Վիքի կրթություն հիմնադրամ

Վիքի կրթություն հիմնադրամը (երբեմն կոչվում է նաև Վիքի կրթություն կամ Wiki Edu), շահույթ չհետապնդող կազմակերպություն է, որի կենտրոնակայանը գտնվում է ԱՄՆ-ի Կալիֆոռնիա նահանգի Չիքո քաղաքում^[1]։ Այն խրախուսում է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների և Կանադայի մանկավարժների կողմից Վիքիպեդիայի ինտեգրումը ուսումնական դասընթացներում^[2]։

Պատմություն

2010 թվականին Վիքիմեդիա հիմնադրամի կողմից մեկնարկել է փորձնական ծրագիր, որն այն ժամանակ կոչվում էր «Հանրային քաղաքականության նախաձեռնություն»։ Դրա նպատակն էր ներգրավել աշխարհի տարբեր համալսարանների ուսանողներին և դասախոսական կազմին՝ ակադեմիական հոդվածները բարելավելու գործում^[3]^[4]։ Երեք տարի անց ծրագիրն առանձնացավ և վերածվեց ինքնուրույն շահույթ չհետապնդող կազմակերպության^[5]։

2016 թվականին «Վիքի կրթություն» հիմնադրամն ընտրեց տարվա թեմատիկ ուղղություն, որն առնչվում էր գիտական հոդվածների բարելավմանը^[6]^[5]^[7]։

Տնօրեններ

2014 թվականին Վիքիմեդիա հիմնադրամի ծրագրերի նախկին ավագ տնօրեն Ֆրենկ Շուլենբուրգը դարձավ կազմակերպության առաջին գործադիր տնօրենը^[8]^[9]։ Դիանա Ստրասմանը 2013 թվականին նշանակվեց տնօրենների խորհրդի նախագահ^[9]։ Ռոբերտ Քամինգսը՝ Միսիսիպիի համալսարանի գրավոր խոսքի և հռետորաբանության կենտրոնի տնօրենն ու անգլերենի դոցենտը^[10], ինչպես նաև Էդրիան Ուեյդվիցը, խորհրդի կազմում պաշտոնավարել են 2014 թվականի դրությամբ^[11]^[12]։

Նախաձեռնություններ և ազդեցություն

Հիմնադրամը ներգրավում է դասախոսների և նրանց տրամադրում տեխնիկական աջակցություն, որպեսզի վերջիններս ավանդական էսսեներ հանձնարարելու փոխարեն՝ ուսանողներին առաջադրեն ստեղծել կամ բարելավել Վիքիպեդիայի հոդվածները^[2]^[7]։ 2016 թվականի դրությամբ՝ «Վիքի կրթություն» հիմնադրամի հարցումները ցույց են տվել, որ ծրագրին մասնակցած դասախոսների մեծ մասը նկատել է իրենց ուսանողների մեդիագրագիտության մակարդակի բարձրացում^[2]։ Պյոտր Կոնիեչնիի 2012 թվականի մետա-վերլուծությունը, որն ամփոփում էր դասարաններում Վիքիպեդիայի ներդրման հնգամյա փորձը, ցույց է տվել, որ այն օգտակար է թե՛ ուսուցիչների, թե՛ ուսանողների և թե՛ լայն հանրության համար։ Նա վկայակոչել է հետազոտություններ, որոնց համաձայն՝ ուսանողների համար մոտիվացնող է եղել այն փաստը, որ իրենց քրտնաջան աշխատանքն օգտագործվում է իրական աշխարհում^[13]։ Բացի այդ, նրանք ձեռք են բերել թվային գրագիտության օգտակար հմտություններ, ինչպիսիք են՝ Վիքիպեդիայի նման բաց կոդով նախագծերի գործունեության սկզբունքների ըմբռնումը^[13]^[14]։

2016 թվականից՝ Աշխատանքային անվտանգության և առողջության ազգային ինստիտուտը համագործակցել է «Վիքի կրթություն» հարթակն օգտագործող դասախոսների հետ՝ մինչև 2021 թվականն ընկած ժամանակահատվածում Վիքիպեդիայի խմբագրումը ներառելով 15 դասընթացների մեջ^[15]։

Ծանոթագրություններ

↑ Ivry, Sara (2024 թ․ նոյեմբերի 12). «Look It Up: Humanities Students are Filling Wikipedia's Content Gaps». Mellon Foundation (անգլերեն). Վերցված է 2025-06-19-ին.
1 2 3 Kamenetz, Anya (2017-02-22). «What Students Can Learn By Writing For Wikipedia». NPR (անգլերեն). Վերցված է 2025-06-19-ին.
↑ Rankin, Kelly (2011 թ․ հոկտեմբերի 26). «Wikipedia goes to university | University of Toronto». www.utoronto.ca (անգլերեն). Վերցված է 2024-07-24-ին.
↑ Johnson, Jenna (2011-05-29). «Wikipedia goes to class». The Washington Post (ամերիկյան անգլերեն). ISSN 0190-8286. Վերցված է 2025-06-19-ին.
1 2 Dewey, Caitlin (2016-06-20). «The surprising reason some college professors are telling students to use Wikipedia for class». The Washington Post (ամերիկյան անգլերեն). ISSN 0190-8286. Վերցված է 2025-06-19-ին.
↑ Timmer, John (2016-01-22). «Wiki Education says 2016 is the Wikipedia Year of Science». Ars Technica (անգլերեն). Վերցված է 2025-06-19-ին.
1 2 Xia, Rosanna (2016-09-20). «College students take to Wikipedia to rewrite the wrongs of Internet science». Los Angeles Times (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2025-06-30-ին.
↑ «Press releases/Frank Schulenburg named executive director of new WEF». San Francisco, California: Wikimedia Foundation. 2014 թ․ փետրվարի 12. Արխիվացված օրիգինալից 2014 թ․ փետրվարի 26. Վերցված է 2014 թ․ փետրվարի 19-ին.{{cite web}}: CS1 սպաս․ unfit URL (link)
1 2 «People, papers and presentations». Rice News. Houston, Texas: Rice University. 2013 թ․ նոյեմբերի 8. Արխիվացված օրիգինալից 2014 թ․ մարտի 7-ին. Վերցված է 2014 թ․ փետրվարի 18-ին.
↑ «Visiting Research Fellows: Associate Professor Robert Cummings». University of Sydney School of Letters Arts and Media. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 4-ին. Վերցված է 2014 թ․ ապրիլի 21-ին.
↑ Garrison, Lynsea (2014 թ․ ապրիլի 7). «How can Wikipedia woo women editors?». BBC. Արխիվացված օրիգինալից 2014 թ․ մայիսի 23-ին. Վերցված է 2014 թ․ ապրիլի 21-ին.
↑ Dunican, Rod (2014 թ․ ապրիլի 10). «Remembering Adrianne Wadewitz». Wikimedia Foundation. Արխիվացված օրիգինալից 2014 թ․ ապրիլի 22-ին. Վերցված է 2014 թ․ ապրիլի 21-ին.
1 2 Konieczny, Piotr (2012-08-25). «Wikis and Wikipedia as a teaching tool: Five years later». First Monday (անգլերեն). doi:10.5210/fm.v0i0.3583. ISSN 1396-0466.
↑ Gordon, Larry (2014-06-15). «Wikipedia pops up in bibliographies, and even college curricula». Los Angeles Times (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2025-06-19-ին.
↑ «Students' Contributions to Wikipedia: Making it easier for everyone to find, understand, and use health information | Blogs | CDC» (ամերիկյան անգլերեն). 2021-11-19. Վերցված է 2025-06-19-ին.

Արտաքին հղումներ

Պաշտոնական կայք
Wiki Education Foundation at Meta-Wiki
Teach with Wikipedia, Diversifying Economic Quality, American Economic Association

[1] Ivry, Sara (2024 թ․ նոյեմբերի 12). «Look It Up: Humanities Students are Filling Wikipedia's Content Gaps». Mellon Foundation (անգլերեն). Վերցված է 2025-06-19-ին.

[:0-2] 1 2 3 Kamenetz, Anya (2017-02-22). «What Students Can Learn By Writing For Wikipedia». NPR (անգլերեն). Վերցված է 2025-06-19-ին.

[3] Rankin, Kelly (2011 թ․ հոկտեմբերի 26). «Wikipedia goes to university | University of Toronto». www.utoronto.ca (անգլերեն). Վերցված է 2024-07-24-ին.

[4] Johnson, Jenna (2011-05-29). «Wikipedia goes to class». The Washington Post (ամերիկյան անգլերեն). ISSN 0190-8286. Վերցված է 2025-06-19-ին.

[:2-5] 1 2 Dewey, Caitlin (2016-06-20). «The surprising reason some college professors are telling students to use Wikipedia for class». The Washington Post (ամերիկյան անգլերեն). ISSN 0190-8286. Վերցված է 2025-06-19-ին.

[6] Timmer, John (2016-01-22). «Wiki Education says 2016 is the Wikipedia Year of Science». Ars Technica (անգլերեն). Վերցված է 2025-06-19-ին.

[:4-7] 1 2 Xia, Rosanna (2016-09-20). «College students take to Wikipedia to rewrite the wrongs of Internet science». Los Angeles Times (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2025-06-30-ին.

[WMFPR-8] «Press releases/Frank Schulenburg named executive director of new WEF». San Francisco, California: Wikimedia Foundation. 2014 թ․ փետրվարի 12. Արխիվացված օրիգինալից 2014 թ․ փետրվարի 26. Վերցված է 2014 թ․ փետրվարի 19-ին.{{cite web}}: CS1 սպաս․ unfit URL (link)

[:1-9] 1 2 «People, papers and presentations». Rice News. Houston, Texas: Rice University. 2013 թ․ նոյեմբերի 8. Արխիվացված օրիգինալից 2014 թ․ մարտի 7-ին. Վերցված է 2014 թ․ փետրվարի 18-ին.

[10] «Visiting Research Fellows: Associate Professor Robert Cummings». University of Sydney School of Letters Arts and Media. Արխիվացված է օրիգինալից 2016 թ․ մարտի 4-ին. Վերցված է 2014 թ․ ապրիլի 21-ին.

[11] Garrison, Lynsea (2014 թ․ ապրիլի 7). «How can Wikipedia woo women editors?». BBC. Արխիվացված օրիգինալից 2014 թ․ մայիսի 23-ին. Վերցված է 2014 թ․ ապրիլի 21-ին.

[12] Dunican, Rod (2014 թ․ ապրիլի 10). «Remembering Adrianne Wadewitz». Wikimedia Foundation. Արխիվացված օրիգինալից 2014 թ․ ապրիլի 22-ին. Վերցված է 2014 թ․ ապրիլի 21-ին.

[:3-13] 1 2 Konieczny, Piotr (2012-08-25). «Wikis and Wikipedia as a teaching tool: Five years later». First Monday (անգլերեն). doi:10.5210/fm.v0i0.3583. ISSN 1396-0466.

[14] Gordon, Larry (2014-06-15). «Wikipedia pops up in bibliographies, and even college curricula». Los Angeles Times (ամերիկյան անգլերեն). Վերցված է 2025-06-19-ին.

[15] «Students' Contributions to Wikipedia: Making it easier for everyone to find, understand, and use health information | Blogs | CDC» (ամերիկյան անգլերեն). 2021-11-19. Վերցված է 2025-06-19-ին.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]