Վիկտոր Գլուշկով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Վիկտոր Գլուշկով
Victor Glushkov envelope-cropped.jpg
Ծնվել էօգոստոսի 24, 1923(1923-08-24)[1]
Դոնի Ռոստով, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ[1]
Մահացել էհունվարի 30, 1982(1982-01-30) (58 տարեկանում)
Մոսկվա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ[2]
ԳերեզմանԲայկովո գերեզմանատուն
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union.svg ԽՍՀՄ
Ազգությունուկրաինացի
Մասնագիտությունմաթեմատիկոս, համակարգչային գիտնական, քաղաքական գործիչ և ճարտարագետ
Հաստատություն(ներ)Glushkov Institute of Cybernetics?, Շևչենկոյի անվան համալսարան և Մոսկվայի Ֆիզիկատեխնիկական Ինստիտուտ
Գործունեության ոլորտհանրահաշիվ, Կիբեռնետիկա, մաթեմատիկա և մաթեմատիկոս
Պաշտոն(ներ)ԽՍՀՄ գերագույն խորհրդի պատգամավոր
ԱնդամակցությունԲեռլինի գիտությունների ակադեմիա, Լեոպոլդինա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա, Ուկրաինայի գիտությունների ազգային ակադեմիա և Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատերՀարավռուսական պետական պոլիտեխնիկական համալսարան և Հարավային դաշնային համալսարան
Գիտական աստիճանֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր
Գիտական ղեկավարDmitry Morduhai-Boltovskoi?
Եղել է գիտական ղեկավարNaum Z. Shor?, Q4066317?, Q12100529?, Ivan Vasilʹevich Sergienko? և Եկատերինա Յուշչենկո
Հայտնի աշակերտներQ12100529?
ՊարգևներԽՍՀՄ պետական մրցանակ Լենինի շքանշան Սոցիալիստական աշխատանքի հերոս Հոկտեմբերյան հեղափոխության շքանշան Լենինյան մրցանակ ԽՍՀՍ Նախարարների խորհրդի մրցանակ Համակարգչային տեխնիկայի պիոներ Ուկրաինայի գիտության և տեխնոլոգիաների պետական մրցանակ Ուկրաինական ԽՍՀ գիտության և տեխնիկայի վաստակավոր գործիչ Q4377164? A.N. Krylov Prize? SA Lebedev Prize? Բուլղարիայի Ժողովրդական Հանրապետության շքանշան և Աշխատանքի դրոշի շքանշան
ԿուսակցությունԽՄԿԿ
Կայքglushkov.org
Victor Glushkov Վիքիպահեստում

Վիկտոր Միխայլովիչ Գլուշկով (ռուս.՝ Ви́ктор Миха́йлович Глушко́в; օգոստոսի 24, 1923(1923-08-24)[1], Դոնի Ռոստով, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ[1] - հունվարի 30, 1982(1982-01-30), Մոսկվա, ՌԽՖՍՀ, ԽՍՀՄ[2]), խորհրդային մաթեմատիկոս[3], Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միությունում տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և խորհրդային կիբեռնետիկայի հիմնադիր հայրերից։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Ռուսաստանի Խորհրդային Ֆեդերատիվ Սոցիալիստական Հանրապետության Դոնի Ռոստով քաղաքում, ծնողները հանքային ինժեներներ էին։ Գլուշկովը ավարտել է Հարավային դաշնային համալսարանը 1948 թվականին, 1952 թվականին առաջարկել է Հիլբերտի հինգերորդ խնդրի լուծում և պաշտպանել է իր թեզը Մոսկվայի պետական համալսարանում։

1956 թվականին սկսել է աշխատել համակարգիչներով և աշխատել է որպես Ուկրաինայի գիտությունների ազգային ակադեմիայի Համակարգչային կենտրոնի տնօրեն (Կիևում)։ 1958 թվականին դարձել է Կոմունիստական կուսակցության անդամ։ 1962 թվականին Գլուշկովը հիմնադրել է Ուկրաինայի գիտությունների ազգային ակադեմիայի Կիբերնետիկայի ինստիտուտը և դարձել է դրա առաջին տնօրեն։

Մեծ ներդրում է ունեցել ավտոմատի տեսությունում։ Իր հետևորդների հետ (Կապիտոնովա, Լետիչեևսկի և ուրիշներ) հաջողությամբ կիրառել է այդ տեսությունը համակարգիչների կառուցումը ընդլայնելու համար։ Գրել է հայտնի «Թվային ավտոմատային սինթեզ» գիրքը։ Այդ աշխատանքի համար 1964 թվականին ստացել է Լենինյան մրցանակ և ընտրվել է Խորհրդային միության գիտությունների ակադեմիայի անդամ։

Մեծ ազդեցություն է ունեցել տեսական համակարգչային գիտությունների տարբեր ոլորտներում (այդ թվում ծրագրավորման տեսություն և արհեստական բանականություն) ինչպես նաև Խորհրդային Միությունում դրանց կիրառությանը։ Հրատարակել է մոտ 800 տպագիր աշխատություն։

Իր խոշոր նպատակներից էր Տեղեկատվության մշակման և հաշվարկի ազգային ավտոմատացված համակարգի ստեղծումը (ռուս.՝ Общегосударственная автоматизированная система учёта и обработки информации, "ОГАС"), որը կազմված էր համակարգչային ցանցից՝ ազգային տնտեսության կազմակերպությունների միջև տեղեկատվության և ռեսուրսների բաշխումը կառավարելու համար, ինչը պետք է ներկայացներ սոցիալիստական պլանավորման ավելի բարձր տեսակ, քան գոյություն ունեցող Ստալինիստական հրամանատարական տնտեսությունն էր։ Այս նախագիծը առաջին անգամ մոդելավորվել և ներկայացվել է 1962 թվականին։ Սակայն, Կոմունիստական կուսակցության շատ առաջնորդներ կարծում էին, որ համակարգը սպառնում է տնտեսության նկատմամբ կուսակցության վերահսկողությանը[4]։ 1970-ականներին վերացավ այս նախագծի հանդեպ պաշտոնական հետաքրքրությունը։

Գլուշկովը 1967 թվականին հիմնադրել է Մոսկվայի ֆիզիկատեխնիկական ինստիտուտի Տեսական կիբեռնետիկայի և օպտիմալ կառավարման մեթոդների ամբիոնը[5], 1969 թվականին՝ Կիևի Շևչենկոյի անվան համալսարանի Տեսական կիբեռնետիկայի ամբիոնը[6]։ Ուկրաինայի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի կիբեռնետիկայի ինստիտուտը կոչվել է նրա անունով։

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Глушков Виктор Михайлович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. 2,0 2,1 2,2 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library et al. Record #105127902X // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  3. Վիկտոր Միխայիլովիչ Գլուշկովը Սովետական մեծ հանրագիտարանում
  4. Peters Benjamin (2016)։ How Not to Network a Nation: The Uneasy History of the Soviet Internet։ The MIT Press։ ISBN 9780262034180 
  5. The history of the MIPT Division in Kiev Archived 2007-08-14 at the Wayback Machine.
  6. Malinovskiĭ BN (1993)։ Academician V. Glushkov (Russian)։ Kiev: Naukova Dumka։ ISBN 5-12-003983-9 
  7. Victor Glushkov Archived 2008-04-17 at the Wayback Machine.. Site NASU
  8. Victor Glushkov. Site RAS
  9. http://www.leopoldina.org/en/members/list-of-members/member/3354/
  10. Computer Pioneer Recipients

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]