Տաբարե Վասկես

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Տաբարե Վասկես
իսպ.՝ Tabaré Ramón Vázquez Rosas
Tabaré26022007.jpg
 
Կուսակցություն՝ Socialist Party of Uruguay? և Լայն ճակատ
Կրթություն՝ Universidad de la República?
Մասնագիտություն՝ քաղաքական գործիչ, բժիշկ, պրոֆեսոր և ուռուցքաբան
Ծննդյան օր հունվարի 17, 1940(1940-01-17)[1][2][3] (79 տարեկան)
Ծննդավայր Մոնտեվիդեո, Ուրուգվայ
Քաղաքացիություն Flag of Uruguay.svg Ուրուգվայ
Ի ծնե անուն իսպ.՝ Tabaré Ramón Vázquez Rosas
Ամուսին María Auxiliadora Delgado?
 
Ինքնագիր Firmatabare.JPG
 
Պարգևներ

National Order of San Lorenzo?, Order of Merit of the State of Qatar? և Order of Omar Torrijos Herrera?

Տաբարե Վասկես (իսպ.՝ Tabaré Ramón Vázquez Rosas, հունվարի 17, 1940(1940-01-17)[1][2][3], Մոնտեվիդեո, Ուրուգվայ), ուրուգվայցի պետական գործիչ, Ուրուգվայի նախագահը 2015 թվականի մարտի 1-ից:

2005 թվականի մարտի 1-ից մինչև 2010 թվականի մարտի 1-ը զբաղեցրել է պետության ղեկավարի պաշտոնը, այդ պաշտոնում ընտրվել է 2004 թվականի հոկտեմբերի 31-ին: Երկրորդ անգամ երկրի նախագահ է ընտրվել 2014 թվականի նոյեմբերին[4], պաշտոնը ստանձնել է 2015 թվականի մարտի 1-ին[5]։ Մասնագիտությամբ ուռուցքաբան Վասկեսը ձախ կենտրոնամետ Լայն ճակատի անդամ է:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գալիսիական ծագում ունի, ձախ հայացքների կրող արհմիութենական ակտիվիստի որդի է։ 1972 թվականին Վասկեսն ավարտել է Ուրուգվայի բժշկական համալսարանը՝ ուռուցքաբանի մասնագիտությամբ։ 1976 թվականին արժանացել է Ֆրանսիայի կառավարության դրամաշնորհին, ինչը նրան թույլ է տվել լրացուցիչ կրթություն ստանալ Փարիզի Գյուստավ Ռուսսիի ինստիտուտում, որը համարվում է աշխարհի լավագույն ուռուցքաբանական կենտրոններից մեկը: 1986 թվականին հիմնադրել է ուռուցքաբանության և ռադիոթերապիայի կենտրոնը (Centro de Oncología y Radioterapia, COR)՝ երկրում քաղցկեղի դեմ պայքարի առաջատար հաստատություններից մեկը։

1983 թվականին անդամակցել է Ուրուգվայի ընդհատակյա Սոցիալիստական կուսակցությանը, 1987 թվականին ընդգրկվել է դրա կենտրոնական կոմիտեի կազմում։ 1990-1995 թվականներին Վասկեսը Մոնտեվիդեոյի առաջին քաղաքապետն էր ձախ և ձախակենտրոնամետ կուսակցությունների Լայն ճակատ կոալիցիայից։ Քաղաքապետի պաշտոնում բարելավել է կոմունալ ծառայությունների աշխատանքը և ավելացրել սոցիալական ոլորտի աշխատողների աշխատավարձը՝ մասամբ մայրաքաղաքի գանձարանի պարտքի ավելացման հաշվին։

1994 թվականի ընտրություններում եղել է Ուրուգվայի նախագահի թեկնածու, բայց հավաքել է ընդամենը 30,6 % ձայն և պարտվել։ 1996 թվականին ընտրվել է Լայն ճակատի առաջնորդ՝ փոխարինելով Լիբեր Սերենյիին։ 1999 թվականին կրկին մասնակցել է ընտրություններին, սակայն երկրորդ փուլում հավաքելով 45,9 %, պարտվել է Խորխե Բատլե Իբանյեսին։ 2004 թվականին, ստանալով 51,7 %, դարձել է Ուրուգվայի առաջին նախագահը, որը չի պատկանում ո՛չ Կոլորադոյի լիբերալ կուսակցությանը, ո՛չ էլ աջ Բլանկոյին։

Որպես նախագահ Վասկեսը կյանքի է կոչել Լայն ճակատի ծրագիրը՝ հանդես գալով հարկման համակարգի բարեփոխման, բնակչության սոցիալական պաշտպանության ավելացման, այդ թվում՝ պարենի օգնության և առողջապահության աջակցության ավելացման օգտին: Իրականացրել է հարկային (2007) և կենսաթոշակային (2009) բարեփոխումներ: Ժամկետից շուտ (2006 թվականին) մարել է ԱՄՀ-ի վարկը։ Վասկեսի օրոք նկատվել է երկրի ՀՆԱ-ի կայուն աճ և աղքատության մակարդակի կրճատում։  Իրականացվել է 1970-ականների ռազմական խունտայի հանցագործությունների ակտիվ հետաքննություն։

Վասկեսն ակտիվորեն կարգավորում է արտաքին քաղաքական կապերը, այդ թվում՝ Հարավարևելյան Ասիայում. արտաքին քաղաքական գերատեսչության ղեկավար Ռեյնալդո Գարգանոյի գործողությունների շնորհիվ վերականգնվել են դիվանագիտական հարաբերությունները Կուբայի հետ[6]։ Խորհրդարանը փորձել է աբորտների օրինականացման մասին օրենք ընդունել, որն Ուրուգվայում արգելված է 1938 թվականից։ Վասկեսն, այնուամենայնիվ, բազմիցս հայտարարել է, որ կարող է օգտագործել վետոյի իրավունքը խորհրդարանի հետ անհամաձայնության դեպքում։

2008 թվականին դուրս է եկել Ուրուգվայի Սոցիալիստական կուսակցությունից։ 2009 թվականի վերջին երկրի նոր նախագահ է ընտրվել նրա կուսակից Խոսե Մուխիկան, և 2010 թվականի մարտի 1-ին Տաբարե Վասկեսն ավարտել է նախագահական գործունեությունը (Սահմանադրությունն արգելում է նախագահի պաշտոնում առաջադրվել երկու անընդմեջ ժամկետով):

2014 թվականի նոյեմբերի 30-ին նախագահական ընտրությունների երկրորդ փուլում Տաբարե Վասկեսը հաղթել է իր պահպանողական մրցակից Լուիս Ալբերտո Լակալե Պոուին և հռչակվել նորընտիր նախագահ: Երկրորդ անգամ պաշտոնը ստանձնել է 2015 թվականի մարտի 1-ին։

2015 թվականի հոկտեմբերին պաշտոնական այցով դեպի Ֆրանսիա թռիչքի ժամանակ օգնություն է ցուցաբերել և մասնակցել է ավիաչվերթի ուղևորուհու կյանքը փրկելուն[7]։

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Տաբարե Վասկեսը և Ուգո Չավեսը

Ամուսնացած է Մարիա Դելգադոյի հետ: Ամուսինները չորս երեխա ունեն, որոնցից մեկին որդեգրել են (Իգնասիո, Ալվարո, Խավիեր և որդեգրված Ֆաբիան)։

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Արժանիքների շքանշանի ասպետ (Կատար, 03.05.2007)[8]
  • Սան Լորենսո ազգային շքանշանի Մեծ խաչի ասպետ (Բոլիվիա, 07.09.2010)[9]
  • Օմար Տորրիխոս Էրրերի շքանշանի հատուկ դասի Մեծ խաչի ասպետ (Պանամա, 2008)[10]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 Encyclopædia Britannica
  2. 2,0 2,1 Munzinger-Archiv — 1913.
  3. 3,0 3,1 Brockhaus Enzyklopädie
  4. Лидер Уругвая Хосе Мухика поздравил Васкеса с победой на выборах.
  5. Избранный президент Уругвая Табаре Васкес вступит в должность.
  6. Chronicle on Cuba — November 2004 Foreign Affairs Արխիվացված է Մարտ 12, 2007 Wayback Machine-ի միջոցով: // Cubasource
  7. Президент Уругвая спас молодую француженку на борту самолёта
  8. Vázquez, condecorado por príncipe heredero de Qatar Lr21.com.uy, 3 May 2007 (Իսպաներեն)
  9. «ECUADOR CONDECORA AL EX PRESIDENTE TABARÉ VÁSQUEZ»։ Ministerio de Relaciones Exteriores, Comercio e Integración - Ecuador։ 7 September 2010։ Արխիվացված է օրիգինալից 2013-06-24-ին։ Վերցված է 22 June 2013  (Իսպաներեն)
  10. Actividades del Presidente Vázquez y Comitiva Oficial en su visita de Estado a Panamá Արխիվացված է Դեկտեմբեր 11, 2011 Wayback Machine-ի միջոցով: