Jump to content

Վլադիմիր Պետկովիչ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Վլադիմիր Պետկովիչ
Քաղաքացիությունը  Շվեյցարիա և  Բոսնիա և Հերցեգովինա
Ծննդյան ամսաթիվ օգոստոսի 15, 1963(1963-08-15)[1] (63 տարեկան)
Ծննդավայր Սարաևո, Բոսնիայի և Հերցեգովինայի Սոցիալիստական Հանրապետություն, ՀՍՖՀ
Հասակ 190 սանտիմետր
Քաշ 90 կգ
Դիրք կիսապաշտպան

Վլադիմիր Պետկովիչ (խորվ.՝ ʋlǎdimiːr pêtkoʋit͡ɕ, օգոստոսի 15, 1963(1963-08-15)[1], Սարաևո, Բոսնիայի և Հերցեգովինայի Սոցիալիստական Հանրապետություն, ՀՍՖՀ) բոսնիացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային մարզիչ և նախկին ֆուտբոլիստ, Ալժիրի ազգային հավաքականի գլխավոր մարզիչ[2]։ Նախկինում նա մարզիչ է եղել ֆրանսիական «Բորդո»-ում, Շվեյցարիայի ազգային հավաքականում, մի շարք շվեյցարական ակումբներում, թուրքական «Սամսունսպոր»-ում և իտալական «Լացիո» ակումբում։

Պետկովիչը Սարաևոյից է, Բոսնիա և Հերցեգովինա։ Նա ունի բոսնիական, շվեյցարական և խորվաթական անձնագրեր[3]։

Պետկովիչը ծնվել է Սարաևոյում, Հարավսլավիայի ՍԴՀ, ժամանակակից Բոսնիա և Հերցեգովինա, 1963 թվականին՝ բոսնիացի խորվաթների ընտանիքում[4][5]։ Նա քաղաքացիություն ստացած շվեյցարացի է[6][7][8][9] և ունի բոսնիական, շվեյցարական և խորվաթական անձնագրեր[10][11][12]։ Նրա ծնողները աշխատել են կրթության ոլորտում, և ընտանիքի հաճախակի տեղափոխությունների պատճառով Պետկովիչը մի քանի անգամ փոխել է դպրոցը[13]։ Նրանք սկզբում ապրել են Վրելո Բոսնեում, իսկ հետո, երբ նա հինգ տարեկան էր, Սարաևոյի մոտ գտնվող Հաջիչիում[13]։

Խաղացողի կարիերա

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Լավ տեխնիկայով կիսապաշտպան Պետկովիչը տասնմեկ տարեկան հասակում սկսել է ֆուտբոլ խաղալ Իլիջայում, նախքան տասնհինգ տարեկան հասակում միանալը իր հայրենի քաղաքի «ՖԿ Սարաևո» ակումբի երիտասարդական սեկտորին[13]։

Նա մնացել է «ՖԿ Սարաևո»-ում և իր պրոֆեսիոնալ կարիերան սկսել է այնտեղ[14] 1980-ականների սկզբին։ Պետկովիչը մի քանի խաղ է անցկացրել Սարաևոյի ուժեղ թիմում, որը խաղադաշտում գլխավորում էր բոսնիացի Սաֆետ Սուշիչը[13]։ Պետկովիչը Սարաևոյի այն թիմի անդամ էր, որը 1984–85 թվականների Հարավսլավիայի առաջին լիգան է հաղթել, բայց այդ թիմի կազմում խաղացել է ընդամենը երկու անգամ լիգայում[6]։ Նրա ժամանակը Սարաևոյում ընդհատվել է երկու կարճատև խաղով այլուր. նախ՝ հաջող խաղ «Ռուդար Պրիեդոր»-ում, որտեղ Պետկովիչը լավ գոլ խփելու ունակություն է ցուցաբերել, ապա՝ ավելի քիչ հաջող մրցաշրջան Հարավսլավիայի երկրորդ լիգայում՝ թույլ «Կոպեր» ակումբի հետ, որը վերջին տեղը զբաղեցնելուց հետո դուրս է մնացել բարձրագույն դիվիզիոնից։

Պետկովիչը Հարավսլավիայից արտագաղթել է 1987 թվականին՝ լքելով «Սարաևո» ՖԱ-ն և մշտական ​​​​տեղափոխվելով Շվեյցարիա, որտեղ միացել է երկրորդ դիվիզիոնի «Չուր 97» ակումբին։ «Չուր»-ում մեկ մրցաշրջան անցկացնելուց հետո Պետկովիչը տեղափոխվել է Շվեյցարիայի բարձրագույն դիվիզիոն՝ միանալով ուժեղ «Սիոն» թիմին։ «Սիոնը» Ազգային լիգայում զբաղեցրել է երրորդ տեղը, սակայն Պետկովիչը մրցաշրջանի վերջում լքել է ակումբը՝ ընդամենը վեց խաղ անցկացնելով առաջնությունում։

«Սիոնից» հեռանալուց հետո Պետկովիչը վերադարձավ ստորին դիվիզիոններ՝ սկզբում միանալով «Մարտինյի-Սպորտսին», ապա վերադառնալով իր առաջին շվեյցարական ակումբ՝ «Չուր 97»-ը։ Պետկովիչը Շվեյցարիայի երկրորդ դիվիզիոնում խաղացել է որպես հիմնական գոլ խփող կիսապաշտպան, որը ներառում է ևս երկու անգամ «Բելինցոնայում» և «Լուգանոյում»։

Պետկովիչն իր խաղացող-մարզչի կարիերան ավարտել է «Բելինցոնայում» և «Մալկանտոնե Անյոյում», վերջինս հետագայում միավորվել է ֆինանսապես դժվարին վիճակում գտնվող «Լուգանոյի» հետ։

Կառավարչական կարիերա

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Մարզչական աշխատանք Շվեյցարիայում

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Խաղալուց հետո Պետկովիչը դարձել է մարզիչ, և նրա առաջին աշխատանքը 1997 թվականին «Բելինցոնայում» խաղացող-մենեջերի պաշտոնն էր։ 2004 թվականին նա ստանձնել է «Լուգանոյի» ղեկը, նախքան իր կարիերայում չորրորդ անգամ վերադառնալը Բելինցոնա, որտեղ նա ակումբը հասցրել է 2008 թվականի Շվեյցարիայի գավաթի եզրափակիչ, որտեղ պարտվել է «Բազելին» և դուրս է եկել Շվեյցարիայի Սուպերլիգա։ 2008–09 մրցաշրջանի սկզբում նա նշանակվել է «Յանգ Բոյզի» մարզիչ։ Ակումբը ստանձնելուց հետո Պետկովիչը ստեղծել է 3–4–3 դասավորություն և Բեռնի թիմը երկրորդ տեղն է տարել լիգայում։ «Յանգ Բոյզում» անցկացրած ևս երկու մրցաշրջանից հետո նա հեռացվել է աշխատանքից 2011 թվականի մայիսի 7-ին «Լյուցերնի» դեմ 1–1 ոչ-ոքի խաղալուց հետո։ Ակումբը լիգայում զբաղեցրել է երրորդ տեղը՝ զիջելով իր մրցակիցներ «Ցյուրիխին» և «Բազելին»։

Սամսունսպորը վերադառնում է Շվեյցարիա

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2011 թվականին նա դարձել է թուրքական «Սամսունսպոր» ակումբի նոր մարզիչը։ Նա հրաժարական է տվել այդ պաշտոնից 2012 թվականի հունվարին, երբ ակումբը գտնվում էր դուրս մնալու գոտում[15]։ 2012 թվականի մայիսի 15-ին նա նշանակվել է «Սիոնի» նոր ժամանակավոր մարզիչ մինչև 2011–12 մրցաշրջանի ավարտը[16]։

2012 թվականի հունիսի 2-ին Պետկովիչը դարձել է իտալական «Լացիո» ակումբի նոր մարզիչը Սերիա A-ում[17]։ Նա ակումբի հետ նվաճել է Իտալիայի գավաթը 2012–13 մրցաշրջանում՝ շնորհիվ իր հայրենակից Սենադ Լուլիչի 71-րդ րոպեին եզրափակչում խփած գոլի[18]։

Շվեյցարիայի ազգային հավաքական

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Պետկովիչը Շվեյցարիայի հավաքականի կազմում 2018 թվականի ՖԻՖԱ-ի աշխարհի առաջնությունում

2013 թվականի դեկտեմբերի 23-ին հայտարարվել է, որ Պետկովիչը 2014 թվականի ՖԻՖԱ-ի աշխարհի առաջնությունից հետո պետք է փոխարինի Օտմար Հիցֆելդին Շվեյցարիայի հավաքականի մարզչի պաշտոնում[19]։ Արդյունքում, Կլաուդիո Լոտիտոն աշխատանքից ազատել է Պետկովիչին՝ պնդելով պայմանագրի խախտման մասին, քանի որ Պետկովիչը պատշաճ կերպով չէր տեղեկացրել նրան Շվեյցարիայի ֆուտբոլի ասոցիացիայի հետ վերջինիս ընթացող բանակցությունների մասին։ Պետկովիչը 2014 թվականի հունվարի 4-ին ազատվել է «Լացիոյի» մարզչի պաշտոնից և նրան փոխարինել է Էդի Ռեյան, ինչը հանգեցրել է պայմանագրի խզման վերաբերյալ իրավական վեճի։

2014 թվականի հուլիսին ազգային հավաքականի պաշտոնում նշանակվելուց ի վեր Պետկովիչը շվեյցարացիներին տարել է դեպի ՈՒԵՖԱ Եվրո 2016-ի և 2018 թվականի ՖԻՖԱ Աշխարհի առաջնության 1/8 եզրափակիչ, ինչպես նաև ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ի քառորդ եզրափակիչ։ Նրանք նաև հասել են 2019 թվականի ՈՒԵՖԱ Ազգերի լիգայի եզրափակիչ։ ՈՒԵՖԱ Եվրո 2020-ում նա Շվեյցարիային տարել է 1/8 եզրափակիչում՝ 3/3 ոչ-ոքիից հետո, 11 մետրանոց հարվածաշարում 5-4 հաշվով հաղթելով աշխարհի չեմպիոն Ֆրանսիային և որակավորվելով Եվրոպայի առաջնության քառորդ եզրափակիչ՝ պատմության մեջ առաջին անգամ[20]։

2021 թվականի հուլիսի վերջին Պետկովիչը դարձել է ֆրանսիական «Բորդո» ակումբի մարզիչը[21]։ 2022 թվականի փետրվարին նա հեռացվել է աշխատանքից, քանի որ թիմը դժվարանում էր Լիգա 1-ում դուրս մնալ լիգայից[22]։

2024 թվականի փետրվարի 29-ին Պետկովիչը դարձել է Ալժիրի ազգային հավաքականի գլխավոր մարզիչը[23]։ Նույն տարվա հունիսի 6-ին նա իր առաջին մրցակցային խաղը տանը 2-1 հաշվով պարտվել է Գվինեայի դեմ՝ 2026 թվականի ՖԻՖԱ-ի աշխարհի առաջնության որակավորման փուլում[24]։ Չորս օր անց նա իր առաջին հաղթանակն է տարել՝ 2-1 հաշվով հաղթելով Ուգանդային[25]։ 2025 թվականի հոկտեմբերի 9-ին Ալժիրը որակավորվել է 2026 թվականի աշխարհի առաջնությանը[26]։

Բարեգործական աշխատանք

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Շվեյցարիայում ապրելու տարիներին Պետկովիչը հինգ տարի աշխատել է «Կարիտաս Տիչինո» կաթոլիկ օգնության զարգացման և սոցիալական ծառայության կազմակերպությունում[27][28][29]։

Կառավարչական վիճակագրություն

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
match played 11 Հունիս, 2026-ի դրությամբ
Ղեկավարական ցուցանիշներ՝ ըստ թիմի և պաշտոնավարման ժամկետի
Թիմ Սկսած Մինչև Ռեկորդ
ԽՀՈՊՀաղթանակ %
Բելինզոնա Հուլիս, 1997 Մայիս, 1998 30 12 7 11 40,00
Մալկանտոնե Ագնո 1999 2004 166 86 42 38 51,81
Լուգանո Հունիս, 2004 Հունիս, 2005 36 14 10 12 38,89
Բելինզոնա Հոկտեմբեր, 2005 Հունիս, 2008 135 72 28 35 53,33
Յանգ Բոյզ Օգոստոս, 2008 8 Մայիսի, 2011 131 78 21 32 59,54
Սամսունսպոր 1 Հուլիսի, 2011 27 Հունվարի, 2012 22 4 7 11 18,18
Սիոն 15 Մայիսի, 2012 1 Հունիս, 2012 4 1 0 3 25,00
Լացիո 2 Հունիսի, 2012 4 Հունվարի, 2014 81 37 22 22 45,68
Շվեյցարիա 1 Հուլիսի, 2014 26 Հուլիսի, 2021 78 41 18 19 52,56
Բորդո 27 Հուլիսի, 2021 12 Փետրվարի, 2022 25 5 8 12 20,00
Ալժիր 29 Փետրվարի, 2024 մինչ օրս 41 29 9 3 70,73
Ընդհանուր 749376175198050

Ձեռքբերումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Սարաևո

  • Հարավսլավիայի Առաջին Լիգա՝ 1984–85

Մալկանտոնե Ագնո

  • Առաջին լիգա՝ 2002–03

Լացիո

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 Transfermarkt.com(բազմ․) — 2000.
  2. Bourebala, Mohamed (2024 թ․ փետրվարի 29). «National team: Bosnian Vladimir Petkovic in as new manager». Algeria Press Service (անգլերեն). Արխիվացված օրիգինալից 2024 թ․ մարտի 3-ին. Վերցված է 2024 թ․ փետրվարի 29-ին.
  3. Wer ist Vladimir Petkovic? Auf Spurensuche in Sarajevo. In: NZZ am Sonntag, 5 June 2021.
  4. Damir Kulas (2018 թ․ հուլիսի 3). «Vladimir Petković: the migrant who struggled his way to the top of Swiss football». These Football Times. Արխիվացված է օրիգինալից 2020 թ․ հուլիսի 19-ին.
  5. «Petric und Rakitic hätten sich nicht für Kroatien entscheiden sollen». 20 minuten (Swiss German). 2008 թ․ մարտի 3. Արխիվացված է օրիգինալից 2008 թ․ մարտի 5-ին.
  6. 1 2 «The official website for European football». UEFA. Union of European Football Associations. 2013 թ․ հունվարի 6. Արխիվացված է օրիգինալից 2012 թ․ հունիսի 9-ին.
  7. Tagesanzeiger.ch: «Die Berner denken zu oft ans Verlieren»:Ich bin Schweizer und bosnischer Kroate aus Sarajevo.
  8. «Trainersteckbrief Vladimir Petkovic, Schweiz».
  9. Ilmessaggero.it: Petkovic, in testa solo la Lazio Il tecnico ha lasciato la famiglia in Svizzera per evitare ogni distrazione: In realtà, per non rimanere tanto lontani al famoso film dove ci sono due mostri sacri come De Sica e la Lollo (Pane, amore e fantasia ndc), a lui molto caro secondo alcuni amici, in questo uomo croato tutto d’un pezzo c’è tanta fantasia e soprattutto tantissimo amore per la sua famiglia. Archived:
  10. Wer ist Vladimir Petkovic? Auf Spurensuche in Sarajevo. In: NZZ am Sonntag, 5. Juni 2021.
  11. Ali Alkatiri (2012 թ․ դեկտեմբերի 24). «The Doctor». Lazioland. Արխիվացված է օրիգինալից 2021-06-29-ին. Վերցված է 2021 թ․ հունիսի 29-ին.
  12. Petkovic wird neuer Sion-Trainer!: Mit YB wurde der Staatsbürger von Kroatien und der Schweiz zweimal Vize-Meister und verlor 2009 mit den Bernern den Cupfinal - gegen Sion.
  13. 1 2 3 4 «Mourinho sa Ilidže».
  14. «zerodic.com». Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 30-ին. Վերցված է 2008 թ․ դեկտեմբերի 9-ին.
  15. «Samsunspor'da Mesut Bakkal dönemi» (թուրքերեն). NTVSpor. Վերցված է 2012 թ․ հունվարի 27-ին.
  16. «FC Sion - Vladimir Petkovic ist der neue Trainer des FC Sion».
  17. «Fédération Internationale de Football Association (FIFA)». FIFA. Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ դեկտեմբերի 24-ին.
  18. «Roma 0-1 Lazio: Biancocelesti edge dour derby to claim Coppa Italia». Goal.com. 2013 թ․ մայիսի 26. Վերցված է 2013 թ․ հունիսի 6-ին.
  19. «Petkovic to succeed Hitzfeld». FIFA. 2013 թ․ դեկտեմբերի 23. Արխիվացված է օրիգինալից 2014 թ․ հունվարի 4-ին.
  20. «France 3–3 Switzerland». UEFA. 2021 թ․ հունիսի 28.(չաշխատող հղում)
  21. «Switzerland coach Vladimir Petkovic leaves to join Bordeaux». AP News. 2021 թ․ հուլիսի 28.
  22. «Struggling Bordeaux fire coach Petkovic». France24. 2022 թ․ փետրվարի 7.
  23. «Algeria appoint Petkovic as new coach». FIFA. 2024 թ․ փետրվարի 29.
  24. «Egypt & Ghana win but Algeria stunned in qualifying». BBC Sport. 2024 թ․ հունիսի 6.
  25. «Uganda 1–2 Algeria». ESPN. 2024 թ․ հունիսի 10.
  26. Keystone-SDA (2025 թ․ հոկտեմբերի 9). «Vladimir Petkovic's Algeria qualify for the World Cup». blue news. Վերցված է 2025 թ․ հոկտեմբերի 10-ին.
  27. Caritas-ticino.ch: Auguri a Vladimir Petkovic
  28. Horncastle, James (2012 թ․ սեպտեմբերի 19). «Tottenham and Lazio united by fondness for former star Gazza». BBC. Վերցված է 2022 թ․ ապրիլի 23-ին.
  29. «Hrvatski sport u Svicarskoj». Արխիվացված է օրիգինալից 2013 թ․ հունվարի 3-ին. Վերցված է 2012 թ․ սեպտեմբերի 22-ին.

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]