Տարտուի արվեստի թանգարան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Տարտուի արվեստի թանգարան
Tartu Town Hall Square - Raekoja Plats.jpg
Տեսակպատկերասրահ
ԵրկիրFlag of Estonia.svg Էստոնիայի Հանրապետություն
ՏեղագրությունՏարտու
ՎայրBarclay de Tolly house?
Հիմնադրված է1940
Կոորդինատներ: 58°22′50.790″ հս․ լ. 26°43′27.152″ ավ. ե. / 58.38077500° հս․. լ. 26.72420889° ավ. ե. / 58.38077500; 26.72420889
Կայքtartmus.ee

Տարտուի արվեստի թանգարան (էստ․՝ Tartu Kunstimuuseum), արվեստի պետական թանգարան Տարտուում: Համարվում է Հարավային Էստոնիայի արվեստի ամենամեծ թանգարանը։ Հիմնադրվել է 1940 թվականին[1] տեղական Պալլաս արվեստի դպրոցի անդամների նախաձեռնությամբ։

Թանգարանի հիմնական հավաքածուն ներառում է 18-րդ դարի մինչև մեր օրեր Էստոնիայի արվեստի և օտարերկրյա հեղինակների աշխատանքներ։ Հավաքածուն ընդգրկում է շուրջ 23 000 ցուցանմուշ։ Թանգարանում կազմակերպվում են ժամանակավոր ցուցահանդեսներ, ինչպես նաև թանգարանի հիմնական հավաքածուի ցուցադրություն։ Թանգարանը համագործակցում է Էստոնիայի և արտասահմանյան այլ թանգարանների և պատկերասրահների հետ[2]: Ցուցահանդեսները կազմակերպվում են նաև Ռատուշնայա 18 հասցեում գտնվող «Ընկնող տուն» շենքում։

Պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1918 թվականին «Պալլաս» գեղարվեստական ընկերությունը հիմնադրել է «Պալլաս» գեղարվեստի բարձրագույն դպրոցը, որը առանցքային դեր է խաղացել տեղական գեղարվեստական կրթության գործում։ «Պալլաս» ընկերության ձևավորումից 20 տարի հետո միտք է հղացել ստեղծել թանգարան։ 1940 թվականի նոյեմբերի 17-ին Տարտուի քաղաքային խորհուրդը ստորագրել է գեղարվեստական թանգարան ստեղծելու մասին որոշումը։ 1941 թվականին Ազգային ազգագրական թանգարանը (այժմ՝ Էստոնիայի ազգային թանգարան) 20-րդ դարի իր գեղարվեստական հավաքածուները փոխանցել է նորաստեղծ թանգարանին։

I. Aivazovsky. Aiju-Dag. Tartmus collection.jpg

Պատերազմական տարիներին թանգարանի ֆոնդերը տեղափոխվել են տարբեր կառույցներ։ Իրավիճակը բարդացել է, երբ 1943 թվականի ռմբակոծումից փլուզվել է Լայ 17 հասցեի աղյուսե շինությունը, որտեղ տեղակայված էր հավաքածուն։ Հավաքածուի հիմնական մասը հնարավոր է եղել փրկել[2]: Տեղափոխումներից հետո թանգարանի հավաքածուն 1946 թվականին տեղավորվել է Բալիկրավի 14 հասցեի շենքում[1]: Ժամանակի ընթացքում շենքը վերակառուցվել է թանգարանային կարիքներից ելնելով։ Ի սկզբանե այդտեղ եղել է պահոց, սրահներ, սակայն 1999 թվականին որոշվել է շենքը փակել այցելությունների համար և բարելավել աճող ֆոնդերը։ Ներկայիս շենքն ունի պահոց, վարչական գրասենյակներ, ադմինիստրատիվ գրասենյակներ, վերականգնված արվեստանոցներ, գրադարան և արխիվ։

Ընկնող տուն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1988 թվականից Տարտուի գեղարվեստի թանգարանի ցուցահանդեսները կազմակերպվում են Ռատուշենայա հրապարակի 1973 թվականին կառուցված թիվ 18 շենքում՝ այսպես կոչված «Ընկնող տանը»: Ժամանակին շենքը պատկանել է Բարկայ դե Տոլի ազնվական ընտանիքին։ Ժամանակի ընթացքում, հիմքում տարբեր նյութերի կիրառման պատճառով, շենքը սկսել է թեքվել, որտեղից էլ եկել է նրա անունը։ Լեհ մասնագետների կողմից վերակառուցումից հետո շենքը դադարել է «ընկնել»:

Շենքը բաղկացած է երեք հարկից։ Այստեղ կազմակերպվում են ժամանակավոր ցուցադրություններ, գործում է կրթական դասարան և մասնագիտացված գրախանութ[3]:

Հավաքածու[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Հավաքածուի հիմքն են կազմել «Պալլաս» գեղարվեստի ընկերության ներկայացուցիչների 133 աշխատանքները[4]: Հավաքածուի կարևոր մաս են կազմում «Պալլաս» գեղարվեստի ընկերությունից մնացած ժառանգությունը, որտեղ նարկայացված են այնպիսի նկարիչներ, ինչպիսիք են Նիկոլայ Տրիյկը, Կոնրադ Մյագին, Ադո Բաբեն, Ալեքսանդր Վարդին, Կարին Լուտսը և այլք։ Այս և «Պալլաս» գեղարվեստի ընկերությանն ու գեղարվեստի դպրոցին առնչվող աշխատանքները պահվում են թանգարանում։

Թանգարանում ներկայացված են նաև 19-րդ դարի էստոնական արվեստի կարևորագույն դեմքեր, ինչպիսիք են՝ Յոհան Կյոլերը, Ջուլիա Հագեն-Շվարցը։

Հավաքածուն ներառում է նաև ռուս և արտասահմանյան նկարիչների աշխատանքներ։ Ռուս նկարիչներից ներկայացված են Հովհաննես Այվազովսկին, Իվան Շիշկինը, Մաքսիմիլիան Վոլոշինը, Կոնստանտին Սոմովը, Միխայիլ Լարիոնվը, Նատալյա Սերգեևնա Գոնչարովան և այլք։

Հավաքածուն բաղկացած է կտավներից, գծանկարներից, գեղանկարներից, քանդակներից և ժամանակակից արվեստի նմուշներից (լուսանկարներ, վիդեո արտ, ձայնային արվեստ, ինստալյացիաներ)։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Laborint։ «Information Centre Of Estonian Museums»։ www.muuseum.ee։ Վերցված է 2016-03-28 
  2. 2,0 2,1 «75. Как много в этой цифре - Газета - Postimees +»։ Postimees։ Վերցված է 2016-03-28 
  3. «Tartu Art Museum, Estonia»։ Visitestonia.com։ Վերցված է 2016-03-28 
  4. «Веб-Портал Музеев - Interjöör»։ muis.ee։ Վերցված է 2016-03-28 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]