Տարաբ Աբդուլ Հադի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Տարաբ Աբդուլ Հադի
Tarab Abd al-Hadi.jpg
Ծնվել է1910
ԾննդավայրՆաբլուս, Հորդանան գետի արևմտյան ափ
Մահացել է1976
Մահվան վայրԿահիրե, Եգիպտոս
ՔաղաքացիությունՊաղեստին
Կրոնիսլամ
Մասնագիտությունֆեմինիստ, քաղաքական ակտիվիստ և սոցիալական բարեփոխիչ
ԱմուսինAwni Abd al-Hadi?

Տարաբ Աբդուլ Հադի (արաբ․՝ طَرب عبد الهادي‎‎, գրադարձմամբ՝ Տարաբ 'Աբդ ալ-Հադի, 1910, Նաբլուս, Հորդանան գետի արևմտյան ափ - 1976, Կահիրե, Եգիպտոս), պաղեստինցի ակտիվիստ և ֆեմինիստ[1][2]։ 1920-ականների վերջին նա համահիմնադրել է Պաղիստինի արաբ կանանց կոնգրեսը (ՊԱԿԿ), որը Պաղեստինում Բրիտանիայի մանդատի կանանց առաջին կազմակերպությունն էր, և նա ակտիվ կազմակերպիչ էր նաև Արաբական կանանց ասոցիացիայում (ԱԿԱ):

Քաղաքական ակտիվիզմ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տարաբ Աբդուլ Հադին Ավնի Աբդ ալ-Հադիի կինն էր, ով ակտիվորեն զբաղվում էր քաղաքականությամբ և դարձել է «Իստիկլալ» կուսակցության նշանավոր անդամ[3]։ Աբդուլ Հադին և Երուսաղեմի այլ նշանավոր ընտանիքներից կանայք հիմնադրել են Պաղիստինի արաբ կանանց կոնգրեսը (ԵԱԿԿ), որպեսզի հստակ ցույց տան իրենց անհամաձայնությունը Պաղեստինում սիոնիստների ներկայությանը և անկախության ազգային պայքարում աջակցեն տղամարդկանց[4]։

ԵԱԿԿ-ի առաջին հանդիպումը տեղի է ունեցել Աբդուլ Հադիի տանը 1929 թվականի հոկտեմբերի 26-ին այն ժամանակ, երբ «առաջին անգամ» պաղեստինցի կանայք մտան քաղաքական դաշտ[3]։ Աբդուլ Հադին դարձավ ՊԱԿԿ-ի գործադիր համայնքի անդամ, որը կազմված էր տասնչորս կանանցից, ովքեր հիմնականում Երուսաղեմի նշանավոր ընտանիքներից էին (ինչպիսիք են, օրինակ՝ Հուսեյնիսը, Ալամիսը, Նաշաշիբիսը և Բուդեիրսը)[3]։ Պաղեստինյան ծանր դրության մասին մասին իրազեկության բարձրացման համար նամակներ և հեռագրություններ գրելուց բացի, ՊԱԿԿ-ը նաև զբաղվել էր բանտարկյալների պաշտպանությամբ։ Դիմելով բրիտանական իշխանություններին՝ դա իրենից ներկայացնում էր խիստ երկարաժամկետ բանտարկության կրճատման փորձեր և գումարների հավաքագրում այն ընտանիքների աջակցելու համար, որոնց աշխատողները բանտարկվել էին[4]։

Աբդուլ Հադին ակտիվ գործունեություն էր ծավալում նաև 1929 թվականին հիմնված Արաբ կանանց ասոցացիայում (ԱԿԱ), որը Պաղեստինում դարձել էր ամենանշանավոր ֆեմինիստական կազմակերպությունը[5]։ Որպես ԱԿԱ-յի կազմակերպիչ, նա 1933 թվականի ապրիլին բրիտանացի գեներալ Ալլենբի հետ Սուրբ Հարության տաճարում հանդիպման ընթացքում հանդես է եկել ելույթով, որում ասել է․

«Արաբ կանայք լորդ Ալլենբիին խնդրել են հիշել և պատմել սա իշխանությանը․․․ Արաբ զոհերի մայրերը, դուստրերը, քույրերը հավաքվել են այստեղ, որպեսզի աշխարհը ականատես լինի բրիտանական դավաճանությանը։ Մենք ուզում ենք բոլոր արաբները հիշեն, որ Բրիտանիան է մեր տառապանքները պատճառը, և նրանք պետք է դաս ստանան»։[5]

Աբդուլ Հադին ակտիվ էր նաև կանանց գլխաշորերի (քողերի) դեմ արշավին, որը պաղեստինցի կանանց քաջալերում էր դեն նետել իրենց քողերը[6]։

1948 թվականի Արաբա-իսրայելական պատերազմից հետո Աբդուլ Հադին իր ամուսնու հետ հայտնեցին Կահիրեում (Եգիպտոս), և որտեղ էլ նա 1976 թվականին մահացել էր[1][4]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 «Tarab Abdul Hadi»։ Palestine: Information with Provenance։ Վերցված է 2008-11-09 
  2. Penny Johnson (August 2004)։ «Women of "Good Family"»։ Jerusalem Quarterly։ Issue (Institute of Jerusalem Studies) 21։ Արխիվացված է օրիգինալից August 24, 2007-ին։ Վերցված է 2008-11-09 
  3. 3,0 3,1 3,2 Ellen Fleischmann (March 1995)։ «Jerusalem Women's Organizations During the British Mandate, 1920s-1930s»։ PASSIA 
  4. 4,0 4,1 4,2 Karmi, 2002, pp. 31-33.
  5. 5,0 5,1 Susan Muaddi Darraj (May 2004)։ «Palestinian women: fighting two battles»։ Monthly Review 
  6. «Palestine Facts – Personalities: Chronological listing»։ Palestinian Academic Society for the Study of International Affairs (PASSIA)։ Վերցված է 2008-09-11 

Մատենագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]