Jump to content

Վիլհելմ Դիլթայ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Վիլհելմ Դիլթայ
Wilhelm Dilthey
Ծնվել էնոյեմբերի 19, 1833(1833-11-19)[1][2][3][…] Բիբրիխ, Նասսաու, Գերմանական միություն[2]
Մահացել էհոկտեմբերի 1, 1911(1911-10-01)[4][1][2][…] (77 տարեկան) Սայս ամ Շլերն, Տիրոլի կոմսություն, Ավստրո-Հունգարիա[2]
բնական մահով
ԳերեզմանԲիբրիխ
Քաղաքացիություն Պրուսիայի թագավորություն
Դավանանքավետարանական եկեղեցի
ՈւղղությունԱրևմտյան փիլիսոփայություն
Մասնագիտությունփիլիսոփա, պատմաբան, հոգեբան, աստվածաբան, մանկավարժ, սոցիոլոգ, համալսարանի դասախոս, գրական քննադատ, ուսուցիչ, գրականության պատմաբան և գրող
Հաստատություն(ներ)Վրոցլավի համալսարան, Բազելի համալսարան, HU Berlin և Քրիստիան-Ալբերտի համալսարան
Գործունեության ոլորտփիլիսոփայություն, Մտավոր պատմություն և understanding psychology?
ԱնդամակցությունՊրուսիայի գիտությունների ակադեմիա և Բավարիական գիտությունների ակադեմիա
Ալմա մատերՀայդելբերգի համալսարան և HU Berlin
Գիտական աստիճանգիտությունների դոկտոր
Տիրապետում է լեզուներինգերմաներեն[4][5]
Եղել է գիտական ղեկավարRichard Hamann?, Լեո Բեկ, Eberhard Gothein?[6] և Georg Misch?[6]
Ազդվել էԻմանուիլ Կանտ, Ֆրիդրիխ Դանիել Էռնստ Շլայերմախեր, Գեորգ Վիլհելմ Ֆրիդրիխ Հեգել և Ջոն Ստյուարտ Միլ
Պարգևներ
Արվեստի և գիտության ոլորտում ունեցած վաստակի շքանշան
Ամուսին(ներ)Katharina Dilthey?
Երեխա(ներ)Clara Misch?[7]
ՀայրMaximilian Dilthey?
ՄայրMaria Laura Dilthey?
 Wilhelm Dilthey Վիքիպահեստում

Վիլհելմ Դիլթայ (գերմ.՝ Wilhelm Dilthey, նոյեմբերի 19, 1833(1833-11-19)[1][2][3][…], Բիբրիխ, Նասսաու, Գերմանական միություն[2] - հոկտեմբերի 1, 1911(1911-10-01)[4][1][2][…], Սայս ամ Շլերն, Տիրոլի կոմսություն, Ավստրո-Հունգարիա[2]), գերմանացի փիլիսոփա, նորկանտական, «կյանքի փիլիսոփայության» իռացիոնալիստական ուսմունքի հիմնադիր։

Ըստ Դիլթայի, հոգու կյանքը, ի տարբերություն բնության, բացատրության չի ենթարկվում և կարող է ընկալվել սոսկ ինտուիցիայով։ Գեղարվեստական երկում արտացոլվում է ոչ թե իրականությունը, այլ սոսկ գրողի ներքին կյանքը, նրա «անմեկնելի» հոգին։ Բանաստեղծը երևակայության ուժով պատահականը բարձրացնում է նշանակալիցի աստիճանին և պատկերում է տիպականը որպես անհատականի հիմք[8]։

Ծանոթագրություններ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
  1. 1 2 3 4 Bollnow O. F. Encyclopædia Britannica
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 Brockhaus Enzyklopädie (գերմ.)F.A. Brockhaus, 1796.
  3. 1 2 Internet Philosophy Ontology project
  4. 1 2 3 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  5. CONOR.Sl
  6. 1 2 Mathematics Genealogy Project — 1997.
  7. Geni(բազմ․) — 2006.
  8. Ռընե Ուելլեք, Օսթին Ուորրեն (2008). Գրականության տեսություն. Երևան: Սարգիս Խաչենց. էջ 462.

Արտաքին հղումներ

[խմբագրել | խմբագրել կոդը]
Վիքիպահեստն ունի նյութեր, որոնք վերաբերում են «Վիլհելմ Դիլթայ» հոդվածին։