Վոյցեխ Գերսոն

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Վոյցեխ Գերսոն
Wojciech Gerson.jpg
Ծնվել էհուլիսի 1, 1831(1831-07-01)[1][2][3][4]
ԾննդավայրՎարշավա, Ռուսական կայսրություն
Վախճանվել էփետրվարի 25, 1901(1901-02-25)[1][2][3][4] (69 տարեկանում)
Մահվան վայրՎարշավա, Ռուսական կայսրություն
Ազգությունլեհեր
ՔաղաքացիությունԼեհաստան
Ռուսական կայսրություն
ԿրթությունՎարշավայի գեղարվեստի դպրոց և Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիա
Մասնագիտություննկարիչ և արվեստագետ
Ոճռոմանտիզմ
Թեմաներգեղանկարչություն
ԱշակերտներAdrianna Stromfeld-Mikulska?
Ներշնչվել էԼեոն Կոնիե
ԶավակներMaria Gerson-Dąbrowska?
Wojciech Gerson Վիքիպահեստում

Վոյցեխ Գերսոն (լեհ.՝ Wojciech Gerson, հուլիսի 1, 1831(1831-07-01)[1][2][3][4], Վարշավա, Ռուսական կայսրություն - փետրվարի 25, 1901(1901-02-25)[1][2][3][4], Վարշավա, Ռուսական կայսրություն), 19-րդ դարի կեսերի լեհ անվանի նկարիչ, լեհական ռեալիստական կերպարվեստի ականավոր ներկայացուցիչ, նաև՝ երախտավոր մանկավարժ, Վարշավայի գեղարվեստի դպրոցի երկարամյա պրոֆեսոր[5], ով իր վարպետությունը փոխանցել է լեհական գեղարվեստի հետագա լուսատուներին՝ «Երիտասարդ Լեհաստան» շարժման մի ամբողջ շարք նեոռոմանտիկ ներկայացուցիչների, ներառյալ Յուզեֆ Խելմոնսկուն, Լեոն Վիչուլկովսկուն, Վլադիսլավ Պոդկովինսկուն[6], Յուզեֆ Պանկևիչին, Աննա Բիլինսկա-Բոհդանովիչին, Անտոնի Պիոտրովսկուն[7]: Նա միաժամանակ մամուլում հանդես է եկել որպես արվեստի մեկնաբան և, բացի այդ, կազմախոսության մի գիրք է հրատարակել նկարիչների համար[6]: Վոյցեխ Գերսոնի մեծ թվով ստեղծագործություններ Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի ժամանակ թալանվել են նացիստների կողմից և այլևս չեն հայտնաբերվել[8]:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վոյցեխ Գերսոնը 1844 թվականին ընդունվել և վեց տարի անց փայլուն կերպով ավարտել է Վարշավայի գեղարվեստի դպրոցը: Այնուհետև խորամուխ է եղել պատմական թեմաներով նկարչության գաղտնիքների ու նրբությունների մեջ՝ Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայում, որն ավարտել է արծաթե մեդալով: Ուսումնառությունը շարունակել է Փարիզում՝ աշակերտելով Կոգնիտին և այլոց: Վերադառնալով Վարշավա՝ 1865 թվականից սկսել է նկարչության դասեր տալ, նախ՝ իր իսկ արվեստանոցում, այնուհետև՝ Վարշավայի գեղարվեստի դպրոցում, որը որոշ ժամանակ անց վերափոխվեց գեղարվեստի ակադեմիայի: 1872 թվականին նրան շնորհվել է պրոֆեսորի կոչում: 1873 թվականին նա արժանացել է նաև Սանկտ Պետերբուրգի գեղարվեստի ակադեմիայի ակադեմիկոսի, 1878-ին՝ պրոֆեսորի կոչման[9]:

Գերսոնն իրեն դրսևորել է նաև որպես հմուտ ճարտարապետ և արվեստաբան-քննադատ; Բայց Լեհաստանում նրան գնահատում են որպես պատմահայրենասիրական թեմաներով ստեղծագործությունների, գյուղական կյանքը պատկերող գործերի, բնանկարների վարպետ հեղինակի: Նրա աշխատանքները պահվում ու ցուցադրվում են Վարշավայի ազգային թանգարանում, Վերին Սիլեզիայի թանգարանում և Լեհաստանի ազգային թանգարանի մի շարք մասնաճյուղերում, ինչպես նաև մի քանի եկեղեցիներում[10]:

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատկերասրահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գերմանացիների թալանած արվեստի գործերի ընտրանու արխիվային լուսանկարներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 RKDartists
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Բրոքհաուզի հանրագիտարան
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr: տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 սեփականություն
  5. Janina Zielińska (2012)։ «Gerson, Wojciech»։ Grove Art Online։ Oxford University Press։ Վերցված է November 6, 2012 
  6. 6,0 6,1 «Wojciech Gerson»։ Pinakoteka Zascianek.pl (Polish)։ Encyklopedia PWN, Warszawa 1974։ 2012։ Վերցված է November 6, 2012 
  7. Ангелова Леонора (2002)։ «Антони Пьотровски – свидетел и хроникьор на княжеското време»։ Antoni Piotrowski – witness and chronicler of the Imperial period – by Leonora Angelova (Bulgarian)։ АРТ։ Վերցված է November 15, 2012 
  8. «Gerson, Wojciech»։ Obrazy zaginione podczas II wojny światowej։ Sztuka zaprasza.net։ Վերցված է November 6, 2012 
  9. Irena Kossowska, Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk (December 2004)։ «Wojciech Gerson» (Polish)։ Instytut Adama Mickiewicza Culture.pl։ Վերցված է November 15, 2012 
  10. «Wojciech Gerson (July 1, 1831 - February 25, 1901)»։ Obrazy malarza։ Artyzm.com։ Վերցված է November 7, 2012 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]