Վիլհելմ Գրիմ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Վիլհելմ Գրիմ
գերմ.՝ Wilhelm Grimm
Wilhelm Grimm Friedlaender.png
Ծննդյան անունգերմ.՝ Wilhelm Karl Grimm
Ծնվել էփետրվարի 24, 1786(1786-02-24)[1][2][3][…]
ԾննդավայրՀանաու, Մայն Կինցիգ, Դարմշտադտի վարչական շրջան, Հեսսեն, Գերմանիա[4]
Վախճանվել էդեկտեմբերի 16, 1859(1859-12-16)[1][2][3][…] (73 տարեկան)
Վախճանի վայրԲեռլին, Պրուսիայի թագավորություն[4][5][6]
ԳերեզմանՍուրբ Մաթևոսի հին գերեզմանատուն
Մասնագիտությունբառարանագիր, մարդաբան, գրադարանավար, գրող, գրադարանավար, մանկագիր, մանկավարժ, լեզվաբան, գրականագետ, German scholar, իրավաբան, համալսարանի պրոֆեսոր, առասպելագիր և ժողովրդական հեքիաթների բանահավաք
Լեզուգերմաներեն
Ազգությունգերմանացի
ՔաղաքացիությունFlag of Hesse.svg Landgraviate of Hesse-Kassel[7], Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg Պրուսիայի թագավորություն և Գերմանիա[8]
ԿրթությունՄարբուրգի համալսարան և Հումբոլդտի համալսարան
Գրական ուղղություններռոմանտիզմ
ԱնդամակցությունՊրուսիայի գիտությունների ակադեմիա, Գյոթինգենի Գիտությունների ակադեմիա, Բավարիական գիտությունների ակադեմիա, Շվեդիայի բանահյուսության, պատմության և հնավաճառության թագավորական ակադեմիա և Նիդեռլանդական արվեստների և գիտությունների թագավորական ակադեմիա
ԱշխատավայրԳյոթինգենի համալսարան և Ֆրիդրիխ-Վիլհելմի համակսարան
ԱմուսինDorothea Grimm?
ԶավակներՀերման Գրիմ
Wilhelm Grimm Վիքիպահեստում

Վիլհելմ Կարլ Գրիմ (գերմ.՝ Wilhelm Karl Grimm, փետրվարի 24, 1786(1786-02-24)[1][2][3][…], Հանաու, Մայն Կինցիգ, Դարմշտադտի վարչական շրջան, Հեսսեն, Գերմանիա[4] - դեկտեմբերի 16, 1859(1859-12-16)[1][2][3][…], Բեռլին, Պրուսիայի թագավորություն[4][5][6]), գերմանացի բանասեր, Յակոբ Գրիմի եղբայրը։ Նա, ինչպես և եղբայրը, Հեյդելբերգի ռոմանտիկայի ներկայացուցիչն է, որի նպատակն էր հասարակական և գիտական հետաքրքրության վերականգնումը ժողովրդական մշակույթի (ֆոլկլորի) նկատմամբ։

Կենսագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վիլհելմ Գրիմը ծնվել է 1786 թվականի փետրվարի 24-ին Հանաու քաղաքում։ Նա Շտայնաու-ան-դեր-Շտրասե քաղաքի ամտման Ֆիլիպ Վիլհելմ Գրիմի (1751-1796) և Դորոտթա Ցիմմերի (1755-1805) երրորդ որդին էր։ Իր ավագ եղբոր՝ Յակոբ Գրիմի հետ հաճախել է Կասելի Lyceum Fridericianum (գերմ.՝ das Friedrichsgymnasium) հնագույն գիմնազիան, իսկ այնուհետև ընդունվել է Մարբուրգի համալսարան, որտեղ պրոֆեսոր Ֆրիդրիխ Սավինիի ղեկավարությամբ սովորել է գերմանական իրավունք։ Համալսարանն ավարտելուց հետո վերադարձել է Կասել, որտեղ ապրել է մոր տանը, որն այդ ժամանակ արդեն այրի էր։

Առողջական խնդիրները (նա տառապում էր ասթմայով և, բացի այդ, դժգոհում էր սրտի ցավից) երկար ժամանակ նրան խանգարում էին որևէ պաշտոն ստանալ[9], և 1806 թվականից նա միացել է գերմանական հեքիաթներ հավաքելու աշխատանքին, որն սկսել էր նրա եղբայր Յակոբը։ 1809 թվականին բուժվել է հայտնի բժիշկ Յոհաննա Քրիստիան Ռեյլի մոտ՝ Հալլե քաղաքում՝ բնակվելով իր ընկերոջ՝ կոմպոզիտոր Ի. Ֆ. Ռայխարդտի տանը։

Հալլեում նա ծանոթացել է Կլեմենս Բրենտանոյի հետ, և բուժումն ավարտելով՝ նրա հետ մեկնել է Բեռլին։ Պրուսիայի մայրաքաղաքում նա Կ. Բրենտանոյի և Լյուդվիգ Ախիմ ֆոն Արնիմի հետ վարձել է մեծ բնակարան։ Սակայն որոշ ժամանակ անց Վիլհելմ Գրիմը վերադարձել է Կասել, որտեղ հանդիպել է Գյոթեին, որը «նրան սրտանց շնորհակալություն է հայտնել վաղուց մոռացված մշակույթի բարօրության օգտին նրա գործադրած ջանքերի համար»[10]։ 1814-1829 թվականներին աշխատել է որպես Կասելում Հեսսենի լանդգրաֆյան գրադարանի քարտուղար։

1825 թվականին ամուսնացել է Հենրիետտե Դորոթեա Վիլդի հետ։ 1828 թվականին ծնվել է նրանց որդին՝ Հերման Գրիմը (1828-1901), որը հետագայում հայտնի է դարձել որպես գրականության պատմաբան, Բեռլինի համալսարանի պրոֆեսոր և «Գյոթեի միության» համահիմնադիր։

1831-1835 թվականներին Վիլհելմ Գրիմը եղել է Գյոթինգենի համալսարանի գրադարանավար, իսկ 1835 թվականին դարձել է նրա արտահաստիքային պրոֆեսոր։ «Գյոթինգեն յոթ» բողոքին մասնակցելու համար (ինչպես և նրա ավագ եղբայրը) 1837 թվականին Հաննովերի հերցոգի կարգադրությամբ հեռացվել է բոլոր պաշտոններից և երկրից արտաքսվել։ Սակայն 1841 թվականին պրուսական թագավոր Ֆրիդրիխ Վիլհելմ IV-ի կողմից հրավիրվել է Բեռլին, նույն թվականին ընտրվել է որպես Պրուսական գիտությունների ակադեմիայի լիիրավ անդամ։ 18 տարի (մինչև մահը) դասավանդել է Բեռլինի համալսարանում և աշխատել «Գերմանական բառարանի» վրա։ Նրա մահացու հիվանդությունը, որ սկսվել է մեջքի սովորական ֆուրունկուլով, զարգացել է երկու շաբաթվա ընթացքում։ 1859 թվականի դեկտեմբերի 16-ին լուծանքը դադարեցրել է նրա տառապանքը[11]։

Գործունեության արժեք[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Գրիմ եղբայրների հրատարակած գերմաներենի պատմության և քերականության գրքերն այդ լեզվի բազմաթիվ բարբառաների ֆոնին հանդես են եկել որպես ազդակ լեզվաբանության՝ որպես ինքնուրույն գիտաճյուղի ձևավորման համար։ Վիլհելմ Գրիմը եղբոր հետ միասին կազմել է գերմանական հեքիաթների հայտնի ժողովածուն՝ հիմք դնելով ռունական գրականության համակարգված գիտական ուսումնասիրությանը։

Տես նաև[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Bibliothèque nationale de France data.bnf.fr (ֆր.): տվյալների բաց շտեմարան — 2011.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Internet Broadway Database — 2000.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Internet Speculative Fiction Database — 1995.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 German National Library, Berlin State Library, Bavarian State Library, Austrian National Library Record #118542265 // Gemeinsame Normdatei — 2012—2016.
  5. 5,0 5,1 5,2 http://hd.housedivided.dickinson.edu/node/22967
  6. 6,0 6,1 6,2 http://hd.housedivided.dickinson.edu/node/22953
  7. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/254039/Hanau
  8. jeugdliteratuur.org
  9. Lemmer M. Die Brüder Grimm. Leipzig, 1985. S. 10-17.
  10. Scherer W. Grimm Wilhelm (Karl) // Allgemeine Deutsche Biographie. Bd. 9. Leipzig, 1879. S. 691.
  11. Ibid. S. 694—695.

Գրականություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Արտաքին հղումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]