Վիտամին B3

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Վիտամին B3
Nicotinsäure2.svg
Քիմիական բանաձև C₆H₅NO₂
Մոլային զանգված 123,032 զանգվածի ատոմական միավոր[1] գ/մոլ
Քիմիական հատկություններ
Դասակարգում
CAS համար 59-67-6
PubChem 938
EINECS համար 200-441-0
SMILES C1=CC(=CN=C1)C(=O)O
ЕС 200-441-0
RTECS QT0525000
ChEBI 913
Եթե հատուկ նշված չէ, ապա բոլոր արժեքները բերված են ստանդարտ պայմանների համար (25 °C, 100 կՊա)

Նիկոտինաթթու կամ (Niacin) Վիտամին B3 (PP), անհրաժեշտ է օրգանիզմում կենսաբանական թթվեցման պրոցեսի իրագործման համար։

Ընդհանուր տեղեկություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վիտամին B3(PP)-ն բավականաչափ քանակությամբ պարունակվում է լյարդի, երիկամների, դրոժերի, մսի, կաթի, ինչպես նաև սիսեռի, հատիկավորների, ցորենի ալյուրի մեջ։ Վիտամին B3(PP) շատ է հնդկաձավարում և սնկերում։ Այն կենդանական սննդից ավելի լավ է յուրացվում, քան բուսականից։ Բացի դրանից Վիտամին B3(PP)-ն կարող է գեներացվել օրգանիզմում տրիպտոֆան ամինաթթվից։

Ֆարմակոլոգիական ազդեցությունը[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վիտամինային, հիպոլիպիդեմիկ սպեցիֆիկ հակաալերգիկ միջոց է։ Օրգանիզմում նիկոտինաթթուն փոխարկվում է նիկոտինամիդի, որը կապակցվում է ածխաջուրը տեղափոխող կոդեհիդրոգենազ I և II կոֆերմենտների (НАД и НАДФ)հետ, մասնակցում է ճարպերի, սպիտակուցների, ամինաթթուների, պուրինների, հյուսվածքային շնչառության, գլիկոգենոլիզի, բիոսինթեզի պրոցեսների մետաբոլիզմում։

Կարգավորում է արյան լիպոպրոտեինի կոնցենտրացիան; մեծ չափաբաժիններով (3-4 գ/օր.) նվազեցնում է ընդհանուր խոլեստերինի կոնցենտրացիան, ЛПНП, ТГ, նվազեցնում է խոլեստիրին/ֆոսֆոլիպիդ-ի ինդեքսը, բարձրացնում է հակաաթերոգենազդեցությամբ ЛПВП-ի քանակությունը։ Հիդրոխոլեստերինեմիական ազդեցությունը ի հայտ է գալիս մի քանի օրից, տրիգլիցերիդների նվազումը՝ ընդունումից մի քանի ժամ անց[2]: Միևնույն ժամանակ National Heart, Lung, and Blood Institute կողմից տարվող ստատիններով բուժման կլինիկական փորձարկումները նիկոտինաթթվի բարձր դոզաների հետ զուգակցելով[3], ցույց տվեցին, որ չնայած ստատինի հետ նիկոտինաթթու ընդունած հիվանդների մոտ դիտվում էր ЛПВП մակարդակի աճ և տրիգլիցերիդների մակարդակի նվազում համեմատ հիվանդների, որոնք միայն ստատին են ընդունել, սրտի աշխատանքի խաթարման հաճախանակությունը երկու խմբերում չէր տարբերվում[4]:

Ընդհարձակում է մանր արյունատար անոթները (այդ թվում գլխուղեղի), բարելավում է միկրոցիրկուլյացիան, թույլ անտիկոագուլյանտ ազդեցություն է ունենում բարձրացնելով արյան ֆիբրինոլիտիկ ակտիվությունը։ Օժտված է դեզինտոկսիկացիոն հատկություններով[5].

Նիկոտինամիդը արտահայտված անոթների ընդհարձակման ազդեցություն չի ունենում և նրա ընդունման դեպքում մաշկի կարմրություն և դեպի գլուխ արյան հոսքի զզացողություն չի նկատվում։[6]

Ֆարմակոկինետիկա[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

ՍԱՀ-ից աբսորբցիան (առավելապես ստամոքսի պիլոր հատվածում և 12-մատյա աղիքի անտրալ հատվածում) - արագ է, մալաբսորբցիայի ժամանակ դանդաղում է։ Օրգանիզմում փոխակերպվում է նիկոտինամիդի

Մետաբոլացվում է լյարդում։ Հիմնական մետաբոլիտներ՝ N-մեթիլ-2-պիրիդոն-3-կարբոկսամիդը և N-մեթիլ-2-պիրիդոն-5-կարբոկսամիդը ֆարմակոլոգիական ակտիվությորն չունեն։

Կարող է սինթեզվել աղիներում սննդի հետ եկած տրիպտոֆան ից բակտերիալ ֆլորայի ազդեցության տակ ( 60 մգ տրիպտոֆանից գոյանում է 1 մգ նիկոտինաթթու) պարադոքսինի (վիտամին B6)ի և ռիբոֆլավինի (վիտամին B2)ի մասնակցությամբ։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 nicotinic acid
  2. Քաղվածելու սխալ՝ Սխալ <ref> պիտակ՝ regmed անվանումով ref-երը տեքստ չեն պարունակում:
  3. http://www.nhlbi.nih.gov/)
  4. [ NIH stops clinical trial on combination cholesterol treatment // NIH News]
  5. Описание вещества Никотиновая кислота (Nicotinic acid): инструкция, применение, противопоказания и формула
  6. НИКОТИНАМИД

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]