Վիսարիոն Ջուղաշվիլի

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Վիսարիոն Ջուղաշվիլի
վրաց.՝ ბესარიონ ჯუღაშვილი
Vissarion Jughashvili.jpg
Ծնվել է1850[1]
ԾննդավայրԴիդի Լիլո, Վրաստան
Գորի, Թիֆլիսի նահանգ, Ռուսական կայսրություն
Վրաստան կամ Գարդաբանի մունիցիպալիտետ, Քվեմո Քարթլիի մարզ, Վրաստան
Մահացել էօգոստոսի 25, 1909(1909-08-25)
Մահվան վայրԹիֆլիս, Ռուսական կայսրություն[1]
ՔաղաքացիությունՌուսական կայսրություն[2]
ԱզգությունՕսեր
Մայրենի լեզուվրացերեն
Մասնագիտությունարհեստավոր և cobbler
ԱմուսինԵկատերինա Գելաձե
Ծնողներհայր՝ Vano Zazovich Dzhugashvili?
ԵրեխաներԻոսիֆ Ստալին
Besarion Jughashvili Վիքիպահեստում

Վիսարիոն (Բեսո) Իվանովիչ Ջուղաշվիլի (վրաց.՝ ბესარიონ ივანეს ძე ჯუღაშვილი, 1850[1], Դիդի Լիլո, Վրաստան, Գորի, Թիֆլիսի նահանգ, Ռուսական կայսրություն, Վրաստան և Գարդաբանի մունիցիպալիտետ, Քվեմո Քարթլիի մարզ, Վրաստան - օգոստոսի 25, 1909(1909-08-25), Թիֆլիս, Ռուսական կայսրություն[1]), Ի. Վ. Ստալինի հայրը: Խորհրդային զինվորական գործիչներ՝ հրետանավոր Յ. Ի. Ջուղաշվիլու և ավիատոր Վ. Ի. Ստալինի, խորհրդային բանասեր Ս. Ի. Ալելուևայի պապիկը, խորհրդային սրտաբան Ի. Գ. Ալելուևայի, թատրոնի ռեժիսոր Ա. Վ. Բուրդոնսկու, ռուս բանասեր Գ. Հ. Ջուղաշվիլու և խորհրդային զինվորական գիտնական Ե. Յ. Ջուղաշվիլու նախապապը:

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բեսո Ջուղաշվիլին ծնվել է Թիֆլիսի նահանգի Դիդի-Լիլո գյուղում, Մաչաբել ամրոցի քրիստոնյաների ընտանիքում: Բեսոյի հայրը՝ Վանո Զազովիչ Ջուղաշվիլի (1825-1898 թթ.) զբաղվում էր խաղողի աճեցմամբ և վաճառքով[3]: Բեսոյի մեծ եղբայրը՝ Գեորգի Իվանովիչ Ջուղաշվիլի (1845-1915 թթ.): Մանգլիս գյուղի ճանապարհին նա ուներ պանդոկ, որը վրաց ազնվականների շրջանում հայտնի ժամանցի վայր էր: Ինչպես պնդում է ռուս պատմաբան Է. Ս. Ռադզինսկին, Բեսոյի պապը՝ Զազա Վիսարինովիչ Ջուղաշվիլին (1798-1847 թթ.) հաճախ մասնակցում էր գյուղացիական խռովություններին, ձերբակալվել է, նստել բանտ, իրականացրել փախուստներ: Շուտով նա տեղափոխվեց Դիդի-Լիլո գյուղ, այնտեղ ամուսնացավ[4]: Զազան նախրապան էր: Սպանվել է 50 տարեկանում[5]:

Վիսարիոն Ջուղաշվիլին մասնագիտությամբ կոշկակար էր: Բեսոն կարողանում էր վրացերեն կարդալ և, գիտեր նաև ռուսերեն, հայերեն և ադրբեջաներեն: Ամենայն հավանականության գիտելիքները ձեռք են բերվել ինքնուրույն, քանի որ Բեսոն դպրոցում չէր սովորել: Հոր մահից և եղբոր՝ Գեորգիի սպանությունից հետո Բեսոն քրոջ՝ Պելագեայի հետ հեռացավ[6] Թիֆլիս և սկսեց աշխատել հայ Ադելխանովի արտադրամասում[7], որտեղ բավականին շուտ աչքի ընկավ և ստացավ վարպետի կոչում:

1860- ականների վերջին և 1870-ականների սկզբին հայ առևտրական Իոսիֆ Բարամովը (Բարամյանց ) Գորի քաղաքում բացեց կոշիկի կարման և վերանորոգման գործարան և այնտեղ հրավիրեց վրացական ամենալավ մասնագետներին, որոնց թվում էր նաև Վիսարիոն Իվանովիչ Ջուղաշվիլին: Նա ամուսնացած էր Եկատերինա (Կեկե) Գելաձեի հետ, որը գյուղական իշխան Ամիլախվարի աղջիկն էր: Հարսանիքի արարողությունը տեղի ունեցավ Գորի քաղաքի Վերափոխման տաճարում 1874 թվականի մայիսի 17-ին:

Երեխաներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Միխայիլ - ծնվել է 1875 թվականի փետրվարի 14-ին և ապրել է մեկ շաբաթ
  • Գեորգի - ծնվել է 1876 թվականի դեկտեմբեր 24-ին, մահացել է 1877 թվականին կարմրուկից, Իոսիֆ Վիսարինովիչի ծնունդից մեկ տարի առաջ
  • Իոսիֆ- ծնվել է 1878 թվականի դեկտեմբերի 6 (18) [8]:

Գորիում Ստալինի մանկության ընկեր և հարևան Նիկո Տլաշաձեի հուշերից [9].

Aquote1.png Երբ գալիս էր Սոսոյի հայր Բեսոն, մենք փախնում էինք սենյակում խաղալու: Բեսոն շատ յուրահատուկ մարդ էր: Միջին հասակի, մեծ սև բեղերով և երկար հոնքերով, դեմքի արտահայտությունը խիստ: Նա քայլում էր միշտ ջղային: Հագնում էր կարաչաևյան արխալուղ և երկար կարաչաևյան չերքեզկա՝ նեղ կաշվե գոտով ծածկված: Հագնում էր երկարաճիտ կոշիկներ, դնում էր գլխարկ: Aquote2.png

Մի շարք հիշողությունների համաձայն Սոսոյի ծնվելուց հետո Բեսոն սկսեց չարաշահել ալկոհոլը, հաճախ էր ծեծում կնոջը և երեխային (այլ տեղեկություններով Բեսոն տառապում էր ալկոհոլիզմով մինչ ամուսնանալը ): Մոտավորապես 1883 թվականին նա թողեց ընտանիքը և տեղափոխվեց Թիֆլիս: 1889 թվականին Բեսոն փորձեց որդուն հանել Գորիի հոգևոր գիմնազիայի նախապատրաստական դասարանից, որպեսզի սովորեցնի իր արհեստը, սակայն ընկերները նրան համոզեցին չանել դա: 1890 թվականին Բեսոն Սոսոյի հետ տեղի ունեցած դժբախտ պատահարից հետո, տարավ որդուն Թիֆլիս, որտեղ նրան տեղավորեց Ադելխանովների կոշիկի գործարանում աշխատելու: Սակայն Թիֆլիս՝ որդու ետևից եկավ Եկատերինա Գեորգիևնան և տարավ որդուն հետ՝ Գորի, որտեղ նա շարունակեց հոգևոր կրթություն ստանալ:

Վիսարիոն Ջուղաշվիլու հավանական գերեզմանը Թելավիում

Վիսարիոն Ջուղաշվիլու հետագա ճակատագիրը մանրամասնորեն հայտնի չէ: Թոռնուհու՝ Սվետլանա Ալելուևայի տեսակետով, նա մահացավ 1890 թվականին ընդհարման ժամանակ դանակի հարվածից (որի ժամանակ նա հարբած էր): Ստալինի ծագմանը նվիրված մի շարք աշխատանքներում[10], փաստվում է, որ Վիսարիոնը մահացել է 1909 թվականին: Մասնավորապես պահպանվել է «Տեղեկատվություն Վոլգոգրադի ոստիկանության վերասկման N136 գործից »՝թվագրված 1909 թվականով.

Aquote1.png Իոսիֆ Վիսարինովիչ Ջուղաշվիլի: Վրացի գյուղացիներից ունի հայր ՝ Վիսարիոն Իվանով, 55 տարեկան, և մայր Եկատերինա, ապրում են՝ մայրը՝ Գորի, հայրը վարում է քոչվոր կյանք... [11]: Aquote2.png

Մի շարք ուսումնասիրողներ փաստում են, որ Վիսարիոն Իվանովիչը մահացել է 1909 թվականի օգոստոսի 25-ին Թիֆլիսի հիվանդանոցներից մեկում տուբերկուլյոզից, կոլիտից և քրոնիկ թոքաբորբից: Այդ նույն աղբյուրների համաձայն թաղվել է Թելավիում, սակայն թաղման իսկությունը ճշտված չէ:

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 http://www.spokeo.com/Besarion+Jughashvili+1
  2. http://wc.rootsweb.ancestry.com/cgi-bin/igm.cgi?op=GET&db=geer_family_tree&id=I836504
  3. С.Рыбас, 2010, с. 9.
  4. ↑ Город и семья
  5. ↑ Город и семья
  6. По словам представителей рода Арсошвили (осет.Æрсойтæ) (потомки Джугашвили по женской линии и старожилы с. Диди-Лило), Бесо бежал из села то ли от налогов, то ли от долгов
  7. По словам представителей рода Арсошвили (осет.Æрсойтæ) (потомки Джугашвили по женской линии и старожилы с. Диди-Лило), Бесо бежал из села то ли от налогов, то ли от долгов
  8. ↑ Согласно записям в метрической книге горийского Успенского собора, Иосиф Джугашвили появился на свет не 21, а 6 (18) декабря 1878 года и был крещён 17 (29) декабря того же года.
  9. ↑ Согласно записям в метрической книге горийского Успенского собора, Иосиф Джугашвили появился на свет не 21, а 6 (18) декабря 1878 года и был крещён 17 (29) декабря того же года.
  10. ↑ См., например: Каминский В., Верещагин В. Детство и юность Сталина. — Молодая гвардия. — 1939, № 12.
  11. ↑ Джугашвили Виссарион, Бесо (рус.). hrono.ru. Проверено 24 сентября 2014.

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Островский А. В. Предки Сталина // Генеалогический вестник. —СПб., 2001. — № 1.
  • Аллилуева, Светлана Иосифовна Двадцать писем к другу. — М., 1990. — С. 121.
  • Рыбас, Святослав Юрьевич Сталин. — М.: Молодая гвардия (издательство), 2010. — (ЖЗЛ, выпуск 1419). — ISBN 978-5-235-03324-5