Վիլհելմ Դիլթայ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Picto infobox auteur.png
Վիլհելմ Դիլթայ
Wilhelm Dilthey
Dilthey1-4.jpg
Ծնվել էնոյեմբերի 19, 1833(1833-11-19)[1][2][3][…] Բիբրիխ, Հեսսենի մեծ դքսություն, Գերմանական միություն[2]
Մահացել էհոկտեմբերի 1, 1911(1911-10-01)[4][1][2][…] (77 տարեկան) Սայս ամ Շլերն, County of Tyrol, Ավստրո-Հունգարիա[2]
բնական մահով
ՔաղաքացիությունFlag of Germany (1867–1918).svg Գերմանիա[5][6]
ԴավանանքProtestant church?
ՈւղղությունԱրևմտյան փիլիսոփայություն
Մասնագիտությունփիլիսոփա, պատմաբան, հոգեբան, աստվածաբան, մանկավարժ, սոցիոլոգ, համալսարանի դասախոս, գրական քննադատ և ուսուցիչ
Հաստատություն(ներ)Վրոցլավի համալսարան, Բազելի համալսարան, Հումբոլդտի համալսարան և Քրիստիան-Ալբերտի համալսարան
Գործունեության ոլորտփիլիսոփայություն, Մտավոր պատմություն և understanding psychology?
ԱնդամակցությունՊրուսիայի գիտությունների ակադեմիա և Բավարիական գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատերՀայդելբերգի համալսարան և Հումբոլդտի համալսարան
Գիտական աստիճանգիտությունների դոկտոր
Տիրապետում է լեզուներինգերմաներեն[4]
Եղել է գիտական ղեկավարRichard Hamann?, Leo Baeck?, Eberhard Gothein?[7] և Georg Misch?[7]
Ազդվել էԻմանուիլ Կանտ, Ֆրիդրիխ Դանիել Էռնստ Շլայերմախեր, Գեորգ Վիլհելմ Ֆրիդրիխ Հեգել և Ջոն Ստյուարտ Միլ
ՊարգևներԱրվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան
Wilhelm Dilthey Վիքիպահեստում

Վիլհելմ Դիլթայ (գերմ.՝ Wilhelm Dilthey, նոյեմբերի 19, 1833(1833-11-19)[1][2][3][…], Բիբրիխ, Հեսսենի մեծ դքսություն, Գերմանական միություն[2] - հոկտեմբերի 1, 1911(1911-10-01)[4][1][2][…], Սայս ամ Շլերն, County of Tyrol, Ավստրո-Հունգարիա[2]), գերմանացի փիլիսոփա, նորկանտական, «կյանքի փիլիսոփայության» իռացիոնալիստական ուսմունքի հիմնադիր։

Ըստ Դիլթայի, հոգու կյանքը, ի տարբերություն բնության, բացատրության չի ենթարկվում և կարող է ընկալվել սոսկ ինտուիցիայով։ Գեղարվեստական երկում արտացոլվում է ոչ թե իրականությունը, այլ սոսկ գրողի ներքին կյանքը, նրա «անմեկնելի» հոգին։ Բանաստեղծը երևակայության ուժով պատահականը բարձրացնում է նշանակալիցի աստիճանին և պատկերում է տիպականը որպես անհատականի հիմք[8]։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Encyclopædia Britannica
  2. 2,00 2,01 2,02 2,03 2,04 2,05 2,06 2,07 2,08 2,09 2,10 Բրոքհաուզի հանրագիտարան (գերմ.)
  3. 3,0 3,1 Indiana Philosophy Ontology Project
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  5. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/267416/historicism
  6. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/163592/Wilhelm-Dilthey
  7. 7,0 7,1 Mathematics Genealogy Project — 1997.
  8. Ռընե Ուելլեք, Օսթին Ուորրեն (2008)։ Գրականության տեսություն։ Երևան: Սարգիս Խաչենց։ էջ 462