Վիրաբուժական միջամտությունների ցանկ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից

Շատ վիրաբուժական միջամտությունների անուններ կարելի է բաժանել մասերի` հասկանալու համար դրանց նշանակությունը։ Օրինակ՝ գաստրէկտոմիայի դեպքում «էկտոմիա» վերջածանցը նշանակում է մարմնի հատվածի հեռացում։ «Գաստրո» նշանակում է ստամոքս։ Այսպիսով, գաստրէկտոմիա նշանակում է ստամոքսի կամ դրա մի մասի հեռացում։ «Տոմիա»-ն նշանակում է մարմնի հատվածի հատում. «գաստրոտոմիա»՝ ստամոքսի հատում, ոչ պարտադիր հեռացմամբ։ Ինչպես նաև, «ֆարինգո» նշանակում է ըմպան, «լարինգո»՝ կոկորդ, «էզոֆագ»՝ կերակրափող։ Այսպիսով, ֆարինգոլարինգոէզոֆագէկտոմիան բոլոր երեքի վիրաբուժական հեռացումն է։

Նվազ ինվազիվ վիրաբուժության ձևավորմամբ պայմանավորված կան նաև այլ տերմիններ, ինչպիսիք են «արթրոսկոպիկ» կամ «լապարասկոպիկ» վիրաբուժությունը։ Այս դեպքում ձևը պահպանվում է ինչպես նախորդ օրինակներում. արթրոսկոպը սարքավորում է, որը թույլ է տալիս տեսնել հոդի ներսը։

Հաճախ հանդիպող վիրաբուժական տերմինների ցանկ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Նախածանցներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վերջածանցներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • -ցենտեզիս՝ վիրաբուժական պունկցիա
  • -տրիպսիա՝ կոտորում կամ քայքայում
  • -դեզիս՝ երկու հատվածների միաձուլում, ստաբիլիզացիա
  • -՝էկտոմիա՝ վիրաբուժական հեռացում։ 'Ռեզեկցիա' տերմինը նույնպես կիրառվում է, հատկապես ուռուցքների դեպքում։
  • -ոպսիա՝ նայել
  • -ոսկոպիա՝ դիտում, սովորաբար սկոպի միջոցով
  • -ոստոմիա կամ -ստոմիա՝ վիրաբուժական անցքի ստեղծում (նոր «բերանի» կամ «ստոմայի» ստեղծում)
  • -ոտոմիա կամ -տոմիա՝ վիրաբուժական հատում
  • -պեքսիա՝ շտկել կամ ապահովել
  • -պլաստիկա՝ ձևափոխել կամ հարմարեցնել (երբեմն ենթադրում է պրոտեզով փոխարինում)
  • -րաֆիա՝ ամրեցնել, հաճախ վիրաբուժական կարի օգնությամբ
Կատեգորիա Պլաստիկա Էկտոմիա Ստոմիա Ոտոմիա Այլ
Կենտրոնական նյարդային համակարգ Դեկոմպրեսիվ կրանիէկտոմիա · Հեմիսֆերէկտոմիա · Առաջային քունքային լոբէկտոմիա · Հիպոֆիզէկտոմիա · Ամիգդալոհիպոկամպէկտոմիա Վենտրիկուլոստոմիա Կրանիոտոմիա · Պալիդոտոմիա · Թալամոտոմիա · Լոբոտոմիա · Երկկողմանի ցինգուլոտոմիա · Քորդոտոմիա · Ռիզոտոմիա Նյարդավիրաբուժություն · Փսիխովիրաբուժություն · Գլխուղեղի բիոպսիա
Ծայրամասային նյարդային համակարգ Գանգլիոնէկտոմիա · Սիմպաթէկտոմիա/Էնդոսկոպիկ թորակալ սիմպաթէկտոմիա · Նեյրէկտոմիա Աքսոտոմիա · Վագոտոմիա Նյարդի բիոպսիա
Ներզատիչ համակարգ Հիպոֆիզէկտոմիա · Թայրոիդէկտոմիա · Պարաթայրոիդէկտոմիա · Ադրենալէկտոմիա · Պինեալէկտոմիա
Աչք Պունկտոպլաստիկա · Տրաբեկուլոպլաստիկա Ֆոտոռեֆրակտիվ կերատէկոմիա · Տրաբեկուլէկտոմիա · Իրիդէկտոմիա · Վիտրէկտոմիա Դակրիոցիստոռինոստոմիա Ճառագայթային կերատոտոմիա  · Քիչ ասիմետրիկ ճառագայթային կերատոտոմիա (M.A.R.K.) Եղջերաթաղանթի փոխպատվաստում
Ականջներ Օտոպլաստիկա Ստապեդէկտոմիա · Մաստոիդէկտոմիա · Աուրիկուլէկտոմիա Միրինգոտոմիա
Շնչառական համակարգ Ռինոպլաստիկա · Սեպտոպլաստիկա Ռինէկտոմիա · Լարինգէկտոմիա · Պնևմոնէկտոմիա Տրախեոստոմիա[1] Սինուսոտոմիա · Պնևմոտոմիա · Կրիկոթիրոիդոտոմիա] · Կրիկոթիրոտոմիա · Բրոնխոտոմիա · Թորակոտոմիա · Թիրոտոմիա · Տրախեոտոմիա · Լատերալ ռինոտոմիա Պլևրոդեզիս · Թոքի տրանսպլանտացիա
Սիրտանոթային Անգիոպլաստիկա[1] · Վալվուլոպլաստիկա Պերիկարդէկտոմիա · Էնդարտերէկտոմիա Կարդիոտոմիա · Պերիկարդիոտոմիա Սրտի փոխպատվաստում
Լիմֆատիկ համակարգ Տոնզիլէկտոմիա[1] · Ադենոիդէկտոմիա · Թիմէկտոմիա · Սպլենէկտոմիա · Լիմֆադենէկտոմիա Ուրցագեղձի փոխպատվաստում · Փայծաղի փոխպատվաստում · Սփլենոպեքսիա · Լիմֆատիկ հանգույցի բիոպսիա
Ստամոքսաղիքային համակարգ/բերան Ուվուլոպալատոպլաստիկա · Պալատոպլաստիկա Գինգիվէկտոմիա · Գլոսսէկտոմիա · Էզոֆագէկտոմիա · Գաստրէկտոմիա · Ապենդէկտոմիա[2] · Պրոկտոկոլէկտոմիա · Կոլէկտոմիա[2] · Հեպատէկտոմիա · Խոլեցիստէկտոմիա[2] · Պանկրեատէկտոմիա/Պանկրեատիկոդուոդենէկտոմիա Գաստրոստոմիա (Միջմաշկային էնդոսկոպիկ գաստրոստոմիա) · Գաստրոդուոդենոստոմիա · Գաստրոէնտերոստոմիա · Իլեոստոմիա · Յեյունոստոմիա · Կոլոստոմիա[1] · Խոլեցիստոստոմիա · Հեպատոպորտոէնտերոստոմիա · Սիգմոիդոստոմիա Ուվուլոտոմիա · Միոտոմիա · Պիլորոմիոտոմիա · Անալ սֆինկտերոտոմիա · Ներքին կողմնային սֆինկտերոտոմիա Ուղղահայաց խրձային գաստրոպլաստիկա · Գաստրոպեքսիա · Հաստ աղու ռեզեկցիա · Նիսսենի ֆունդոպլիկացիա · Ճողվածքի վերականգնում · Օմենտոպեքսիա · Լյարդի բիոպսիա
Միզային համակարգ Ուրեթրոպլաստիկա · Պիելոպլաստիկա Նեֆրէկտոմիա · Ցիստէկտոմիա Նեֆրոստոմիա · Ուրեթերոստոմիա · Ցիստոստոմիա (Վերցայլային ցիստոստոմիա) · Ուրոստոմիա Նեֆրոտոմիա Նեֆրոպեքսիա · Ուրեթրոպքսիա · Լիթոտրիպսիա · Երիկամի փոխպատվաստում · Երիկամի բիոպսիա
Արական սեռական համակարգ Ֆալոպլաստիկա · Սկրոտոպլաստիկա Վազէկտոմիա · Պենէկտոմիա · Օրխիդէկտոմիա · Պրոստատէկտոմիա · Գոնադէկտոմիա Վազովազոստոմիա  · Վազոէպիդիդիմոստոմիա Մեատոտոմիա Թլպատում · Ծայրային թլիպի վերականգնում · Օրխիոպեքսիա · Շագանակագեղձի բիոպսիա
Իգական սեռական համակարգ Վագինոպլաստիկա · Կլիտորոպլաստիկա · Լաբիոպլաստիկա · Տուբոպլաստիկա · Ֆիմբրիոպլաստիկա Ցերվիկէկտոմիա · Կլիտորիդէկտոմիա · Օոֆորէկտոմիա · Սալպինգոօոֆորէկտոմիա · Սալպինգէկտոմիա · Հիստերէկտոմիա · Վագինէկտոմիա · Վուլվէկտոմիա Սալպինգոստոմիա Ամնիոտոմիա · Կլիտորիդոտոմիա · Հիստերոտոմիա[2] · Հիմենոտոմիա · Էպիզիոտոմիա · Սիմֆիզիոտոմիա Փողի կապում · Կոլպոռաֆիա · Կեսարյան հատում[2] · Հիմենոռաֆիա · Էնդոմետրիալ բիոպսիա
Ոսկրեր,
աճառներ,
և հոդեր

Ոսկր՝ Ակրոմիոպլաստիկա · Կիֆոպլաստիկա · Մենտոպլաստիկա · Ակրոմիոպլաստիկա

Հոդ՝ Արթրոպլաստիկա · Ռոտացիոն պլաստիկա

Ոսկր՝ Օստէկտոմիա (Ազդրոսկրի գլխիկի օստէկտոմիա · Վերտեբէկտոմիա · Կոկցիգէկտոմիա · Աստրագալէկտոմիա) ·Կորպէկտոմիա · Ֆասետէկտոմիա · Լամինէկտոմիա (Հեմիլամինէկտոմիա)

հոդ՝ Սինովէկտոմիա · Դիսկէկտոմիա

ասկր՝ Օստեոտոմիա

հոդ՝ Արթրթտոմիա · Լամինոտոմիա · Ֆորամինոտոմիա

ոսկր՝ Էպիֆիզիոդեզիս

հոդ՝ Արթրոդեզիս · Արթրոսկոպիա · Ծղիկային կոլլատերալ կապանի ռեկոնստրուկցիա

Մկան կամ
փափուկ հյուսվածք
Բուրսէկտոմիա · ամպուտացիա (Հեմիկորպորէկտոմիա, հեմիպելվէկտոմիա) Միոտոմիա · Տենոտոմիա · Ֆասցիոտոմիա Մկանի բիոպսիա · Ամպուտացիա · Ջլի տեղափոխում
Կրծքագեղձ Մամոպլաստիկա Լամպէկտոմիա · Մաստէկտոմիա[2] Կրծքի իմպլանտ · Մաստոպեքսիա · Կրծքի ռեկոնստրուկցիա · Կրծքագեղձի ռեդուկցիոն պլաստիկա
Մաշկ V-պլաստիկա · VY-պլաստիկա · W-պլաստիկա · Z-պլաստիկա Էսկարոտոմիա Մաշկի բիոպսիա
Այլ/չդասակարգված Աբդոմինոպլաստիկա · Հեռնիոպլաստիկա[2] · Ֆրենուլոպլաստիկա · Z-պլաստիկա Դիվերտիկուլոպլաստիկա · Ֆրենէկտոմիա · Հեմոռոիդէկտոմիա · Մաստոիդէկտոմիա · Թրոմբէկտոմիա · Էմբոլէկտոմիա · Գանգլիոնէկտոմիա · Լոբէկտոմիա · Միոմէկտոմիա · Պաննիկուլէկտոմիա Ուրեթերոսիգմոիդոստոմիա Ֆիստուլոտոմիա · Լապարատոմիա · Միրինգոտոմիա · Սֆինկտերոտոմիա · Կոմմիսուրոտոմիա Որովայնային վիրաբուժություն · Աճուկային ճողվածքի վիրաբուճություն · Բիոպսիա[2] · Այրում · Պատվաստում · Լապարասկոպիա · Ռադիովիրաբուժություն ·

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 Australia Healthdirect (2018-08-03)։ «Surgery (surgical procedures A-Z)»։ www.healthdirect.gov.au (en-AU)։ Վերցված է 2020-08-27 
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 2,7 «Common Surgeries - Health Encyclopedia - University of Rochester Medical Center»։ www.urmc.rochester.edu։ Վերցված է 2020-08-27 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]