Վիրավոր հրեշտակը (նկար)

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox artiste.png
Վիրավոր հրեշտակը
The Wounded Angel - Hugo Simberg.jpg
տեսակգեղանկար
նկարիչHugo Simberg?
տարի1903
բարձրություն127 սանտիմետր[1]
լայնություն154 սանտիմետր[1]
ուղղությունսիմվոլիզմ
ժանրմարդու ձևի գեղանկարչություն
նյություղաներկ և կտավ
գտնվում էԱտենեում
հավաքածուՖիննական Ազգային պատկերասրահ և Ատենեում
սեփականատերՖիննական Ազգային պատկերասրահ
կայք
Կոորդինատներ: 60°10′12.000000100006″ հս․ լ. 24°56′39.000000101206″ ավ. ե. / 60.17000000002777682° հս․. լ. 24.94416666669478033° ավ. ե. / 60.17000000002777682; 24.94416666669478033
The Wounded Angel by Hugo Simberg Վիքիպահեստում

«Վիրավոր հրեշտակը» (ֆին.՝ Haavoittunut enkeli), ֆինն նկարիչ, սիմվոլիզմի կարկառուն ներկայացուցիչ Հուգո Սիմբերգի ամենահայտնի կտավներից մեկը: Այս ստեղծագործությունով նկարիչը ոչ միայն Ֆինլանդիայում, այլև ամբողջ աշխարհում մեծ ճանաչում ու հեղինակություն ձեռք բերեց: Նկարի չափերն են՝ 127×154 սմ: Հուգոն կտավը վրձնել է 1903 թվականին: Ներկա պահին «Վիրավոր հրեշտակը» կտավը պահպանվում և ցուցադրվում է Հելսինկիի Ատենեում պատկերասրահում:

Ստեղծման պատմություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1902 թվականի աշնանը նկարչի՝ Հուգո Սիմբերգի մոտ ի հայտ եկավ սուր նյարդային խանգարում: Նա բուժում ստացավ ընդհուպ մինչև 1903 թվականի գարունը Հելսինկիի Կալլիո հիվանդանոցում: Հայտնի է նաև այն փաստը, որ «Վիրավոր հրեշտակը» կտավը վրձնելիս Հուգոն հիվանդ էր մենինգիտով: Կտավի վրա աշխատելը նկարչի համար էներգիայի և ուժի աղբյուր դարձավ և հույժ կարևոր խթան, որպեսզի շուտափույթ ապաքինվի[3]: Այս նկարը Հուգո Սիմբերգը նկարել է անմիջապես հիվանդանոցից դուրս գրվելուց հետո[4]: Հընթացս 1905-1906 թվականների, Հուգո Սիմբերգը նկարազարդում էր Տամպերեի մայր տաճարի ներսը: Այդ ժամանակ որմնանկարներից մեկը վերապատկերեց «Վիրավոր հրեշտակը» նկարի մոտիվներով[3]:

Պատմական ակնարկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նկարի սյուժեն ծավալվում է ծանոթ պատմական ֆոնի հիման վրա: Նկարում երևում են այգին՝ Էլյայնտարխանը (բառացի «կենդանաբանական այգի») և Հելսինկիի Տյոյոլյո ծովախորշը: 20-րդ դարի սկզբին այս այգին հիմնականում ժողովրդականություն էր վայելում աշխատավոր բնակչության շրջանում և նրանց հանգստի սիրելի վայրն էր: Այգում կար նաև բարեգործական հիմնարկություն: Ճանապարհը, որով անցնում են նկարի հերոսները, ցայսօր էլ պահպանվել է. թափորն այդ ճանապարհով շարժվում էր դեպի այդ ժամանակ գոյություն ունեցող մանկատունը, որը նախատեսված էր կույր և հաշմանդամ աղջիկների համար:

Նկարագիր[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Վիրավոր հրեշտակը» ստեղծագործությունում պատկերված են երկու տղա-երեխաներ, որոնք պատգարակ են բռնել և քայլում են: Պատգարակի վրա նստած է աչքերը կտորով կապած, թևը թեթև արյունոտած վիրավոր հրեշտակը: Տղաներից մեկը՝ աջ կողմինը, ակնապիշ և խոժոռադեմ հայացքով նայում է ուղիղ դիտողին: Վերջինիս հայացքը կա՛մ արտահայտում է վիրավոր հրեշտակի նկատմամբ կարեկցանք, կա՛մ էլ արհամարհանք: Նկարի ֆոնային տեսարանը խիստ է և աղքատիկ, սակայն, միաժամանակ, այն հանգստության տպավորություն է թողնում ակնդիրների համար: Տղաների կոշտուկոպիտ հանդերձանքն ու կոշիկները, խոժոռադեմ և լրջխոհեմ հայացքները հակադրվում են հրեշտակի փխրունության, լուսավոր հագուստների հետ: Այս ամենը հանգեցնում է այն մտքին, որ կյանքն ու մահը դիմակայության մեջ են անընդհատ: Հրեշտակի թևի արյունը, աչքերի կապը խոցելիության և վաղանցիկության խորհրդանիշն են համարվում: Սակայն հրեշտակի աջ ձեռքին կա պատկերված ձնծաղիկների փոքրիկ ծաղկեփունջ, որը վերածննդի և ապաքինման խորհրդանիշն է համարվում: «Վիրավոր հրեշտակը» նկարում կյանքն ասես ընդհուպ մոտենում է մահվանը: Դեպի դիտողը շրջված տղան այնպիսի հայացքով է նայում, որ կարծես հասկացնում է, թե կյանքի և մահվան հարցերը հենց ուղիղ կապված են նրանից[4]: Անձամբ նկարի հեղինակ Հուգո Սիմբերգը «Վիրավոր հրեշտակը» ստեղծագործության համար ոչ մի մեկնություն չի տալիս, այլ թողնում է, որ դիտողը հանգի զանազան ենթադրությունների:

Կիրառում մշակույթում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

«Վիրավոր հրեշտակը» նկարը հսկայական ազդեցություն է թողել ֆինլանդական մշակույթի վրա: Այս սիմվոլ դարձած նկարը կիրառվում է բարձր և մասսայականություն վայելող մշակութային շատ ասպարեզներում: Nightwish մետալ խմբի «Amaranth» երգի տեսահոլովակում օգտագործվել է «Վիրավոր հրեշտակի» մոտիվը[5]:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]