Վրթանես Ախիկյան

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Վրթանես Ախիկյան
Վրթանես Ախիկյան.jpg
Ծնվել էհոկտեմբերի 26, 1873(1873-10-26)
ԾննդավայրՎան, Թուրքիա[1][2]
Վախճանվել էփետրվարի 21, 1936(1936-02-21)[1][2] (62 տարեկան)
Մահվան վայրԵրևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ[1][2]
Ազգությունհայ
ՔաղաքացիությունFlag of the Ottoman Empire (1844–1922).svg Օսմանյան կայսրություն և Flag of the Soviet Union (1924–1955).svg ԽՍՀՄ
ԿրթությունՍանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիա (1912)[1]
Մասնագիտություննկարիչ և ուսուցիչ
ՈւսուցիչՊավել Կովալևսկի[1], Ֆրանց Ռուբո[1], Նիկոլայ Սամոկիշ[1] և Իլյա Ռեպին[1]
ԱշակերտներԳոհար Ֆերմանյան և Հմայակ Ավետիսյան
Պարգևներ
Հայկական ԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ
Վրթանես Ախիկյան Վիքիդարանում
Commons-logo.svg Vrtanes Akhikyan Վիքիպահեստում

Վրթանես Գալուստի Ախիկյան (հոկտեմբերի 26, 1873(1873-10-26), Վան, Թուրքիա[1][2] - փետրվարի 21, 1936(1936-02-21)[1][2], Երևան, Հայկական ԽՍՀ, ԱԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ[1][2]), հայ նկարիչ, ՀԽՍՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ (1935)։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1890 թվականին ընդունվել է Կոստանդնուպոլսի գեղարվեստի վարժարան։ 1894-1912 թվականներին եղել է Պավել Կովալևսկու և Իլյա Ռեպինի արվեստանոցներում։ 1899-1912 թվականներին սովորել է Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայի բարձրագույն ուսումնարանում։

Առաջին անգամ ցուցադրվել է Լոնդոնում՝ Ռուս նկարիչների ընկերության ցուցահանդեսում (1911)։ 1912-1915 թվականներին դասավանդել է Վանի կեդրոնական վարժարանում, 1915-1918 թվականներին՝ Թիֆլիսի Գայանյան դպրոցում, 1921-1929 թվականներին՝ ԵԳԱՏ-ում։ Փոքրաչափ բնանկարների, նատյուրմորտների վարպետ է[3]։ Աշխատակցել է Թիֆլիսում և Երևանում հրատարակաված «Հասկեր», «Հոկտեմբերիկ», «Պատկոմ», «Մաճկալ» և «Հայաստանի աշխատավորուհի» պարբերականներին[4]։

Աշխատանքներից գտնվում են Հայաստանի ազգային պատկերասրահում[5]։

Վրթանես Ախիկյանի գերեզմանը Կոմիտասի անվան պանթեոնում

Ստեղծագործություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • «Դեղձեր» (1925)
  • «Արարատ» (1925)
  • «Ժողտան շինարարությունը» (1928, Հայաստանի ազգային պատկերասրահ)
  • «Արզնու բազալտ կտրողները» (1933)
  • «Գեղարդի տեսարան» (էտյուդ, 1927)
  • «Գետառ գետը Ավան գյուղի մոտ» (1928)
  • «Ավան գյուղ. Արագած» (1928)
  • «Պապը և թոռնիկը» (1929)
  • «Մեղվի փեթակ» (1929)
  • «Ժողտան քար ջարդող մեքենան» (1930)
  • «Ծաղիկներ Արզնիից» (1935)

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Արվեստի վաստակավոր գործիչ Վրթանես Ախիկյանի նկարների ցուցահանդես [կատալոգ], Ե., 1937
  • Շիշմանյան Ռ., Բնանկարն ու հայ նկարիչները, Ե., 1958

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,00 1,01 1,02 1,03 1,04 1,05 1,06 1,07 1,08 1,09 1,10 1,11 1,12 1,13 Հայկական սովետական հանրագիտարան (հայ.) / Վ. Համբարձումյան, Կ. Խուդավերդյան — 1974. — հատոր 1. — էջ 200.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 2,8 Հայկական համառոտ հանրագիտարան (հայ.) — 1990. — հատոր 1.
  3. Ով ով է. Հայեր. Կենսագրական հանրագիտարան, հատոր առաջին, Երևան, 2005 
  4. «Շտեմարան - Հավաքածու - Հայաստանի ազգային պատկերասրահ»։ www.gallery.am։ Վերցված է 2016-09-25 
  5. «Շտեմարան - Հայաստանի ազգային պատկերասրահ»։ www.gallery.am։ Վերցված է 2016-09-25 
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից  (հ․ 1, էջ 200 CC-BY-SA-icon-80x15.png