Վիկտոր Գլուշկով

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Վիկտոր Գլուշկով
ռուս.՝ Виктор Михайлович Глушков
Viktor Glushkov.jpg
Ծնվել էօգոստոսի 24, 1923(1923-08-24)[1]
Դոնի Ռոստով, ՌԽՖՍՀ, Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն[1]
Մահացել էհունվարի 30, 1982(1982-01-30) (58 տարեկան)
Մոսկվա, ՌԽՖՍՀ, Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն[2]
ԳերեզմանԲայկովո գերեզմանատուն
ՔաղաքացիությունFlag of the Soviet Union.svg Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն
Մասնագիտությունմաթեմատիկոս, համակարգչային գիտնական, քաղաքական գործիչ, ճարտարագետ և համալսարանի դասախոս
Հաստատություն(ներ)Glushkov Institute of Cybernetics?, Շևչենկոյի անվան համալսարան, Մոսկվայի Ֆիզիկատեխնիկական Ինստիտուտ և Ուկրաինայի գիտությունների ազգային ակադեմիայի մաթեմատիկայի ինստիտուտ
Գործունեության ոլորտհանրահաշիվ, Կիբեռնետիկա և մաթեմատիկա
Պաշտոն(ներ)ԽՍՀՄ գերագույն խորհրդի պատգամավոր
ԱնդամակցությունԲեռլինի գիտությունների ակադեմիա, Լեոպոլդինա, Ռուսաստանի գիտությունների ակադեմիա, ԽՍՀՄ գիտությունների ակադեմիա, Ուկրաինայի գիտությունների ազգային ակադեմիա, Բուլղարիայի գիտությունների ակադեմիա և Լեհական գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատերՀարավռուսական պետական պոլիտեխնիկական համալսարան, Հարավային դաշնային համալսարան, Ուրալի պետական համալսարան[3], Մոսկվայի պետական համալսարան[3] և Ռոստովի պետական համալսարան
Կոչումպրոֆեսոր և ԽՍՀՄ ԳԱ անդամ
Գիտական աստիճանֆիզիկամաթեմատիկական գիտությունների դոկտոր
Տիրապետում է լեզուներինռուսերեն
Գիտական ղեկավարDmitry Morduhai-Boltovskoi?, Sergei Nikolaevich Chernikov?[3], Անատոլի Մալցև[3] և Aleksandr Gennadievich Kurosh?
Եղել է գիտական ղեկավարNaum Z. Shor?, Anatolii Anisimov?, Q12100529?, Ivan Serhiienko?, Եկատերինա Յուշչենկո, Q23658566?, Q12117772?, Q65032125?, Borys Malynovskyi?, Shkurba Viktor Vasilʹevich?, István Peák?[3], Konstantin Petrovich Verchinine?[3], Anatoly Ivanovich Degtyarev?[3], Vasily Vladimirovich Yurchishin?[3], Q109647267?, Q109649392? և Taras Vintsiuk?
Հայտնի աշակերտներQ12100529?
Պարգևներ
ԿուսակցությունԽՄԿԿ
Կայքglushkov.org
Commons-logo.svg Victor Glushkov Վիքիպահեստում

Վիկտոր Միխայլովիչ Գլուշկով (ռուս.՝ Ви́ктор Миха́йлович Глушко́в; օգոստոսի 24, 1923(1923-08-24)[1], Դոնի Ռոստով, ՌԽՖՍՀ, Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն[1] - հունվարի 30, 1982(1982-01-30), Մոսկվա, ՌԽՖՍՀ, Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միություն[2]), խորհրդային մաթեմատիկոս[4], Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետությունների Միությունում տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և խորհրդային կիբեռնետիկայի հիմնադիր հայրերից։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծնվել է Ռուսաստանի Խորհրդային Ֆեդերատիվ Սոցիալիստական Հանրապետության Դոնի Ռոստով քաղաքում, ծնողները հանքային ինժեներներ էին։ Գլուշկովը ավարտել է Հարավային դաշնային համալսարանը 1948 թվականին, 1952 թվականին առաջարկել է Հիլբերտի հինգերորդ խնդրի լուծում և պաշտպանել է իր թեզը Մոսկվայի պետական համալսարանում։

1956 թվականին սկսել է աշխատել համակարգիչներով և աշխատել է որպես Ուկրաինայի գիտությունների ազգային ակադեմիայի Համակարգչային կենտրոնի տնօրեն (Կիևում)։ 1958 թվականին դարձել է Կոմունիստական կուսակցության անդամ։ 1962 թվականին Գլուշկովը հիմնադրել է Ուկրաինայի գիտությունների ազգային ակադեմիայի Կիբերնետիկայի ինստիտուտը և դարձել է դրա առաջին տնօրեն։

Մեծ ներդրում է ունեցել ավտոմատի տեսությունում։ Իր հետևորդների հետ (Կապիտոնովա, Լետիչեևսկի և ուրիշներ) հաջողությամբ կիրառել է այդ տեսությունը համակարգիչների կառուցումը ընդլայնելու համար։ Գրել է հայտնի «Թվային ավտոմատային սինթեզ» գիրքը։ Այդ աշխատանքի համար 1964 թվականին ստացել է Լենինյան մրցանակ և ընտրվել է Խորհրդային միության գիտությունների ակադեմիայի անդամ։

Մեծ ազդեցություն է ունեցել տեսական համակարգչային գիտությունների տարբեր ոլորտներում (այդ թվում ծրագրավորման տեսություն և արհեստական բանականություն) ինչպես նաև Խորհրդային Միությունում դրանց կիրառությանը։ Հրատարակել է մոտ 800 տպագիր աշխատություն։

Իր խոշոր նպատակներից էր Տեղեկատվության մշակման և հաշվարկի ազգային ավտոմատացված համակարգի ստեղծումը (ռուս.՝ Общегосударственная автоматизированная система учёта и обработки информации, "ОГАС"), որը կազմված էր համակարգչային ցանցից՝ ազգային տնտեսության կազմակերպությունների միջև տեղեկատվության և ռեսուրսների բաշխումը կառավարելու համար, ինչը պետք է ներկայացներ սոցիալիստական պլանավորման ավելի բարձր տեսակ, քան գոյություն ունեցող Ստալինիստական հրամանատարական տնտեսությունն էր։ Այս նախագիծը առաջին անգամ մոդելավորվել և ներկայացվել է 1962 թվականին։ Սակայն, Կոմունիստական կուսակցության շատ առաջնորդներ կարծում էին, որ համակարգը սպառնում է տնտեսության նկատմամբ կուսակցության վերահսկողությանը[5]։ 1970-ականներին վերացավ այս նախագծի հանդեպ պաշտոնական հետաքրքրությունը։

Գլուշկովը 1967 թվականին հիմնադրել է Մոսկվայի ֆիզիկատեխնիկական ինստիտուտի Տեսական կիբեռնետիկայի և օպտիմալ կառավարման մեթոդների ամբիոնը[6], 1969 թվականին՝ Կիևի Շևչենկոյի անվան համալսարանի Տեսական կիբեռնետիկայի ամբիոնը[7]։ Ուկրաինայի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի կիբեռնետիկայի ինստիտուտը կոչվել է նրա անունով։

Պարգևներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Глушков Виктор Михайлович // Большая советская энциклопедия (ռուս.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. 2,0 2,1 2,2 Deutsche Nationalbibliothek, Staatsbibliothek zu Berlin, Bayerische Staatsbibliothek, Österreichische Nationalbibliothek Record #105127902X // Gemeinsame Normdatei (գերմ.) — 2012—2016.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 3,6 3,7 Mathematics Genealogy Project — 1997.
  4. Վիկտոր Միխայիլովիչ Գլուշկովը Սովետական մեծ հանրագիտարանում
  5. Peters Benjamin (2016)։ How Not to Network a Nation: The Uneasy History of the Soviet Internet։ The MIT Press։ ISBN 9780262034180 
  6. The history of the MIPT Division in Kiev Archived 2007-08-14 at the Wayback Machine.
  7. Malinovskiĭ BN (1993)։ Academician V. Glushkov (Russian)։ Kiev: Naukova Dumka։ ISBN 5-12-003983-9 
  8. Victor Glushkov Archived 2008-04-17 at the Wayback Machine.. Site NASU
  9. Victor Glushkov. Site RAS
  10. «Արխիվացված պատճենը»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2017-10-04-ին։ Վերցված է 2019-09-24 
  11. «Computer Pioneer Recipients»։ Արխիվացված է օրիգինալից 2007-09-29-ին։ Վերցված է 2021-03-06 

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]