Վիկտոր Գոլդշմիդտ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Վիկտոր Գոլդշմիդտ
գերմ.՝ Victor Moritz Goldschmidt
Victorgoldschmidt0006MA8633570-0001.jpg
Ծնվել էհունվարի 27, 1888(1888-01-27)[1][2][3][…]
Ցյուրիխ, Շվեյցարիա
Մահացել էմարտի 20, 1947(1947-03-20)[1] (59 տարեկան)
Օսլո, Նորվեգիա
ՔաղաքացիությունFlag of Norway.svg Նորվեգիա
Մասնագիտությունքիմիկոս, պրոֆեսոր և երկրաբան
Հաստատություն(ներ)Գյոթինգենի համալսարան, Օսլոյի համալսարան, Օսլոյի համալսարան և Geological Museum in Oslo?
Գործունեության ոլորտԵրկրաքիմիա
ԱնդամակցությունԼոնդոնի թագավորական ընկերություն, Լեոպոլդինա, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա, Շվեդիայի թագավորական գիտությունների ակադեմիա, Լինչեի ազգային ակադեմիա, Թագավորական շվեդական ճարտարագիտական գիտությունների ակադեմիա և Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատերՕսլոյի համալսարան
Գիտական աստիճանգիտությունների թեկնածու (1911)
Տիրապետում է լեզուներինշվեդերեն[1][4], անգլերեն[4] և գերմաներեն[4]
Գիտական ղեկավարՎալդեմար Քրիստոֆեր Բրյոգգեր
Եղել է գիտական ղեկավարBrian Harold Mason?
Հայտնի աշակերտներThomas F. W. Barth?
Պարգևներ
ՀայրHeinrich Jacob Goldschmidt?
Commons-logo.svg Victor Goldschmidt Վիքիպահեստում

Վիկտոր Մորից Գոլդշմիդտ (գերմ.՝ Victor Moritz Goldschmidt, հունվարի 27, 1888(1888-01-27)[1][2][3][…], Ցյուրիխ, Շվեյցարիա - մարտի 20, 1947(1947-03-20)[1], Օսլո, Նորվեգիա), քիմիկոս և երկրաֆիզիկոս, երկրաքիմիայի և բյուրեղային քիմիայի հիմնադիրներից մեկը[7]։ Մշակել է տարրերի երկրաքիմիական դասակարգում, առաջարկել իզոմորֆիզմի օրենքը, նրա անունով[8]։ Նա առաջ քաշեց Երկրի խորքերի կազմի և կառուցվածքի վերաբերյալ առաջին տեսություններից մեկը, Գոլդշմիդտի հարուստ կանխատեսումները հաստատվել են առավելագույն չափով։ Նա առաջիններից մեկն է եղել, որ հաշվարկել է վերին մայրցամաքային ընդերքի կազմը։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գոլդշմիդտը ծնվել է Ցյուրիխյում։ Նրա ծնողները Դ.Գոլդշմիդտ (Հայնրիխ Դ. Գոլդշմիդ)և Ամելի Քոենը (Ամելիա Կոեն) իրենց որդուն անվանակոչել են հոր ուսուցչի՝ Վիկտոր Մայերի անունով։ 1901 թվականին Գոլդշմիդտների ընտանիքը տեղափոխվել է Նորվեգիա։ Հենրիխ Գոլդշմիդտը նշանակվել է քրիստոնեության քիմիայի պրոֆեսոր։ Նորվեգիայի հին անունը եղել է Օսլո[9]։

Աշխատություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գոլդշմիդտի առաջին գիտական ​​աշխատությունը կոչվում էր Քրիստիանիայի շրջակայքում կապի փոխակերպությունը։ Դրանում նա նախ կիրառեց փուլերի ջերմոդինամիկական կանոնը երկրաբանական օբյեկտների վրա։ Էլեմենտների երկրաքիմիա խորագրով իր աշխատանքների շարքը՝ Տարրերի աշխարհաքիմիական բաշխման օրենքներ, համարել է երկրաքիմիայի սկիզբը։ Գոլդշմիդտի աշխատանքը ատոմային և իոնային ճառագայթների վրա մեծ ազդեցություն է ունեցել բյուրեղների քիմիայի վրա։ Գերմանական օկուպացիայի ժամանակ Գոլդշմիդտը ձերբակալվեց, բայց համակենտրոնացման ճամբար ծրագրված մեկնումից անմիջապես առաջ նրան առևանգել է Նորվեգիայի դիմադրությունը, և ուղարկել Շվեդիա։ Հետո նա տեղափոխվել է Անգլիա, որտեղ ապրում էին նրա հարազատները[10]։

Մահ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Պատերազմից հետո նա վերադարձել է Օսլո և մահացել այնտեղ 59 տարեկան հասակում։ Նրա հիմնական աշխատանքը ՝ Երկրաքիմիան, խմբագրվել և հետմահու լույս է տեսել Անգլիայում 1954 թվականին։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]


Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 Encyclopædia Britannica
  3. 3,0 3,1 Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
  4. 4,0 4,1 4,2 Czech National Authority Database
  5. List of Royal Society Fellows 1660-2007Royal Society. — P. 140.
  6. https://www.geolsoc.org.uk/About/Awards-Grants-and-Bursaries/Society-Awards/Wollaston-Medal
  7. Tilley Cecil Edgar (1948-11-01)։ «Victor Moritz Goldschmidt 1888-1947»։ էջեր 51–66։ doi:10.1098/rsbm.1948.0019։ Վերցված է 2021-04-27 
  8. «Special Publication Number 4»։ www.geochemsoc.org։ Վերցված է 2021-04-27 
  9. KAUFFMAN GEORGE B. (1997-11-01)։ «Victor Moritz Goldschmidt (1888–1947): A Tribute to the Founder of Modern Geochemistry on the Fiftieth Anniversary of His Death» (անգլերեն)։ էջեր 1–26։ doi:10.1007/s00897970143a։ Վերցված է 2021-04-27 
  10. «The Geological Society of London - Goldschmidt in Britain»։ www.geolsoc.org.uk։ Վերցված է 2021-04-27 

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  • Victor Moritz Goldschmidt: Father of Modern Geochemistry by Brian MasonMason Brian (1992)։ «Victor Moritz Goldschmidt : father of modern geochemistry»։ Geochemical Society։ Վերցված է 2021-04-28 
  • Иностранные члены Российской академии наук XVIII−XXI вв.: Геология и горные науки. / Отв. редактор И. Г. Малахова. М.: ГЦ РАН, 2012. − 504 с. (эл. версия)

Աղբյուրներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]