Jump to content

Վիշապի մորուք քաղցրավենիք

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Վիշապի մորուք քաղցրավենիք

Վիշապի մորուք քաղցրավենիք (չինարեն՝ 龍鬚糖, պարզեցված հիերոգլիֆներ՝ 龙须糖, Փինյին՝ lóng xū táng) կամ չինական բամբակյա կոնֆետ կամ Լոնգխուսու (չինարեն՝ 龍鬚酥, պարզեցված հիերոգլիֆներ՝ 龙须酥, Փինյին՝ lóng xū sū), Չինաստանի ձեռագործ ավանդական արվեստ է։ Դա ավանդական չինական հրուշակեղեն է, որը նման է թելից հալվային կամ արևմտյան բամբակյա քաղցրավենիքին, որը կարելի է գտնել չինական շատ արվարձաններում։ Վիշապի մորուք քաղցրավենիքն ի սկզբանե ստեղծվել է Չինաստանում, բայց շուտով հայտնի դարձավ Արևելյան Ասիայի և Հարավարևելյան Ասիայի այլ մասերում՝ դառնալով տարածաշրջանային դելիկատես Հարավային Կորեայում 1990-ականներին և Սինգապուրում 1980-ականներին, իսկ վերջերս՝ Կանադայում և Միացյալ Նահանգներում:

Այն ունի շաքարի ցածր պարունակություն (19%) և ցածր հագեցած ճարպեր (2%)[1]։ Համեմատության համար նշենք, որ շաքարե բամբակը ճարպազուրկ է՝ շաքարի շատ բարձր պարունակությամբ (94%)[2]։ Վիշապի մորուք քաղցրավենիքն ունի շատ կարճ պահպանման ժամկետ: Այն շատ զգայուն է խոնավության նկատմամբ և երբ ենթարկվում է ավելի բարձր ջերմաստիճանի, հատկապես տաք եղանակին՝ հակված է հալվելու[3]։

Ըստ լեգենդի՝ Վիշապի մորուք քաղցրավենիքը հորինվել է չինական Հան դինաստիայի ժամանակ կայսերական պալատական ​​խոհարարի կողմից, ով մի օր զվարճացրել է կայսրին՝ կատարելով նոր հրուշակեղենի պատրաստման բարդ քայլերը, որոնք ներառում էին բրնձի ալյուրից պատրաստված խմորի խառնուրդը փոքր, բարակ թելերի ձգելը[4]։ Այս թելերը կայսրին հիշեցրին վիշապի մորուք, և բավականաչափ կպչուն էին, որպեսզի հեշտությամբ կպնեն մարդու դեմքին, այդ պատճառով էլ խառնուրդը կոչվեց Վիշապի մորուք։ Անվանումը կարող է վերագրվել նաև առասպելական վիշապի կարգավիճակին որպես չինական կայսեր խորհրդանիշ, այնպես որ քաղցրավենիքը ներկայացնելը որպես Վիշապի մորուք համարվում էր ընդունելի՝ կոնֆետի սոցիալական բնույթի պատճառով[5]։ Այն վերապահված էր միայն իշխող դասին՝ նախապատրաստական ​​գործընթացի բարդության պատճառով։

Վիշապի մորուք քաղցրավենիքը, սակայն, մի քանի դար անց դարձավ հակամարտության աղբյուր, քանի որ չինական մշակութային հեղափոխության ժամանակ Կարմիր գվարդիան, գործելով Չինաստանի կոմունիստական կուսակցության հրամաններով, արգելեց չինացի բնակչությանը մասնակցել այնպիսի գործունեության, որը կարող էր վերագրվել Հան դինաստիային[6]։ Քաղցրավենիքի սկզբնական հազվադեպությունը, զուգորդված արվեստն արգելող կառավարության քաղաքականության հետ, դարձրեցին Վիշապի մորուքի պատրաստման արհեստը ավելի մեկուսացված և հազվադեպ կիրառվող: Այնուամենայնիվ, վերջին տարիներին այս արվեստը կրկին հայտնվել է զբոսաշրջային վայրերում, ինչպիսիք են փողոցային փառատոները, և նույնիսկ տարածվել է աշխարհի ավելի հեռավոր անկյուններում՝ շնորհիվ այս գործի նվիրյալ վարպետներ։

Պատրաստման եղանակ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Վիշապի մորուք քաղցրավենիքի պատրաստումը

Ավանդաբար, Վիշապի մորուք քաղցրավենիքը պատրաստվում են շաքարով և մալթոզայի օշարակով, թեև ԱՄՆ-ում այժմ օգտագործվում են եգիպտացորենի օշարակի վրա հիմնված բաղադրատոմսեր: Վիշապի մորուք քաղցրավենիքի հիմնական բաղադրիչները ներառում են մոտավորապես 75 գրամ նուրբ սպիտակ շաքար, 75 գրամ գետնանուշ, 75 գրամ չորացրած կոկոս, 38 գրամ սպիտակ քնջութի սերմեր, 150 գրամ մալտոզայի օշարակ և 1 բաժակ սոսնձող բրնձի ալյուր[1]։ Մեծ քանակությամբ օշարակի առկայության պատճառով կոնֆետները շատ բարձր շաքարի պարունակություն ունեն։

Վիշապի մորուք քաղցրավենիքի պատրաստման համար պատրաստողը պետք է սկզբում եփի և հալեցնի մալթոզայի հագեցած լուծույթը (որը կարող է ներառել շաքար կամ եգիպտացորենի օշարակ) 5 րոպե մինչև խտանա, որից հետո խառնուրդը թողնի սառչի 10 րոպե, մինչև հասնի կիսապինդ վիճակի[7]։ Ստացված զանգվածը, որը որոշակիորեն ճկուն կամ առաձգական է, այնուհետև ձևավորվում է տոր: Այնուհետև պատրաստողը պետք է վերցնի մուգ շաքարավազը, եգիպտացորենի օշարակը կամ շաքարեղեգի գելը և թաթախի շաքարավազի խմորի մեջ: Երրորդ՝ գորշ կտորը պետք է ձևավորվի բլիթ հիշեցնող օղակի, որի հիմնական հատկանիշը մեծ անցքն է: Այս քայլը պետք է ուղեկցվի խմորի բազմակի քաշելով, ոլորելով, ձգելով և իր վրա ծալելով՝ կրկնապատկելով յուրաքանչյուր կրկնությունից հետո ստեղծված թելերի քանակը։ Քաղցրավենիքը ծալելիս խորհուրդ է տրվում խմորը ծածկված պահել տապակած կպչուն ալյուրով, որպեսզի այն չկպչի մակերեսներին։ Այնուհետև խմորը պետք է ձգվի թղթի պես բարակ շերտերով, յուրաքանչյուրը երեքից չորս մատնաչափ երկարությամբ։ Այնուհետև շերտերը պետք է խճճել կլոր ձևի մեջ և թաթախել եգիպտացորենի ալյուրի մեջ, որպեսզի շերտերն իրար չկպչեն: Ի վերջո, օղակը պետք է մանր կտրատել և ներսից փաթաթել մանրացված գետնանուշի, քնջութի սերմերի, խրթխրթան շոկոլադի կամ կոկոսի շուրջը։ Հատուկ Վիշապի մորուք քաղցրավենիքի լցոնումը կախված է մի քանի գործոններից, ինչպիսիք են տարածաշրջանը, նպատակը և համապատասխան խոհարարը:

Քաղցրավենիքը խորհուրդ է տրվում օգտագործել պատրաստման ավարտից անմիջապես հետո, սակայն այն պետք է թարմ մնա մինչև վեց րոպե ջերմության մեջ։

Համեմատություն արևմտյան շաքարե բամբակի հետ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թե՛ շաքարե բամբակը, թե՛ Վիշապի մորուքը պատրաստված են շաքարից և ունեն նշանակալի կպչունության և խոնավության նկատմամբ բարձր զգայունության հատկություն։ Երկու նյութերն էլ կարող են գնդիկների վերածվել, երբ որոշակի ժամանակ շփվում են օդի հետ։ Սակայն շաքարե բամբակն ունի ավելի մեծ մակերես, այդպիսով թույլ տալով շաքարի փոքր քանակին վերածվել ավելի մեծ ծավալի արտադրանքի։ Յուրաքանչյուր ձողիկի վրա դրա չափաբաժինը կազմում է 37 գրամ, ներառյալ սննդի ներկերը և համը, որը մեկ չափաբաժնի համար պարունակում է մոտ 110 կալորիա[8][9]։ Չնայած Վիշապի մորուքը պարունակում է ավելի քիչ շաքար (7,2 գրամ), այն պարունակում է մի փոքր ավելի բարձր կալորիականություն՝ 141,2, ինչպես նաև ավելի բարձր յուղայնություն (6,1 գրամ), համեմատած արևմտյան ոճի շաքարե բամբակի հետ, որը սովորաբար պարունակում է 0 գ ճարպ[10]։ Դա պայմանավորված է նրանով, որ բացի շաքարից, Վիշապի մորուքը բաղկացած է գետնանուշից, քունջութի սերմերից և այլ բաղադրիչներից, մինչդեռ շաքարե բամբակը 100%-ով մոտ է շաքարավազին: Միայն փաթաթման սննդային արժեքը, ըստ էության, նույնական է շաքարե բամբակի հետ[1]։

Վիշապի մորուք քաղցրավենքը համեմատած արևմտյան շաքարե բամբակի հետ
Քանակը մեկ մատուցման համար = մատուցման չափը՝ 1(37գ)
Վիշապի մորուք քաղցրավենք Արևմտյան շաքարե բամբակ
Կալորիաներ 141.2 110
Ընդհանուր ճարպ 6.1 գ 0 գ
Հագեցած ճարպեր 0.8 գ 0 գ
Խոլեստերին 0.0 գ 0 մգ
Ընդհանուր ածխաջրեր 21.1 գ 28 գ
Դիետիկ մանրաթել 1.0 գ 0 գ
Շաքար 7.2 գ 28 գ
Սպիտակուցներ 3.2 գ 0 գ

Համեմատություն ավանդական քաղցրավենիքի և կոկոսի փաթեթավորման հետ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Քանի որ Վիշապի մորուքը և ավանդական քաղցրավենիքը կոկոսի փաթեթավորմամբ ունեն նմանատիպ արտաքին տեսք, շատ մարդիկ դժվարանում են տարբերակել դրանք: Հիմնական տարբերությունները հետևյալն են՝

Վիշապի մորուքի համեմատությունը ավանդական քաղցրավենիքի և կոկոսի փաթեթավորման հետ
Վիշապի մորուք քաղցրավենք Ավանդական քաղցրավենիք և կոկոսի փաթեթավորում
Բաղադրիչ Մալթոզա և սոսինձ բրինձ Սպիտակ հատիկավոր շաքարավազը ավելացվել է ջրով
Հյուսվածք փափուկ և բերանում հալվող Բուրավետ և փխրուն

[11][12]

Վիշապի մորուքի փողոցային վաճառողների համար ընդունված է իրականացնել քաղցրավենիքի պատրաստման ծալման գործընթացը իրենց կրպակում, ինչը կարող է գրավել հաճախորդներին, որոնք հմայված են գործընթացով այնքան, որքան քաղցրավենիքը գնելու ցանկությամբ: Սակայն, հաճախորդները կարող են գնել Վիշապի մորուքը նաև առցանց խանութների միջոցով:

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1,0 1,1 1,2 «Dragon Hair Candy or Dragon Beard Candy». www.food.com.Կաղապար:Better source
  2. «Calories in Cotton Candy | CalorieKing». www.calorieking.com.
  3. «YuzuMura.com: Bamboo Garden Icy-Crispy Dragon Beard Candy». www.yuzumura.com.
  4. Ng Yan Yan. URL accessed on April 14, 2009.
  5. Chris. «The importance of the Chinese Dragon». www.chinesedragon.org. Արխիվացված է օրիգինալից 2017 թ․ հոկտեմբերի 13-ին.
  6. «Cultural Revolution». www.fact-index.com.
  7. «Uncle Phaedrus, Finder of Lost Recipes». www.hungrybrowser.com.
  8. «The Shocking Truth about Food Dyes!». www.thealmightyguru.com.
  9. «Calorie Chart, Nutrition Facts, Calories in Food | MyFitnessPal | MyFitnessPal.com». www.myfitnesspal.com. Արխիվացված է օրիգինալից 2023 թ․ օգոստոսի 11-ին. Վերցված է 2021 թ․ նոյեմբերի 24-ին.
  10. «Calories in Yummy House dragon beard candy. Get full nutrition info and recipes of health». RecipeOfHealth.
  11. «《香港事‧情》明明無蔥 點解又叫糖蔥餅?». 思考HK. Վերցված է 2024 թ․ հունվարի 29-ին.
  12. «龍 鬚 糖». 中華傳統民俗技藝團. Վերցված է 2024 թ․ հունվարի 29-ին.

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]