Տափոլոռ խոզանատերև

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Տափոլոռ խոզանատերև
Տափոլոռ խոզանատերև
Տափոլոռ խոզանատերև
Դասակարգում
Թագավորություն  Բույսեր (Plantae)
Ենթատիպ Սերմնավոր բույսեր (Spermatophytina)
Կարգ Բակլածաղկավորներ (Fabales)
Ընտանիք Բակլազգիներ (Fabaceae)
Ենթաընտանիք Բակլայիններ (Faboideae)
Տրիբա Fabeae
Ցեղ Տափոլոռ (Lathyrus)
Տեսակ Տափոլոռ խոզանատերև (L. latifolius)
Միջազգային անվանում
Lathyrus latifolius

Տափոլոռ խոզանատերև (լատ.՝ Lathyrus setifolius), լոբազգիների ընտանիքին պատկանող ծածկասերմ բույս։ Գրանցված է Հայաստանի Հանրապետության Կարմիր գրքում։

Նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

60 սմ երկարությամբ, թույլ, ճյուղավորված ցողուններով միամյա բույս է։ Տերևիկները 2-10սմ երկարությամբ և 1-3 մմ լայնությամբ են, մեկ զույգ են, գծային–նշտարաձև։ Տերևի առանցքը վերջանում է ճյուղավորված բեղիկով։ Ծաղկակիրները ունեն մեկ ծաղիկ և 10-30 մմ երկարություն։ Պսակը վարդամանուշակագույն է։ Դրոշի երկարությունը հասնում է 8-10 մմ–ի։ Երկարավուն-օվալ ունդերը ունեն 20-30 մմ երկարություն, 8-10 մմ լայնությունը, հիմքում՝ նեղացող ոստիկ, որն էլ իր հերթին բաղկացած է 2 (3) մեծ, գորտնուկավոր սերմերից[1]։

Տարածվածություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հայաստանում հանդիպում է միայն Զանգեզուրի ֆլորիստիկական շրջանում, Որոտանի լեռնանցքի լանջերին և «Շիկահող» արգելոցի տարածքում[1]։

Էկոլոգիա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բույսը աճում է ստորին լեռնային գոտում՝ ծովի մակարդակից 650–1000 մ բարձրությունների վրա, անտառում, շիբլյակում և խճաքարոտ լանջերին: Ծաղկում է մայիս ամիսին, պտղաբերում՝ մայիս-հունիսին[1]:

Պահպանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խոցելի տեսակ է: Հայտնի է ընդամենը մեկ պոպուլյացիա։ Տարածման և բնակության շրջանների մակերեսը 500 կմ²-ից պակաս է: Հայաստանի Կարմիր գրքի առաջին հրատարակության մեջ ընդգրկված չէր։ Ընդգրկված չէ նաև CITES-ի և Բեռնի կոնվենցիաների հավելվածներում[1]։

Պոպուլյացիայի մի մասը պահպանվում է «Շիկահող» պետական արգելոցի տարածքում[1]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Հայաստանի Կարմիր գիրք (հայերեն)։ Երևան: ՀՀ Բնապահպանության նախարարություն։ 2010։ ISBN 978-99941-2-420-6