ջերմունակության հաշվումը կտա տարբեր արդյունէներ,եթե չափեն այն 20 կամ 60 աստիճանում։ Տարբեր կստացվի նաև այն դեպքերում, երբ չափվում է ջերմունակությունը հաստատուն ճնշման, ջերմաստիճանի կամ ծավալի դեպքում։

Տեսակարար ջերմունակության հաշվման բանաձևն է․

որտեղ

c - տեսակրար ջերմունակությունն է․
Q - տաքացման ընթացքում մարմնի ստացած (կամ հովանալիս շրջապատին տված) ջերմության քանակն է․
m - տաքացվող (կամ հովացող) մարմնի զանգվածն է․
ΔT — Վերջնական և սկզբնական ջերմաստիճանների տարբերությունն է։

Քանի որ, տեսակարար ջերմունակությունը կախված է ջերմաստիճանից, ապա ավելի ճիշտ է օգտվել անվերջ փոքր և -ով բանաձևից․

Որոշ նյութերի տեսակարար ջերմունակության աղյուսակ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ներկայացված են նյութերի տեսակարար ջերմունակությունները՝ հաստատուն ճնշման դեպքում։

Նյութ Ագրեգատային

վիճակ

Տեսակարար

ջերմունակություն,

կՋ/(կգ·Կ)

Ջրածին գազ 14,304[3]
Ամոնյակ գազ 4,359—5,475
Հելիում գազ 5,193[3]
Ջուր (300 Կ, 27 °C) հեղուկ 4,1806[4]
Գարեջրային խտանյութ հեղուկ 3,927
Լիթիում պինդ նյութ 3,582[3]
էթանոլ հեղուկ 2,438[5]
Սառույց (273 Կ, 0 °C) պինդ նյութ 2,11[6]
Ջրային գոլորշի (373 Կ, 100 °C) գազ 2,0784[4]
Նավթային յուղեր հեղուկ 1,670—2,010
Բերիլիում պինդ նյութ 1,825[3]
Ազոտ գազ 1,040[3]
Օդ (100 % խոնավություն) գազ 1,030
Օդ (չոր, 300 Կ, 27 °C) գազ 1,007[7]
Թթվածին (O2) գազ 0,918[3]
Ալյումին պինդ նյութ 0,897[3]
Գրաֆիտ պինդ նյութ 0,709[3]
Կվարցային ապակի պինդ նյութ 0,703
Թուջ պինդ նյութ 0,554[8]
Ալմաստ պինդ նյութ 0,502
Պողպատ պինդ նյութ 0,468[8]
Երկաթ պինդ նյութ 0,449[3]
Պղինձ պինդ նյութ 0,385[3]
Լատուն պինդ նյութ 0,920[8]
Մոլիբդեն պինդ նյութ 0,251[3]
Անագ (սպիտակ) պինդ նյութ 0,227[3]
Սնդիկ հեղուկ 0,140[3]
Վոլֆրամ պինդ նյութ 0,132[3]
Կապար պինդ նյութ 0,130[3]
Ոսկի պինդ նյութ 0,129[3]
Ստանդարտ պայմաններում (T = +25 °C, P = 100 կՊա),
Որոշ շինանյութերի տեսակակրար ջերմունակությունները
Նյութ Տեսակարար

ջերմունակություն,

կՋ/(կգ·Կ)

Փայտանյութ 1,700
Գիպս 1,090
Ասֆալտ 0,920
Տալկքլորիդ 0,980
Բետոն 0,880
Մարմար 0,880
Ապակի պաատուհանի 0,840
Կարմիր կերամիկական

ագուռ

0,840—0,880[9]
Սիլիկատային ագուռ 0,750—0,840[9]
Ավազ 0,835
Բնահող 0,800
Գրանիտ 0,790
Կլոնգաս ապակի 0,670
Ֆլինտ ապակի 0,503
Պողպատ 0,470

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Для неоднородного (по химическому составу) образца удельная теплоемкость является дифференциальной характеристикой , меняющейся от точки к точке. Зависит она в принципе и от температуры (хотя во многих случаях изменяется достаточно слабо при достаточно больших изменениях температуры), при этом строго говоря определяется — вслед за теплоёмкостью — как дифференциальная величина и по температурной оси, т. е. строго говоря следует рассматривать изменение температуры в определении удельной теплоёмкости не на один градус (тем более не на какую-то более крупную единицу температуры), а на малое с соответствующим количеством переданной теплоты . (См. далее основной текст.)
  2. Кельвины (К) здесь можно заменять на градусы Цельсия (°C), поскольку эти температурные шкалы (абсолютная и шкала Цельсия) отличаются друг от друга лишь начальной точкой, но не величиной единицы измерения.
  3. 3,00 3,01 3,02 3,03 3,04 3,05 3,06 3,07 3,08 3,09 3,10 3,11 3,12 3,13 3,14 3,15 Կաղապար:CRC90
  4. 4,0 4,1 Կաղապար:CRC90
  5. Կաղապար:CRC90
  6. Կաղապար:CRC90
  7. Կաղապար:CRC90
  8. 8,0 8,1 8,2 Paul Evans (2016-10-16)։ «Specific heat capacity of materials» (անգլերեն)։ The Engineering Mindset։ Վերցված է 2019-07-14 
  9. 9,0 9,1 Плотность и удельная теплоемкость кирпича: таблица значений.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]