Վիքիպեդիա:Օրվա հոդված/Փետրվար 2018 թ.

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Թարմացնել այս էջի քեշը
Փետրվար ամսվա հոդվածները
Փետրվարի 1
Խոնավ հասարակածային անտառներ, Թայլանդ

Անտառ, էկոհամակարգ, կենսաերկրացենոզ, որտեղ գլխավոր կենսաբանական ձևը ծառն է:

Անտառը բնության բաղադրիչ մասերից է: «Անտառ» հասկացությունը կարող է դիտարկվել զանազան մակարդակներից: Գլոբալ առումով անտառը կենսոլորտի մաս է, լոկալ առումով՝ տնկարկներ: Անտառը կարելի է դիտարկել նաև որպես առանձին բնական համալիր (Շիպովի անտառ, Շատիլովի անտառ, Սև անտառ), այնպես էլ առանձին էկոհամակարգ: Անտառները, ըստ 2006 թվականի տվյալների, զբաղեցնում են Երկիր մոլորակի ցամաքի տարածքի 30 %-ը: Երկրի անտառների ընդհանուր մակերեսը կազմում է 38 միլիոն կմ²: Դրանցից 264 միլոն հեկտարը կամ 7 %-ը անթրոպոգեն է՝ մարդու կողմից տնկված: Արդեն 21-րդ դարի սկզբին մարդը ոչնչացրել է երբևէ եղած ամբողջ անտառների մակերեսի 50 %-ը: Ամբողջ աշխարհի անտառների կեսը զբաղեցնում են արևադարձային անտառները: Այն տարածքները, որտեղ աճող ծառերի սաղարթամասի միագումարությունը կազմում է 0,2-0,3-ից քիչ, ապա այդ տարածքներին անվանում են նոսրանտառներ: Ըստ ՄԱԿ-ի համաշխարհային պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության տվյալների, Ռուսաստանում անտառների զբաղեցրած մակերևույթը կազմում է... Ավելին

Փետրվարի 2
Խոնավ հասարակածային անտառներ, Թայլանդ

Անտառ, էկոհամակարգ, կենսաերկրացենոզ, որտեղ գլխավոր կենսաբանական ձևը ծառն է:

Անտառը բնության բաղադրիչ մասերից է: «Անտառ» հասկացությունը կարող է դիտարկվել զանազան մակարդակներից: Գլոբալ առումով անտառը կենսոլորտի մաս է, լոկալ առումով՝ տնկարկներ: Անտառը կարելի է դիտարկել նաև որպես առանձին բնական համալիր (Շիպովի անտառ, Շատիլովի անտառ, Սև անտառ), այնպես էլ առանձին էկոհամակարգ: Անտառները, ըստ 2006 թվականի տվյալների, զբաղեցնում են Երկիր մոլորակի ցամաքի տարածքի 30 %-ը: Երկրի անտառների ընդհանուր մակերեսը կազմում է 38 միլիոն կմ²: Դրանցից 264 միլոն հեկտարը կամ 7 %-ը անթրոպոգեն է՝ մարդու կողմից տնկված: Արդեն 21-րդ դարի սկզբին մարդը ոչնչացրել է երբևէ եղած ամբողջ անտառների մակերեսի 50 %-ը: Ամբողջ աշխարհի անտառների կեսը զբաղեցնում են արևադարձային անտառները: Այն տարածքները, որտեղ աճող ծառերի սաղարթամասի միագումարությունը կազմում է 0,2-0,3-ից քիչ, ապա այդ տարածքներին անվանում են նոսրանտառներ: Ըստ ՄԱԿ-ի համաշխարհային պարենի և գյուղատնտեսության կազմակերպության տվյալների, Ռուսաստանում անտառների զբաղեցրած մակերևույթը կազմում է... Ավելին

Փետրվարի 3
Պերսեպոլիսի ավերակներ

Պերսեպոլիս (հին հուն․՝ Περσέπολις, հին պարսկ.՝ Pārsa, պարսկ․՝ Թախտ-ի-Ջեմշիդ, պարս․՝ پرسپولیس), Աքեմենյան կայսրության մայրաքաղաք (մոտավորապես 550-330 թվականներ)։ Գտնվում է Իրանի Ֆարսի նահանգի Շիրազ քաղաքից 60 կմ հյուսիս-արևելք, Մարվդաշտ քաղաքի մոտ։ Պերսեպոլիսի վաղ շրջանի ավերակները թվագրվում են Ք․ ա․ 515 թվականին։ Նրանում արտացոլված է Աքեմենյան ճարտարապետության ոճը։ Քաղաքում պահպանվել են պալատական ​​համալիրի մնացորդները, կրոնական շենքերը և այլն։ Այժմ Պերսեպոլիսի հսկայական պալատի ավերակների մակերեսը կազմում է մոտավորապես 135 000 քառ․ կմ։ 1979 թվականից ներառված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։

Պերսեպոլիսիսի պալատի համակառույցի գլխավոր մասն են կազմում ընդունելությունների երկու շքեղ դահլիճները այսպես կոչված Մեծ ապադանան՝ սանդուղքի կողերին հպատակ ժողովուրդներին պատկերող քանդակներով և Հարյուր սյուների դահլիճը։ Դրանց պատերը եղել են չթրծված աղյուսից, ծածկը՝ փայտից, ցուլի պատկերով խոյակներով սյուները՝ քարից։ Մ․թ․ա․ 330 թ-ին Ալեքսանդր Մակեդոնացին գրավել է Պերսեպոլիսը և այրել։ Պալատից արևմուտք բուն քաղաքի մնացորդներն են։ Պերսեպոլիսում և շրջակայքում պահպանվել են տարբեր դարշրջանների բազմաթիվ հուշարձաններ՝ դամբարաններ, սասանյան բարձրաքանդակներ, զոհասեղաններ, կրակի տաճար և սրբարաններ, մ․թ․ա․ 5-րդ հազարամյակի... Ավելին

Փետրվարի 4
Պերսեպոլիսի ավերակներ

Պերսեպոլիս (հին հուն․՝ Περσέπολις, հին պարսկ.՝ Pārsa, պարսկ․՝ Թախտ-ի-Ջեմշիդ, պարս․՝ پرسپولیس), Աքեմենյան կայսրության մայրաքաղաք (մոտավորապես 550-330 թվականներ)։ Գտնվում է Իրանի Ֆարսի նահանգի Շիրազ քաղաքից 60 կմ հյուսիս-արևելք, Մարվդաշտ քաղաքի մոտ։ Պերսեպոլիսի վաղ շրջանի ավերակները թվագրվում են Ք․ ա․ 515 թվականին։ Նրանում արտացոլված է Աքեմենյան ճարտարապետության ոճը։ Քաղաքում պահպանվել են պալատական ​​համալիրի մնացորդները, կրոնական շենքերը և այլն։ Այժմ Պերսեպոլիսի հսկայական պալատի ավերակների մակերեսը կազմում է մոտավորապես 135 000 քառ․ կմ։ 1979 թվականից ներառված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության օբյեկտների ցանկում։

Պերսեպոլիսիսի պալատի համակառույցի գլխավոր մասն են կազմում ընդունելությունների երկու շքեղ դահլիճները այսպես կոչված Մեծ ապադանան՝ սանդուղքի կողերին հպատակ ժողովուրդներին պատկերող քանդակներով և Հարյուր սյուների դահլիճը։ Դրանց պատերը եղել են չթրծված աղյուսից, ծածկը՝ փայտից, ցուլի պատկերով խոյակներով սյուները՝ քարից։ Մ․թ․ա․ 330 թ-ին Ալեքսանդր Մակեդոնացին գրավել է Պերսեպոլիսը և այրել։ Պալատից արևմուտք բուն քաղաքի մնացորդներն են։ Պերսեպոլիսում և շրջակայքում պահպանվել են տարբեր դարշրջանների բազմաթիվ հուշարձաններ՝ դամբարաններ, սասանյան բարձրաքանդակներ, զոհասեղաններ, կրակի տաճար և սրբարաններ, մ․թ․ա․ 5-րդ հազարամյակի... Ավելին

Փետրվարի 5
Աստուածաշունչ Մատեան

Հայ Եկեղեցւոյ որոշ առանձնայատկութիւններ, որոնք ունին դաւանաբանական եւ ծիսական տեսակէտներ, որպէս հետեւանք անոր պատմական կեանքին:

Քրիստոնէական եկեղեցւոյ դաւանանքին, այսինքն՝ հաւատքին հիմքը, Աստուածաշունչն է, իր հին ու նոր կտակարաններով (այսինքն՝ Աւետարան,Գործք Առաքելոց, Առաքելական նամակներ եւ յայտնութեան գիրք):

Արդ, եթէ քրիստոնէական եկեղեցւոյ դաւանանքին հիմը նո՛յն Աւետարանն է, որ մէ՛կ ճշմարտութիւն եւ մէ՛կ հաւատամք կը բովանդակէ, ինչպէ՞ս կարելի է բացատրել գոյութիւնը տարբեր եկեղեցիներու, որոնք ճանչնալով հանդերձ հաւատքին միեւնո՛յն աղբիւրը, իրարմէ կը տարբերին դաւանական սկզբունքներով:

Պատճառը կը կայանայ Աւետարանի ըմբռնումին եւ մեկնութեան մէջ: Եկեղեցիներ եւ համայնքներ իրարմէ կը տարբերին, որովհետեւ անոնք տարբեր ձեւով կը հասկնան, կը մեկնեն ու կ'ապրին Աւետարանին ճշմարտութիւններն ու պատգամները:

Ուրեմն, Աւետարանն է Քրիստոնէական եկեղեցիները միացնող գետինը, իսկ Աւետարանի մեկնութիւնն է զանոնք իրարմէ բաժնող, նոյնիսկ... Ավելին

Փետրվարի 6
Աստուածաշունչ Մատեան

Հայ Եկեղեցւոյ որոշ առանձնայատկութիւններ, որոնք ունին դաւանաբանական եւ ծիսական տեսակէտներ, որպէս հետեւանք անոր պատմական կեանքին:

Քրիստոնէական եկեղեցւոյ դաւանանքին, այսինքն՝ հաւատքին հիմքը, Աստուածաշունչն է, իր հին ու նոր կտակարաններով (այսինքն՝ Աւետարան,Գործք Առաքելոց, Առաքելական նամակներ եւ յայտնութեան գիրք):

Արդ, եթէ քրիստոնէական եկեղեցւոյ դաւանանքին հիմը նո՛յն Աւետարանն է, որ մէ՛կ ճշմարտութիւն եւ մէ՛կ հաւատամք կը բովանդակէ, ինչպէ՞ս կարելի է բացատրել գոյութիւնը տարբեր եկեղեցիներու, որոնք ճանչնալով հանդերձ հաւատքին միեւնո՛յն աղբիւրը, իրարմէ կը տարբերին դաւանական սկզբունքներով:

Պատճառը կը կայանայ Աւետարանի ըմբռնումին եւ մեկնութեան մէջ: Եկեղեցիներ եւ համայնքներ իրարմէ կը տարբերին, որովհետեւ անոնք տարբեր ձեւով կը հասկնան, կը մեկնեն ու կ'ապրին Աւետարանին ճշմարտութիւններն ու պատգամները:

Ուրեմն, Աւետարանն է Քրիստոնէական եկեղեցիները միացնող գետինը, իսկ Աւետարանի մեկնութիւնն է զանոնք իրարմէ բաժնող, նոյնիսկ... Ավելին

Փետրվարի 7
Աստուածաշունչ Մատեան

Հայ Եկեղեցւոյ որոշ առանձնայատկութիւններ, որոնք ունին դաւանաբանական եւ ծիսական տեսակէտներ, որպէս հետեւանք անոր պատմական կեանքին:

Քրիստոնէական եկեղեցւոյ դաւանանքին, այսինքն՝ հաւատքին հիմքը, Աստուածաշունչն է, իր հին ու նոր կտակարաններով (այսինքն՝ Աւետարան,Գործք Առաքելոց, Առաքելական նամակներ եւ յայտնութեան գիրք):

Արդ, եթէ քրիստոնէական եկեղեցւոյ դաւանանքին հիմը նո՛յն Աւետարանն է, որ մէ՛կ ճշմարտութիւն եւ մէ՛կ հաւատամք կը բովանդակէ, ինչպէ՞ս կարելի է բացատրել գոյութիւնը տարբեր եկեղեցիներու, որոնք ճանչնալով հանդերձ հաւատքին միեւնո՛յն աղբիւրը, իրարմէ կը տարբերին դաւանական սկզբունքներով:

Պատճառը կը կայանայ Աւետարանի ըմբռնումին եւ մեկնութեան մէջ: Եկեղեցիներ եւ համայնքներ իրարմէ կը տարբերին, որովհետեւ անոնք տարբեր ձեւով կը հասկնան, կը մեկնեն ու կ'ապրին Աւետարանին ճշմարտութիւններն ու պատգամները:

Ուրեմն, Աւետարանն է Քրիստոնէական եկեղեցիները միացնող գետինը, իսկ Աւետարանի մեկնութիւնն է զանոնք իրարմէ բաժնող, նոյնիսկ... Ավելին

Փետրվարի 8
Տեսարան «Օկինա» ներկայացումից, նո թատրոն։

Նո (ճապ.՝ ` «վարպետություն, կարողություն, տաղանդ), ճապոնական դրամատիկական թատրոնի տեսակներից մեկը։ Նոյի ակունքներում կանգնած են եղել Կանյամի Կիյոցուգուն և նրա որդին՝ Ձեամի Մոտոկիյոն։ Կիյոցուգուն սարուգակու ժողովրդական ներկայացումների դերասաններից էր, որը փորձել է իր արվեստը ծառայեցնել ազնվականներին՝ պիեսների մեջ ներառելով նոր տարրեր և փոխելով ներկայացման կառուցվածքը, իսկ Մոտոկիյոն ոչ միայն զարգացրել է կատարողական վարպետության վերաբերյալ հոր գաղափարները, այլև ստեղծել է մի շարք պիեսներ, որոնք 21-րդ դարում ևս շարունակում են ներառվել թատրոնի խաղացանկում․ սարուգակուն վերափոխվելով աստիճանաբար վերածվում է նոյի։

Թատրոնի բեմը կանոնիկ կառուցվածք ունի, որտեղ հանդես է գալիս դերասանական խումբը՝ երաժշտության և երգերի ներքո։ Դասական խաղացանկը ներառում է 5 ներկայացում և դրանց ընդմիջումներին՝ 3 կատակերգական տեսարան։ Արվեստագիտության դոկտոր Ն․ Անգարինայի խոսքերով՝ նո թատրոնում «դրամա-տեքստը և դրամա-խոսքը երաժշտություն-ռիթմ-աղմուկ-շրշյունի, պար-մնջախաղ-ժեստ-շարժում-պոեզիա-դադարի հետ... Ավելին

Փետրվարի 9
Տեսարան «Օկինա» ներկայացումից, նո թատրոն։

Նո (ճապ.՝ ` «վարպետություն, կարողություն, տաղանդ), ճապոնական դրամատիկական թատրոնի տեսակներից մեկը։ Նոյի ակունքներում կանգնած են եղել Կանյամի Կիյոցուգուն և նրա որդին՝ Ձեամի Մոտոկիյոն։ Կիյոցուգուն սարուգակու ժողովրդական ներկայացումների դերասաններից էր, որը փորձել է իր արվեստը ծառայեցնել ազնվականներին՝ պիեսների մեջ ներառելով նոր տարրեր և փոխելով ներկայացման կառուցվածքը, իսկ Մոտոկիյոն ոչ միայն զարգացրել է կատարողական վարպետության վերաբերյալ հոր գաղափարները, այլև ստեղծել է մի շարք պիեսներ, որոնք 21-րդ դարում ևս շարունակում են ներառվել թատրոնի խաղացանկում․ սարուգակուն վերափոխվելով աստիճանաբար վերածվում է նոյի։

Թատրոնի բեմը կանոնիկ կառուցվածք ունի, որտեղ հանդես է գալիս դերասանական խումբը՝ երաժշտության և երգերի ներքո։ Դասական խաղացանկը ներառում է 5 ներկայացում և դրանց ընդմիջումներին՝ 3 կատակերգական տեսարան։ Արվեստագիտության դոկտոր Ն․ Անգարինայի խոսքերով՝ նո թատրոնում «դրամա-տեքստը և դրամա-խոսքը երաժշտություն-ռիթմ-աղմուկ-շրշյունի, պար-մնջախաղ-ժեստ-շարժում-պոեզիա-դադարի հետ... Ավելին

Փետրվարի 10
Աստղաշենի Ս. Գևորգ եկեղեցի

Աստղաշեն, գյուղ Արցախի Ասկերանի շրջանում։ Գտնվում է շրջկենտրոնից 15 կմ արևմուտք` 800 մետր բարձրության վրա, իսկ Ստեփանակերտից` 20 կմ հեռավորության վրա։ Հեռուստատեսությունը և ռադիոն համայնքում հասանելի են: Գործում է 2.5 G բջջային կապի համակարգ, անլար հեռախոսակապն առկա է: 2014 թվականից ի վեր ինտերնետ ծառայությունը հասանելի է` ապահովված է Wi-Fi ինտերնետ կապով: Աստղաշենն ունի գյուղապետարան, մշակույթի տուն, բուժկետ և միջնակարգ դպրոց (Ժան Անդրյանի անվան), որտեղ սովորում են 73 աշակերտ (2017 թվականի դրությամբ)։ 2010 թվականին Վիլհելմ Կարապետյանի օժանդակությամբ գյուղում բացվել է... Ավելին

Փետրվարի 11
Աստղաշենի Ս. Գևորգ եկեղեցի

Աստղաշեն, գյուղ Արցախի Ասկերանի շրջանում։ Գտնվում է շրջկենտրոնից 15 կմ արևմուտք` 800 մետր բարձրության վրա, իսկ Ստեփանակերտից` 20 կմ հեռավորության վրա։ Հեռուստատեսությունը և ռադիոն համայնքում հասանելի են: Գործում է 2.5 G բջջային կապի համակարգ, անլար հեռախոսակապն առկա է: 2014 թվականից ի վեր ինտերնետ ծառայությունը հասանելի է` ապահովված է Wi-Fi ինտերնետ կապով: Աստղաշենն ունի գյուղապետարան, մշակույթի տուն, բուժկետ և միջնակարգ դպրոց (Ժան Անդրյանի անվան), որտեղ սովորում են 73 աշակերտ (2017 թվականի դրությամբ)։ 2010 թվականին Վիլհելմ Կարապետյանի օժանդակությամբ գյուղում բացվել է... Ավելին

Փետրվարի 12
Պահքի նշման կարգը

Պահք, պաս, պահոց օրեր, պահեցողութիւն, ծոմ, ծոմապահութիւն, որոշ կրօններու մէջ ուտելիքի կամ յատուկ ճաշատեսակներու համար որոշուած ժամկէտով սահմանուած արգելք, կերակուրներէն լրիւ կամ մասնակի հրաժարում (պահեցողութիւն)։

Պահքի արտայայտած միւս իմաստը ինքնաքննութեան եւ խոկումի ժամանակաշրջանն է, յատկապէս՝ Մեծ պահոց շրջանը, երբ հաւատացեալները ո՛չ միայն կերակուրներէն կը հրաժարին, այլեւ՝ հեռու կը մնան մարմնական հաճոյքներէն, ապաշխարութեամբ ու աղօթասացութեամբ չափաւոր, զուսպ կեանք մը կը վարեն։ Պահքը կը հիմնաւորուի «մարմնի հանդէպ հոգւոյ առաջնայնութեան ուսմունքով»։ Քրիստոնէական, Իսլամական եւ մովսիսական կրօններուն մէջ Պահքը հաւատքի ամրապնդման միջոց է, որ ունի նաեւ մաքրագործական եւ ճգնակեցական նշանակութիւն։

Պահքը քրիստոնէական եկեղեցւոյ կեանքի կարեւոր երեւոյթներէն է։ Շատեր, ինչպէս վկայուած է Աստուածաշունչին մէջ, ինչպէս նաեւ Նոր կտակարան-ին մէջ, երկինքի արքայութեան արժանի դառնալու եւ... Ավելին

Փետրվարի 13
Ատլանտյան օվկիանոս

Ատլանտյան օվկիանոս (լատ.՝ Oceanus Atlanticus), զբաղեցրած տարածքի մեծությամբ և խորությամբ Երկիր մոլորակի երկրորդ օվկիանոսն է Խաղաղ օվկիանոսից հետո: Հյուսիսիում գտնվում է Գրենլանդիայի և Իսլանդիայի միջև, Եվրոպայի և Աֆրիկայի միջև արևելքում, Հյուսիսային Ամերիկայի և Հարավային Ամերիկայի միջև արևմուտքում, իսկ Անտարկտիդան օվկիանոսի ծայր հարավում է:

Ատլանտյան օվկիանոսի մակերեսը կազմում է 91.66 միլիոն կմ², որից մոտավորապես 16 %-ը պատկանում է ծովերին, ծոցերին և նեղուցներին: Առափնյա ծովերի մակերեսը մեծ չէ և չի գերազանցում ընդհանուր աքվատորիայի 1 %-ը: Օվկիանոսի ծավալը կազմում է 329.7 միլիոն կմ³, որը կազմում է Համաշխարհային օվկիանոսի ծավալի ավելի քան 25 %-ը: Միջին խորությունը կազմում է 3736 մետր, իսկ առավելագույնը՝ 8742 մետր է (Պուերտո Ռիկո): Ատլանտյան օվկիանոսի ջրերի միջին աղիությունը կազմում է 35 ‰: Օվկիանոսն աչքի է ընկնում խիստ կտրատված ափագծերով, որոնց շնորհիվ շատ են ծովերն ու ծոցերը:

Ատլանտյան օվկիանոսի անվանումն առաջացել է... Ավելին

Փետրվարի 14
Ատլանտյան օվկիանոս

Ատլանտյան օվկիանոս (լատ.՝ Oceanus Atlanticus), զբաղեցրած տարածքի մեծությամբ և խորությամբ Երկիր մոլորակի երկրորդ օվկիանոսն է Խաղաղ օվկիանոսից հետո: Հյուսիսիում գտնվում է Գրենլանդիայի և Իսլանդիայի միջև, Եվրոպայի և Աֆրիկայի միջև արևելքում, Հյուսիսային Ամերիկայի և Հարավային Ամերիկայի միջև արևմուտքում, իսկ Անտարկտիդան օվկիանոսի ծայր հարավում է:

Ատլանտյան օվկիանոսի մակերեսը կազմում է 91.66 միլիոն կմ², որից մոտավորապես 16 %-ը պատկանում է ծովերին, ծոցերին և նեղուցներին: Առափնյա ծովերի մակերեսը մեծ չէ և չի գերազանցում ընդհանուր աքվատորիայի 1 %-ը: Օվկիանոսի ծավալը կազմում է 329.7 միլիոն կմ³, որը կազմում է Համաշխարհային օվկիանոսի ծավալի ավելի քան 25 %-ը: Միջին խորությունը կազմում է 3736 մետր, իսկ առավելագույնը՝ 8742 մետր է (Պուերտո Ռիկո): Ատլանտյան օվկիանոսի ջրերի միջին աղիությունը կազմում է 35 ‰: Օվկիանոսն աչքի է ընկնում խիստ կտրատված ափագծերով, որոնց շնորհիվ շատ են ծովերն ու ծոցերը:

Ատլանտյան օվկիանոսի անվանումն առաջացել է... Ավելին

Փետրվարի 15
Անտուան Կլոդե

Ժան Ֆրանսուա Անտուան Կլոդե (անգլ.՝ Jean Francois Antoine Claudet, օգոստոսի 12, 1797, Լիոն - դեկտեմբերի 27, 1867, Լոնդոն, Մեծ Բրիտանիայի և Իռլանդիայի միացյալ թագավորություն), լուսանկարչության ռահվիրա, առաջին առևտրային լուսանկարիչներից մեկը Մեծ Բրիտանիայում:

Անտուան Կլոդեն ծնվել է Ֆրանսիայում՝ Լիոնում (այլ տվյալներով` Château de Rosay), 1797 թվականի օգոստոսի 12-ին (այլ տվյալներով` 1798 թվականին): Անտուան Ֆրանսուա Ժան Կլոդեն եղել է մեծահարուստ բուրժուական ընտանիքի վեց երեխաներից երկրորդը: 1807 թվականին` հոր մահից հետո, տան գլխավորը մնաց մայրը, որը երբեմն օգնություն էր ստանում հարազատներից: Անտուան Կլոդեն ստացել է առևտրական և դասական կրթություն: Քեռի Կլոդի խնդրանքով 1818 թվականին տեղափոխվում է Փարիզ, որպեսզի աշխատի նրա բանկում, սակայն... Ավելին

Փետրվարի 16
1 - Հյուսիսային բևեռ 2 - Հյուսիսային մագնիսական բևեռ 3 - Հյուսիսային գեոմագինսական բևեռ 4 - Հյուսիսային բևեռի անհասանելիություն

Հյուսիսային բևեռ կամ Աշխարհագրական հյուսիսային բևեռ, այն կետը, որտեղ Երկրի պտտման առանցքը հատում է նրա մակերևույթը Հյուսիսային կիսագնդում։ Այն գտնվում է Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսի կենտրոնական մասում։ Այն պետք չէ շփոթել Հյուսիսային մագնիսական բևեռի հետ։

Հյուսիսային բևեռը տրամագծորեն հակադիր է Հարավային բևեռին, որը գտնվում է Անտարկտիդայում։ Երկրի մակերևույթի ցանկացած այլ կետ Հյուսիսային բևեռի համեմատ միշտ գտնվում է հարավում: Հյուսիսային բևեռի աշխարհագրական կոորդինատներն են 90°0000 հյուսիսային լայնություն։ Այն աշխարհագրական երկայնություն չունի, քանի որ հանդիսանում է բոլոր միջօրեականների հատման կետը։ Հյուսիսային բևեռը նաև չի առնչվում որևէ ժամային գոտու։ Բևեռային ցերեկն ու բևեռային գիշերն այստեղ տևում են գրեթե վեց ամիս:

Հյուսիսային բևեռում օվկիանոսի խորությունը կազմում է... Ավելին

Փետրվարի 17
1 - Հյուսիսային բևեռ 2 - Հյուսիսային մագնիսական բևեռ 3 - Հյուսիսային գեոմագինսական բևեռ 4 - Հյուսիսային բևեռի անհասանելիություն

Հյուսիսային բևեռ կամ Աշխարհագրական հյուսիսային բևեռ, այն կետը, որտեղ Երկրի պտտման առանցքը հատում է նրա մակերևույթը Հյուսիսային կիսագնդում։ Այն գտնվում է Հյուսիսային սառուցյալ օվկիանոսի կենտրոնական մասում։ Այն պետք չէ շփոթել Հյուսիսային մագնիսական բևեռի հետ։

Հյուսիսային բևեռը տրամագծորեն հակադիր է Հարավային բևեռին, որը գտնվում է Անտարկտիդայում։ Երկրի մակերևույթի ցանկացած այլ կետ Հյուսիսային բևեռի համեմատ միշտ գտնվում է հարավում: Հյուսիսային բևեռի աշխարհագրական կոորդինատներն են 90°0000 հյուսիսային լայնություն։ Այն աշխարհագրական երկայնություն չունի, քանի որ հանդիսանում է բոլոր միջօրեականների հատման կետը։ Հյուսիսային բևեռը նաև չի առնչվում որևէ ժամային գոտու։ Բևեռային ցերեկն ու բևեռային գիշերն այստեղ տևում են գրեթե վեց ամիս:

Հյուսիսային բևեռում օվկիանոսի խորությունը կազմում է... Ավելին

Փետրվարի 18
Մեսրոպ Մաշտոց

Մեսրոպ Մաշտոց, (361 կամ 362, Հացեկաց (Տարօնի գաւառ) - 17 Փետրուար 440, Վաղարշապատ (այժմ Էջմիածին), թաղուած է Օշական), հայերէն գիրերը գտնողը կամ ստեղծողը եւ հայ ինքնուրոյն թարգմանական գրականութեան սկզբնաւորողը (Սահակ Ա․ Պարթեւի հետ), հայ գրութեան, հայագիր դպրոցի հիմնադիրը, հայոց առաջին ուսուցիչը, լուսաւորիչ, մշակութային-հասարակական գործիչ, քրիստոնէութեան քարոզիչ եւ Հայաստանեայց եկեղեցւոյ վարդապետ։

Մեսրոպ Մաշտոցի պատմական առաքելութիւնը կարեւորագոյն դեր ունեցաւ հայութեան ազգային ինքնութեան հետագայ պահպանման համար։ Գիտական տեսակէտներու համաձայն՝ վրացերէն եւ աղուաներէն այբուբեններու ստեղծողն է ան։

Մաշտոցի կեանքին ու գործունէութեան վերաբերեալ կան վաւերական աղբիւրներ, որոնցմէ են անոր ժամանակակից եւ դէպքերու ականատես Կորիւնի «Վարք Մաշտոցի»ն, նաեւ Մովսէս Խորենացիի, Ղազար Փարպեցիի, Մովսէս Կաղանկատուացիի եւ Կարապետ Սասնեցիի ընդարձակ վկայութիւնները... Ավելին

Փետրվարի 19
Մեսրոպ Մաշտոց

Մեսրոպ Մաշտոց, (361 կամ 362, Հացեկաց (Տարօնի գաւառ) - 17 Փետրուար 440, Վաղարշապատ (այժմ Էջմիածին), թաղուած է Օշական), հայերէն գիրերը գտնողը կամ ստեղծողը եւ հայ ինքնուրոյն թարգմանական գրականութեան սկզբնաւորողը (Սահակ Ա․ Պարթեւի հետ), հայ գրութեան, հայագիր դպրոցի հիմնադիրը, հայոց առաջին ուսուցիչը, լուսաւորիչ, մշակութային-հասարակական գործիչ, քրիստոնէութեան քարոզիչ եւ Հայաստանեայց եկեղեցւոյ վարդապետ։

Մեսրոպ Մաշտոցի պատմական առաքելութիւնը կարեւորագոյն դեր ունեցաւ հայութեան ազգային ինքնութեան հետագայ պահպանման համար։ Գիտական տեսակէտներու համաձայն՝ վրացերէն եւ աղուաներէն այբուբեններու ստեղծողն է ան։

Մաշտոցի կեանքին ու գործունէութեան վերաբերեալ կան վաւերական աղբիւրներ, որոնցմէ են անոր ժամանակակից եւ դէպքերու ականատես Կորիւնի «Վարք Մաշտոցի»ն, նաեւ Մովսէս Խորենացիի, Ղազար Փարպեցիի, Մովսէս Կաղանկատուացիի եւ Կարապետ Սասնեցիի ընդարձակ վկայութիւնները... Ավելին

Փետրվարի 20
Afrin-2.gif

«Ձիթենու ճյուղ» գործողություն (թուրք.՝ Zeytun Dalı Harekâtı), ռազմական գործողություն, որն իրականացնում են Թուրքիան և Սիրիայի ազատ բանակը: Գործողությունները տեղի են ունենում Սիրիայի Արաբական Հանրապետության հյուսիսային հատվածում՝ Հալեպի մարզում: Գործողության նպատակը մեծամասամբ քրդերից բաղկացած Ազգային ինքնապաշտպանության ջոկատների, Կանանց ինքնապաշտպանության ջոկատների արտաքսումն է Աֆրին քաղաքից և նրա հարակից շրջաներից:

Թուրքիայի զինված ուժերի Գլխավոր շտաբը 2018 թվականի հունվարի 20-ին հայտարարել է «Ձիթապտղի ճյուղ» գործողությունը սկսելու մասին: Գործողությունը ուղղված էր սիրիական Աֆրինում տեղակայված քրդական զինված խմբավորումների դեմ: Գործողությունը սկսվել է Երևանի ժամանակով ժամը 18:00-ին: Համաձայն Գլխավոր շտաբի տվյալների, գործողությանը մասնակցում են 72 ինքնաթիռներ: Գլխավոր շտաբի պետ Հուլուսի Աքարը հայտարարել է, որ 113 նշանակետերից 108-ը խոցվել են:

Թուրքիայի փոխվարչապետ Բեքիր Բոզդաղը հայտարարել է, որ զինվորականները կլքեն Աֆրինը, երբ... Ավելին

Փետրվարի 21
Afrin-2.gif

«Ձիթենու ճյուղ» գործողություն (թուրք.՝ Zeytun Dalı Harekâtı), ռազմական գործողություն, որն իրականացնում են Թուրքիան և Սիրիայի ազատ բանակը: Գործողությունները տեղի են ունենում Սիրիայի Արաբական Հանրապետության հյուսիսային հատվածում՝ Հալեպի մարզում: Գործողության նպատակը մեծամասամբ քրդերից բաղկացած Ազգային ինքնապաշտպանության ջոկատների, Կանանց ինքնապաշտպանության ջոկատների արտաքսումն է Աֆրին քաղաքից և նրա հարակից շրջաներից:

Թուրքիայի զինված ուժերի Գլխավոր շտաբը 2018 թվականի հունվարի 20-ին հայտարարել է «Ձիթապտղի ճյուղ» գործողությունը սկսելու մասին: Գործողությունը ուղղված էր սիրիական Աֆրինում տեղակայված քրդական զինված խմբավորումների դեմ: Գործողությունը սկսվել է Երևանի ժամանակով ժամը 18:00-ին: Համաձայն Գլխավոր շտաբի տվյալների, գործողությանը մասնակցում են 72 ինքնաթիռներ: Գլխավոր շտաբի պետ Հուլուսի Աքարը հայտարարել է, որ 113 նշանակետերից 108-ը խոցվել են:

Թուրքիայի փոխվարչապետ Բեքիր Բոզդաղը հայտարարել է, որ զինվորականները կլքեն Աֆրինը, երբ... Ավելին

Փետրվարի 22
Պուշկինը վանականի կերպարով՝ փորձության ենթարկվելով սատանայից

Պուշկինի դոնժուանյան ցուցակ, կանանց երկու զուգահեռ ցուցակ, որոնցով տարվել է Ա. Ս. Պուշկինը և/կամ որոնց հետ եղել է մտերիմ՝ ըստ ժամանակագրական կարգի։ Պուշկինն ինքն է կազմել դրանք 1829 թվականին Ելիզավետա Նիկոլաևնա Ուշակովայի ալբոմում։ Առաջին անգամ ցուցակները տպագրվել են 1887 թվականին «1880 թվականի պուշկինյան ցուցադրության ալբոմում», որտեղ Ա. Ա. Վենկստերնի «Կենսագրական ակնարկում» ցույց է տրված. «Պ. Ս. Կիսելևի (Ուշակովա քույրերից մեկի ամուսինը) բացատրությամբ՝ սա բանաստեղծի դոնժուանյան ցուցակն է, այսինքն՝ բոլոր այն կանայք, որոնցով նա հետաքրքրվել է»։ Ցուցակներին նվիրված առաջին աշխատանքը եղել է Ն. Օ. Լերների «Դոնժուանյան ցուցակ» հոդվածը։ Եզրույթը հայտնի է դարձել Պ. Կ. Գուբերի համանուն աշխատությունից հետո (1923)։

Բավականին տարածված է նաև բանաստեղծի կարծիքը Վ. Ֆ. Վյազեմսկայային ուղղված նամակում (1830). «Իմ ամուսնությունը Նատալյայի հետ (սա, փակագծերում նշեմ, իմ հարյուր տասներեքերորդ սերն է) որոշված է» (Mon mariage avec Natalie (qui par parenthèse est mon cent-treizième amour) est décidé)։ Հավանական է այս թվերի հեգնական բնույթը, ինչը բնութագրական երանգ է Պուշկինի և Վյազեմսկու նամակագրության համար (նամակում դրանից առաջ Պուշկինը համեմատում է «առաջին սերը» «երկրորդի» հետ)։ Հետաքրքրական է, որ... Ավելին

Փետրվարի 23
Պուշկինը վանականի կերպարով՝ փորձության ենթարկվելով սատանայից

Պուշկինի դոնժուանյան ցուցակ, կանանց երկու զուգահեռ ցուցակ, որոնցով տարվել է Ա. Ս. Պուշկինը և/կամ որոնց հետ եղել է մտերիմ՝ ըստ ժամանակագրական կարգի։ Պուշկինն ինքն է կազմել դրանք 1829 թվականին Ելիզավետա Նիկոլաևնա Ուշակովայի ալբոմում։ Առաջին անգամ ցուցակները տպագրվել են 1887 թվականին «1880 թվականի պուշկինյան ցուցադրության ալբոմում», որտեղ Ա. Ա. Վենկստերնի «Կենսագրական ակնարկում» ցույց է տրված. «Պ. Ս. Կիսելևի (Ուշակովա քույրերից մեկի ամուսինը) բացատրությամբ՝ սա բանաստեղծի դոնժուանյան ցուցակն է, այսինքն՝ բոլոր այն կանայք, որոնցով նա հետաքրքրվել է»։ Ցուցակներին նվիրված առաջին աշխատանքը եղել է Ն. Օ. Լերների «Դոնժուանյան ցուցակ» հոդվածը։ Եզրույթը հայտնի է դարձել Պ. Կ. Գուբերի համանուն աշխատությունից հետո (1923)։

Բավականին տարածված է նաև բանաստեղծի կարծիքը Վ. Ֆ. Վյազեմսկայային ուղղված նամակում (1830). «Իմ ամուսնությունը Նատալյայի հետ (սա, փակագծերում նշեմ, իմ հարյուր տասներեքերորդ սերն է) որոշված է» (Mon mariage avec Natalie (qui par parenthèse est mon cent-treizième amour) est décidé)։ Հավանական է այս թվերի հեգնական բնույթը, ինչը բնութագրական երանգ է Պուշկինի և Վյազեմսկու նամակագրության համար (նամակում դրանից առաջ Պուշկինը համեմատում է «առաջին սերը» «երկրորդի» հետ)։ Հետաքրքրական է, որ... Ավելին

Փետրվարի 24
Պիտեր Պաուլ Ռուբենս

Պիտեր Պաուլ Ռուբենս (հոլ.՝ Pieter Paul Rubens, հունիսի 28, 1577, Զիգեն, Զիգեն Վիտգենշտայն, Արնսբերգ, Հյուսիսային Հռենոս-Վեստֆալիա, Գերմանիա - մայիսի 30, 1640, Անտվերպեն, Բրաբանտ, Հաբսբուրգյան Նիդերլանդներ), նիդերլանդացի (ֆլամանդացի) գեղանկարիչ, բարոկկոյի արվեստի հիմնադիրներից մեկը, դիվանագետ, կոլեկցիոներ։ Ռուբենսի ստեղծագործական ժառանգությունը կազմում են շուրջ 3000 նկարներ, որոնց մեծ մասն ստեղծվել է աշակերտների ու կոլեգաների հետ համագործակցությամբ, որոնցից ամենահայտնին Անտոնիս վան Դեյքն է։ Ըստ Մայքլ Ջաֆի կատալոգի՝ վավերական կտավների թիվը կազմում է 1403։ Պահպանվել է Ռուբենսի լայնածավալ նամակագրությունը, որ մեծ մասամբ դիվանագիտական է։ Իսպանիայի թագավոր Ֆիլիպ IV-ի կողմից արժանացել է ազնվականի (1624), իսկ Անգլիայի թագավոր Կարլ I-ի կողմից՝ ասպետի կոչման (1630)՝ անձնական գերբում հերալդիկ առյուծ ընդգրկելու թույլտվությամբ։ 1635 թվականին ձեռք բերելով Ստեեն ամրոցն Էլեվեյտեում՝ Ռուբենսն ստացել է սենյորի տիտղոս։

Ռուբենսի արվեստը բրեյգելյան ռեալիզմի ու վենետիկյան դպրոցի ձեռքբերումների օրգանական համաձուլվածք է։ Ռուբենսը մասնագիտացել է կրոնական գեղանկարչության մեջ, ստեղծել առասպելական ու ալեգորիկ սյուժեներով նկարներ, դիմանկարներ (այդ ժանրից նա հրաժարվել է իր կյանքի վերջին տարիներին), բնանկարներ ու պատմական կտավներ, ինչպես նաև արել է էսքիզներ պաստառագործների ու գրքերի նկարազարդումների համար։ Յուղաներկերով գեղանկարչության տեխնիկայում Ռուբենսը եղել է վերջին նկարիչներից մեկը, ով օգտագործել է... Ավելին

Փետրվարի 25
Crystal txt.png Այսօրվա համար դեռևս հոդված ընտրված չէ։ Դուք կարող եք նոր հոդված առաջարկել թեկնածուների էջում։
Փետրվարի 26
Crystal txt.png Այսօրվա համար դեռևս հոդված ընտրված չէ։ Դուք կարող եք նոր հոդված առաջարկել թեկնածուների էջում։
Փետրվարի 27
Crystal txt.png Այսօրվա համար դեռևս հոդված ընտրված չէ։ Դուք կարող եք նոր հոդված առաջարկել թեկնածուների էջում։
Փետրվարի 28
Crystal txt.png Այսօրվա համար դեռևս հոդված ընտրված չէ։ Դուք կարող եք նոր հոդված առաջարկել թեկնածուների էջում։
HSutvald2.svg 2018 թ. Օրվա հոդվածներ(պահոց). Հունվար  • Փետրվար  • Մարտ  • Ապրիլ  • Մայիս  • Հունիս  • Հուլիս  • Օգոստոս  • Սեպտեմբեր  • Հոկտեմբեր  • Նոյեմբեր  • Դեկտեմբեր