Վիտալի Կալոև

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Վիտալի Կալոև
օսերեն՝ Калоты Къостайы фырт Витали և ռուս.՝ Виталий Константинович Калоев
Ծնվել էհունվարի 15, 1956(1956-01-15) (63 տարեկան)
ԾննդավայրՎլադիկավկազ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Flag of Russia.svg Ռուսաստան
ԿրթությունNorth-Caucasian Mining and Metallurgical Institute?
Մասնագիտությունճարտարապետ, քաղաքական գործիչ և շինարար
Պարգևներ և
մրցանակներ
«Օսիայի փառքի համար» մեդալ

Վիտալի Կոնստանտինովիչ Կալոև (օսերեն՝ Калоты Къостайы фырт Витали, ծնվել է՝ հունվարի 15, 1956[1], Օրջոնիկիձե, Հյուսիս-Օսեթական ԻԽՍՀ, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ), խորհրդային և ռուսական ճարտարապետ-շինարար, Հյուսիսային Օսիայի շինարարության և ճարտարապետության նախկին նախարար[2]:

2002 թվականի հուլիսի 1-ին Բոդենյան լճի մոտ տեղի ունեցած ավիավթարի հետևանքով Կալոևի ընտանիքի բոլոր անդամները՝ կինը, որդին և դուստրը, զոհվել են: 2004 թվականին Կալոևը սպանել է օդանավակայանի օդային երթևեկության վերահսկիչ Պետեր Նիլսենին՝ վերջինին համարելով աղետի մեղավոր: 2005 թվականին շվեյցարական դատարանի կողմից Պետեր Նիլսոնի սպանության համար մեղավոր է ճանաչվել: 2007 թվականին օրինակելի վարքագիծ ցուցաբերելու համար վաղաժամկետ ազատ է արձակվել և վերադարձել հայրենիք:

Կենսագրական տվյալներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վիտալի Կալոևը ծնվել է Օրջոնիկիձեում (ներկայում Վլադիկավկազ) 1956 թվականին մանկավարժների ընտանիքում: Նրա հայրը աշխատել է դպրոցում՝ որպես օսերենի ուսուցիչ, մայրը՝ դաստիարակ մանկապարտեզում: Նա ընտանիքի փոքր երեխան է եղել, ունեցել է երկու եղբայր և երեք քույր: Կալոևը գերազանց առաջադիմությամբ ավարտել է ծննդավայրի միջնակարգ դպրոցը: Սովորել է շինարարական տեխնիկումում, այնուհետև՝ ծառայել բանակում: Զորացրվելուց հետո ընդունվել է Հյուսիս-Կովկասյան լեռնամետալուրգիական ինստիտուտի ճարտարապետա-շինարարական ֆակուլտետը: Ուսմանը զուգահեռ աշխատել է շինհրապարակի աշխատանքների ղեկավար: Ուսման ավարտին ստացել է ճարտարապետի որակավորում: Նա մասնակցել է Վլադիկավկազի մոտակայքում գտնվող «Սպուտնիկ» զինվորական ավանի շինարարությանը: Վերջինը նախատեսված էր խորհրդային բանակի այն սպաների համար, որոնց զորամիավորումները դուրս էին բերվել ԳԴՀ-ից:

1980-ական թվականներին Խորհրդային Միությունում իրականացվող «Վերակառուցման» ժամանակ Կալոևը ձևավորել է շինարարական կոոպերատիվ:

Ընդհուպ մինչև 1999 թվականը Կալոևը եղել է Վլադիկավկազի շինարարական վարչության ղեկավարը:

1999 թվականին նա պայմանագիր է կնքել շինարարական ընկերության հետ և մեկնել Իսպանիա, որտեղ աշխատել է որպես ճարտարապետ և նախագծել տներ Օթիայից գաղթածների համար:

Ընտանիք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

1991 թվականին Կալոևն ամուսնացել է Սվետլանա Պուշկինովնա Գագինևնայի հետ: Նրանց ամուսնությունից ծնվել է երկու երեխա՝ Կոնստանտինը (ծնված 1991 թվականին) և Դիաննան (ծնված 1998 թվականին[3]):

Կալոևի ընտանիքի բոլոր անդամները զոհվել են 2002 թվականի հուլիսի 1-ին Բոդենյան լճի մոտ տեղի ունեցած ավիավթարի հետևանքով:

2018 թվականին Կալոևը հարցազրույցի ժամանակ հայտարարել է, որ ապրում է նոր կնոջ՝ Իրինայի հետ: Նրանց ամուսնությունը պաշտոնապես գրանցված չէ: Ամուսնական արարողությունը կատարվել է օսական ավանդույթներով[3]: Նույն թվականի դեկտեմբերին նրանց ամուսնությունից ծնվեցին տարբեր սեռ ունեցող երկվորյակներ՝ Սոֆիան և Մաքսիմը:

Ավիավթար Իբերլինգենի երկնքում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2002 թվականի հուլիսին Վիտալի Կալոևն արդեն երկու տարի էր, ինչ աշխատում էր Իսպանիայում: Նա ավարտել էր Բարսելոնայում քոթեջների կառուցումը, հանձնել էր պատվիրատուին և սպասում էր իր ընտանիքի ժամանելուն: Այդ ժամանակ նա ընտանիքին չէր տեսել արդեն իննը ամիս: Մինչ Իսպանիա մեկնելը Սվետլանան և երեխաները տեղափոխվել էին Մոսկվա, սակայն ոչ մի կերպ չէին կարողանում գնել Իսպանիա մեկնող ինքնաթիռի տոմս: Միայն մեկնելուց երեք ժամ առաջ օդանավակայանում նրանց առաջարկեցին «Բաշկիրյան ավիաընկերության» Մոսկվա-Բարսելոնա չվերթն իրականացնող ինքնաթիռի տոմսերը, որը հետագայում վթարի ենթարկվեց Բոդենի լճում:

2002 թվականի հուլիսի 2-ին, իմանալով տեղի ունեցած օդային աղետի մասին, Վիտալի Կալոևն անմիջապես Բարսելոնայից մեկնեց Ցյուրիխ, իսկ այնտեղից Գերմանիա՝ Իբերլինգեն, որտեղ տեղի էր ունեցել աղետը: Սկզբում ոստիկանները չէին ցանկանում Վիտալիին թողնել մուտք գործել աղետի գոտի, սակայն, երբ նա հայտնեց, որ իր կինն ու երեխաներն այնտեղ են, նրան թույլատրեցին: Վիտալիի խոսքերով նրա դստեր մարմինը հայտնաբերվել է ինքնաթիռի ընկնելու վայրից երեք կիլոմետր հեռու: Համաձայն Նաթիոնալ Ջեոգրաֆիկի փաստավավերագրական ֆիլմի՝ Կալոևն անձամբ է մասնակցել զոհվածների մարմինների որոնողական աշխատանքներին և սկզբում գտել դստեր պատռված կոշիկները, այնուհետև նրա մարմինը:

Պետեր Նիլսենի սպանություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2003 թվականի ամռանը Կալոևը ավիավթարից զոհված աղջիկներից մեկի մոր հետ միասին այցելում է «Սքայգայդ» ավիաընկերություն: Ըստ ընկերության աշխատակիցների ասածների՝ ավիաաղետի մեկ տարվա կապակցությամբ Իբերլինգենում կազմակերպված հիշատակի արարողության ժամանակ «բարեկամներից մեկը՝ սև մորուքով մի տղամարդ» իրեն պահում էր «ջղագրգիռ» և սաստիկ վախեցրեց ընկերության ղեկավար Ալան Ռոսեին: Աշխատակիցների խոսքերով դրանից հետո այդ մարդը (նկատի ունեն Կալոևին) այցելեց «Սքայգայդ» ավիաընկերության գրասենյակ, որտեղ, աշխատակիցների հետ շփվելիս, մի քանի անգամ հարցրեց, թե արդյո՞ք կատարվածի համար մեղավոր է օդային երթևեկության վերահսկիչը:

2004 թվականի փետրվարի 24-ին Պետեր Նիլսենը սպանվում է: Սպանությունը տեղի է ունենում Նիլսենի տան դիմաց վերջինի կնոջ և երեք երեխաների մոտ: Սպանության հիմնական վարկածը, որը դիտարկվում էր շվեյցարական ոստիկանության կողմից, Կալոևի կողմից վրեջն էր: Վիտալի Կալոևն իրեն առաջադրված մեղադրանքը չընդունեց, սակայն նաև չժխտեց: Ցուցմունք տալով նա հայտարարեց, որ հիշում է միայն այն, որ այցելել է Նիլսենին, ցույց տվել նրան իր ընտանիքի նկարը և պահանջել ներողություն հայտնել: Դրանից հետո Նիլսենը հարվածել է Կալոևի ձեռքին և գետնին գցել լուսանկարը, ինչից հետո Կալոևի խոսքերով իր մոտ հիշողության կորուստ է եղել; Կալոևը Նիլսենին ծալովի դանակով 12 հարված է հասցրել, որոնցից նա մահացել է դեպքի վայրում: Հաջորդ օրը հյուրանոցի սենյակում Կալոևին ձերբակալում է շվեյցարական ոստիկանությունը[4]:

Դատավարություն և բանտարկություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

2005 թվականի հոկտեմբերի 26-ին Ցյուրիխի կանտոնի Գերագույն դատարանի կողմից Նիկոլայ Կալոևը մեղավոր է ճանաչվել Պետեր Նիլսոնի սպանության համար և դատապարտվել ութ տարվա ազատազրկման: 2007 թվականի նոյեմբերի 8-ին դատարանի վճռով օրինակելի վարք դրսևորելու համար Կալոևը վաղաժամ ազատ է արձակվել[5]: 2007 թվականի նոյեմբերի 13-ին Կալոևը ժամանում է Հյուսիսային Օսիա, որտեղ օդանավակայանում արժանանում է ջերմ ընդունելության[6]:

Ազատ արձակվելուց հետո[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վիտալի Կալոևը նշանակվել է Հյուսիսային Օսիայի Հանրապետության ճարտարապետության և շինարարության փոխնախարար: Իր 60-ամյակի օրը թոշակի է անցել, որից մի քանի օր առաջ պարգևատրվել է «Օսիայի փառքի համար» մեդալի[7].

Կալոևի կերպարը մասսայական մշակույթում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Ավիաաղետի հիման վրա նկարահանվել են «Գիշերային թռիչք: Իբերլինգենի աղետ» (Շվեյցարիա/Գերմանիա, 2009, գլխավոր դերերում՝ Կեն Դյուկեն և Եվգենի Սիտոխին), «Հետևանք» (ԱՄՆ, 2017, Կալոևի կերպարը մարմնավորել է Առնոլդ Շվարցենեգերը), «Անպատասխան» (Ռուսաստան, 2018, Կալոևի կերպարը մարմնավորել է Դմիտրի Նագիևը):
  • Ամերիկյան «Delta Spirit» ռոք խումբը ձայնագրել է «Ballad of Vitaly» («Բալադ Վիտալիի մասին») երգը, որը հանդիսանում է «History from Below» ալբոմի եզրափակիչ երգը:
  • Գերմանական «Edge of Dawn» խումբը իր «The Flight (Lux)» երգում անդրադարձ է կատարել Վիտալի Կալոևի պատմությանը:
  • Ռուսական «Դիսպեչեր» ռոք խումբը ձայնագրել է «2000 баксов за сигарету» («2000 բաքս ծխախոտի համար») երգը, որում անդրադառնում է տեղի ունեցած ավիաաղետին:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]